III SA/Po 681/05
WyrokWSA w Poznaniu2006-10-12
Skład orzekający: Maria Kwiecińska, Beata Sokołowska, Szymon Widłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność materialno-techniczna zameldowania na pobyt stały może zostać anulowana, jeśli współwłaściciel nieruchomości nie wyraził na nią zgody, mimo że inny współwłaściciel potwierdził fakt pobytu osoby meldowanej?Ratio decidendi
Czynność materialno-techniczna zameldowania na pobyt stały jest czynnością ewidencyjną służącą potwierdzeniu faktu pobytu, a nie rozporządzeniem prawem do lokalu. Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych upoważnia właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu do potwierdzenia faktu pobytu osoby zgłaszającej zameldowanie. Brak zgody jednego ze współwłaścicieli na zameldowanie nie stanowi podstawy do jego anulowania, jeśli drugi współwłaściciel, posiadający tytuł prawny do lokalu, potwierdził fakt pobytu osoby meldowanej. Spory dotyczące współwłasności i prawa do dysponowania nieruchomością należą do właściwości sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych.Stan faktyczny
Skarżący A.Ł., jako współwłaściciel nieruchomości, złożył wniosek o anulowanie zameldowania swojej żony E.Ł. w lokalu położonym w P., argumentując, że nie wyraził na to zgody. Organ pierwszej instancji odmówił anulowania zameldowania, wskazując, że drugi współwłaściciel, C.Ł. (brat skarżącego), potwierdził fakt pobytu E.Ł. w lokalu. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko, że jako większościowy współwłaściciel powinien wyrazić zgodę na zameldowanie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Beata Sokołowska Asesor sąd. Szymon Widłak (spr.) Protokolant : ref. staż. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi A.Ł. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno- technicznej polegającej na zameldowaniu oddala skargę /-/ W. Widłak /-/ M. Kwiecińska /-/B . Sokołowska T.M. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Zaskarżoną decyzją o sygn. [...] z dnia [...] Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami) oraz art. 47 ust. 2 w związku z art. 9 ust. 2 a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zmianami), utrzymał w mocy decyzję Burmistrza P. z dnia [...] Nr [...] odmawiającą anulowania czynności materialno - technicznej polegającej na zameldowaniu Pani E. Ł. w lokalu położonym w P. przy ul. [...].
W uzasadnieniu wskazał, iż pismem z dnia [...] A.Ł. złożył w Urzędzie Miejskim w P. wniosek o unieważnienie zameldowania na pobyt stały E. W. ( Ł.) w lokalu położonym w P. przy ul. [...]. Wniosek swój uzasadnił tym, iż nie wyraził zgody, jako współwłaściciel nieruchomości, na jej zameldowanie.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego decyzją nr [...] z dnia [...] Burmistrz P., na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, odmówił unieważnienia zameldowania E. Ł. w spornym lokalu. W uzasadnieniu stwierdził, iż brak jest przesłanek do anulowania tej czynności materialno – technicznej.
Zdaniem organu II –ej instancji Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych ustanowiła obowiązek meldunkowy, który polega między innymi na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego (art. 4 ust. 1 ustawy). Zameldowanie może nastąpić tylko wówczas, gdy osoba, która ma zostać zameldowana faktycznie przebywa w lokalu, w którym zameldowanie ma nastąpić (art. 10 ust. 1 ustawy ). Dla ustalenia tej okoliczności należy przede wszystkim ocenić, czy w świetle zebranych dowodów, zameldowanie było zgodne z prawem rejestracją faktu zamieszkania w lokalu, czy też zameldowania dokonano mimo braku przewidzianych w ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanek.
Jak wykazało przeprowadzone postępowanie dowodowe w momencie dokonywania zameldowania Pani E. Ł. przebywała w lokalu, w którym nastąpiło zameldowanie. Fakt ten potwierdził własnoręcznym podpisem Pan C. Ł. (współwłaściciel budynku) na druku meldunkowym. Potwierdza to również Komenda Powiatowa Policji w G. w piśmie z dnia [...], Nr [...].
Zdaniem organu II- ej instancji potwierdzenie (na druku meldunkowym), że osoba dokonująca zameldowania przebywa pod wskazanym adresem, dokonane tylko przez jednego ze współwłaścicieli, nie narusza przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu jest obowiązany potwierdzić fakt pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały w tym lokalu. Potwierdzenie faktu pobytu osoby w lokalu dokonuje na formularzu meldunkowym w formie czytelnego podpisu.
