III SA/Po 682/10

WyrokWSA w Poznaniu2011-01-18

Skład orzekający: Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek, WSA Małgorzata Górecka, WSA Mirella Ławniczak (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej może zostać wydane na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru, na którym data odbioru nie została wpisana przez odbiorcę?
Ratio decidendi
Sąd uchylił postanowienie Dyrektora Izby Celnej o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że nie zostało ono prawidłowo udowodnione. Zgodnie z przepisami, pokwitowanie odbioru przesyłki rejestrowanej powinno zawierać czytelną datę odbioru wpisaną przez odbiorcę. Brak takiej daty na potwierdzeniu odbioru, a także brak innych dowodów potwierdzających datę doręczenia, skutkuje naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i dowodzenia.
Stan faktyczny
Skarżący J. T. złożył odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego dotyczącej zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego. Dyrektor Izby Celnej postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając, że decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 13 lipca 2010 r., a odwołanie wniesiono po terminie, tj. 28 lipca 2010 r. Skarżący podniósł, że jego żona odebrała przesyłkę w dniu 14 lipca 2010 r. i nie wpisała daty odbioru, a na rozprawie przedstawił dowody wskazujące, że w dniu 13 lipca 2010 r. jego żona przebywała w innej miejscowości.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej, zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych oraz stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 stycznia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi J. T. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2010r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej odmowy zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz skarżącego kwotę 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. W dniu [...] lipca 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wydał decyzję o Nr [...] w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego, którą skierował do strony postępowania tj. J. T. na adres wskazany w postępowaniu administracyjnym. Przesyłkę poleconą zawierającą w/w decyzję odebrała żona Skarżącego A. T. Osobiście pokwitowała jej odbiór. Na pokwitowaniu odbioru widnieje data 13 lipca 2010 roku. W dniu 28 lipca 2010 roku J. T. złożył odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Pismo nadał w placówce pocztowej w [...] w dniu 28 lipca 2010 roku. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. o Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W postanowieniu wskazał, iż przesyłkę poleconą zawierającą decyzję odebrała osoba uprawniona do odbioru w miejscu wskazanym przez stronę postępowania. Zdaniem organu bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się 14 lipca 2010roku i upłynął 27 lipca 2010 roku. Złożenie zatem pisma w placówce pocztowej w dniu 28 lipca 2010 roku było działaniem po terminie. J. T. skorzystał z prawa wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Podniósł w niej, iż przesyłkę poleconą odebrała żona w dniu 14 lipca 2010 r., a nie w dniu 13 lipca 2010 r. Podkreślił, iż data odbioru nie została nakreślona przez nią, żona pokwitowała jedynie fakt odbioru, a nie datę doręczenia przesyłki. Na rozprawie w dniu 18 stycznia 2011 roku załączył dodatkowe pismo wraz z oświadczeniami jego żony i teścia, z których wynikało, iż w dniu 13 lipca 2010 roku żona nie mogła odebrać wezwania, ponieważ przebywała w innej miejscowości. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, podkreślił, iż konsekwencje uchybienia terminu do wniesienia odwołania wynikają wprost z art. 228 Ordynacji podatkowej. Rozstrzygnięcie wydane na podstawie tego przepisu powoduje zamknięcie drogi do dalszego rozpatrywania przedmiotowej sprawy, ustaje też przesłanka do jej merytorycznego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.(art.134 § 1 p.p.s.a). Podstawą faktyczną do wydania na podstawie art. 223 i 228 § 1 pkt 2 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1987 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz.926, tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest stwierdzenie przez organ, że strona postępowania wniosła zażalenie po upływie określonego w art. 223 Ordynacji podatkowej. Organ, aby stwierdzić takie uchybienie musi udowodnić datę doręczenia stronie aktu administracyjnego, od którego wnoszony jest ten środek oraz datę jego wniesienia. W przedmiotowej sprawie organ stwierdził, iż strona uchybiła terminowi o jeden dzień wnosząc odwołanie w dniu 28 lipca 2010 r., bowiem w dniu 13 lipca 2010 r. otrzymała przesyłkę poleconą. Na widniejącym w aktach potwierdzeniu odbioru decyzji data odbioru nie został wpisana przez A. T. Formę sporządzania dokumentów pocztowych potwierdzających doręczenie przesyłki przez operatora pocztowego regulują przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. Nr 5 poz. 34 ze zm.). Zgodnie z treścią § 35 ust.1 cyt. Rozporządzenia przesyłki rejestrowane i przekazy pocztowe doręcza się zgodnie z art. 144 Ordynacji podatkowej za pokwitowaniem odbioru. Natomiast § 35 ust. 3 stanowi, iż pokwitowanie odbioru przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego powinno zawierać czytelny podpis odbiorcy i datę odbioru. Tym samym oznacza to, że potwierdzenie odbioru ma na celu potwierdzenie odbioru przesyłki w określonej dacie. Skoro sam fakt doręczenia przesyłki musi potwierdzać jej odbiorca – to nie ma podstaw do twierdzenia, że datę odbioru może wpisać inna osoba. Jeżeli data odbioru nie została nakreślona przez osobę kwitującą odbiór to w przypadku uchybienia terminowi – strona może podjąć kroki zmierzające do wykazania, iż odbiór nie nastąpił w terminie wskazanym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Tak też było w niniejszym postępowaniu. Strona będąc przekonaną o zachowaniu terminu dopiero w skardze podjęła polemikę z organem w kwestii daty doręczenia pisma i jednocześnie podjęła czynności dowodowe zmierzające do wykazania, iż w istocie pismo doręczono w innej dacie. W tym miejscu podkreślić należy, iż sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego. Nie przesłuchuje świadków ani stron postępowania, a dowody z dokumentów przeprowadza wyjątkowo (art. 106 § 3 P.p.s.a) W kontekście wywodów skargi oraz pisma złożonego na rozprawie Sąd pozbawiony został możliwości oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, bowiem postępowanie dowodowe w sądzie administracyjnym nie pozwala na ocenę nowych dowodów i czynienia na ich podstawie nowych ustaleń faktycznych. Jest to przynależne właściwemu do rozstrzygnięcia sprawy organowi administracji publicznej. I jak to wskazano w odpowiedzi na skargę – wymaga przeprowadzenia przeciwdowodu innymi środkami dowodowymi. Wydając postanowienie o uchybieniu terminu organ powołał się wyłącznie na dokument zwrotnego potwierdzenia odbioru; tymczasem uwzględniając treść § 35 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. potwierdzenie odbioru sporządzone zostało z naruszeniem tego przepisu. Nie mogło ono więc być uznane za urzędowy dowód doręczenia decyzji; daty tej organ nie udowodnił też innymi środkami dowodowymi. Tym samym dopuścił się naruszenia art. 120 i 122 Ordynacji podatkowej poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego. Organ prowadząc ponownie postępowanie winien z udziałem poczty wyjaśnić datę doręczenia skarżącemu decyzji, co pozwoli sądowi na ocenę wiarygodności stanowiska strony. W tym celu organ winien uwzględnić okoliczność, iż poświadczenie odbioru pisma do urzędu pocztowego nastąpiło w kwestionowanej dacie doręczenia. Konfrontacji podlegać musi stanowisko strony zawarte w skardze i oświadczeniu złożonym na rozprawie z datą widniejącą na odwrocie zwrotnego potwierdzenia odbioru. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c) i art.152 orzeczono jak w sentencji. O kosztach sądowych Sąd postanowił na mocy art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