C. Ł. na druku meldunkowym potwierdził tylko sam fakt przebywania swojej żony w spornym lokalu. Tym samym spełnił wymogi określone w art. 9 ust. 2a ustawy. A.Ł. składając wniosek o uchylenie czynności zameldowania E. Ł. stwierdził, iż została ona zameldowana bez jego wiedzy i zgody, mimo iż jest współwłaścicielem budynku w [...] częściach. Zdaniem Wojewody pogląd, jakoby zameldowanie na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące wymagało zgody wszystkich współwłaścicieli nie znajduje oparcia w przepisach ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W tym stanie rzeczy Wojewoda uznał, iż czynność materialno - techniczna polegająca na zameldowaniu E. Ł. dokonana została zgodnie z przepisami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, co w konsekwencji powoduje, iż decyzja Burmistrza P. jest prawidłowa.
Odnosząc się do zarzutu A.Ł. co do błędnej numeracji lokalu, stosowanej przez organ I instancji, Wojewoda podniósł, iż numeracja lokali w danym budynku wynika z projektu dokumentacji technicznej lub inwentaryzacyjnej budynku, o którą występuje właściciel nieruchomości. Dlatego też organ administracji publicznej nie może we własnym zakresie narzucać numeracji lokali w prywatnym budynku.
W skardze na powyższą decyzję oraz w kolejnym piśmie z dnia [...] A. Ł. zarzucił rozstrzygnięciu sprzeczność z zebranym w sprawie materiałem oraz brak przeprowadzenia wszystkich koniecznych dowodów niezbędnych do prawidłowego orzeczenia. Skarżący podniósł, iż jako właściciel większościowy to on powinien wyrazić zgodę na zameldowanie E. Ł. w lokalu zajmowanym przez brata. Jego zdaniem brak potwierdzenia przez niego pobytu E. Ł. czyni czynność zameldowania jej wadliwą. A.Ł. wyraził pogląd, iż organy administracji błędnie i w sposób rozszerzający traktują prawa C. Ł. wynikające z udziału jaki ma w przedmiotowej nieruchomości. Nadto, iż brak podziału administracyjnego na poszczególne lokale i przypisania ich do poszczególnych współwłaścicieli uniemożliwia rozporządzenie dokonane przez C. Ł. Działanie organów administracji zdaniem skarżącego sankcjonuje naruszenie praw A.Ł. jako współwłaściciela większościowego przedmiotowej nieruchomości. W konsekwencji skarżący żądał uchylenia decyzji Wojewody.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga nie była uzasadniona.
Na wstępie należy zauważyć, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy.
Materialno - prawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.) Art. 4.pkt 1 tej ustawy stanowi, iż obowiązek meldunkowy polega na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego. Z art. 6 ust 1 wynika zaś, że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Według art. 10 ust. 1 tej ustawy osoba przebywająca pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby jest zobowiązana zameldować się pod tym adresem na pobyt stały lub czasowy. Natomiast art. 9 ust 2 a ustawy stanowi między innymi, iż przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, iż właściciel bądź inne osoba posiadająca tytuł prawny do lokalu jest upoważniona do potwierdzenia pobytu osoby mającej się tam zameldować. Wyczerpanie tych wymagań nakłada na organ na podstawie art. 47 ust.1. ustawy obowiązek dokonania rejestracji danego faktu, a w tym przypadku zameldowania. Jedynie w przypadku, gdy zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy (art. 47 ust. 2 Ustawy). W tym przypadku organy nie powzięły wątpliwości co do danych zawartych w zgłoszeniu meldunkowym i skutecznie dokonały zameldowania E. Ł.
W tym miejscu należy zaznaczyć, iż zameldowanie na pobyt stały stanowi czynność materialno – techniczną, uwarunkowaną spełnieniem podstawowej przesłanki w postaci faktycznego przebywania w danym lokalu osoby zgłaszającej wniosek o zameldowanie. Przy tym - jak wynika z art. 9 ust. 2b. Ustawy - zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Nie ma zatem wpływu na prawo do lokalu.
W świetle wskazanych wyżej przepisów zarzutów A. Ł. nie można uznać za uzasadnione. Jak wynika z pism skarżącego w potwierdzeniu zamieszkania E. Ł. dokonanym przez C. Ł. dopatruje się on faktycznie rozporządzenia nieruchomością z przekroczeniem uprawnień wynikających z udziału w nieruchomości. W tym aspekcie należy zauważyć przede wszystkim, iż prawo potwierdzenia zamieszkania E. Ł. w lokalu wynika z ustawy "Prawo o ewidencji ludności i dowodach osobistych" (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami), a nie z Kodeksu Cywilnego. Ustawa ta jako osobę do tego upoważnioną określa "właściciela" lecz także "inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu". Tymczasem tytuł prawny – współwłasność C. Ł. – nie jest przez skarżącego kwestionowany. Tym samym C. Ł. miał upoważnienie zawarte w tej ustawie do potwierdzenia pobytu swojej żony E. Ł. w zajmowanym przez niego mieszkaniu. Bezsporne jest także bowiem i to, że w przedmiotowym budynku znajdują się wydzielone mieszkania zajmowane odrębnie przez C. Ł. oraz A.Ł. Należy w tym miejscu wskazać, iż dotychczas używana była przez ich poprzednika prawnego numeracja tych mieszkań, o czym świadczy zapis w akcie notarialnym z dnia [...] – testamencie F. Ł, gdzie jako miejsce jego zamieszkania wskazano lokal numer [...] przy ulicy [...] w P.
Faktycznie spór związany jest zatem ze współwłasnością i ilością udziałów w nieruchomości i wynikającym z tego prawem do dysponowania nieruchomością w sposób nienaruszający praw wszystkich współwłaścicieli. Ochrona praw większościowego współwłaściciela której domaga się A.Ł. nie wynika z Ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych lecz z przepisów Kodeksu Cywilnego. Udzielenie właściwej ochrony w tym zakresie nie leży w kompetencji sądu administracyjnego i rozstrzygać o tym winien sąd powszechny. Jak wskazano bowiem wyżej zakres kognicji sądu administracyjnego określony został w Ustawie z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz.1269) oraz Ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U nr 153 poz. 1270). Nie należy do niej orzekanie w sprawach z zakresu prawa cywilnego. Ocena zaskarżonej decyzji dokonana przez sąd administracyjny musi zmierzać do ustalenia, czy odpowiada ona prawu – w tym wypadku czy jest zgodne z postanowieniami ustawy o Ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami). Odpowiedź pozytywna przesądza o konieczności oddalenia skargi. W niniejszej sprawie organy zasadnie uznały, iż pobyt E. Ł. - żony współwłaściciela nieruchomości - w zajmowanym przez niego mieszkaniu został skutecznie potwierdzony co zobowiązywało organy ewidencyjne do zarejestrowania tego faktu. Brak było w tej sytuacji podstaw do uchylenia dokonanej czynności zameldowania. Wskazać należy, iż we wniosku A Ł. z dnia [...] nie kwestionował on okoliczności zamieszkania E. Ł. w mieszkaniu. Organy słusznie zatem rozpatrując pismo ustalały prawidłowość formalnych warunków zameldowania E. Ł. , a nie bezsporny wówczas fakt jej zamieszkania. Zarzut, iż E. Ł. nie mieszka w lokalu przy ulicy [...] , A. Ł. podniósł dopiero w skardze. Tymczasem był on powiadamiany (pisma z dnia 20 lipca 2005r. i 01 września 2005r.) o prawach wynikających z art. 10 KPA i możliwości wypowiedzenia się przed zakończeniem postępowania i zgłoszenia ewentualnych wniosków dowodowych, tym samym organy nie miały podstaw do badania tej okoliczności. W przyszłości – w przypadku zmiany stanu faktycznego i ustalenia, iż E. Ł. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu – na wniosek uprawnionej osoby organy administracyjne dokonają jej wymeldowania poprzedzonego ewentualnymi ustaleniami poczynionymi w postępowaniu w tym przedmiocie.
W tym stanie rzeczy należy uznać, iż decyzje zarówno pierwszej jak i drugiej instancji są zgodne z prawem.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że przedmiotowa skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i z tego względu orzekł, na podstawie art. 151 powołanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o jej oddaleniu.
/-/Sz. Widłak /-/M. Kwiecińska /-/B.Sokołowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło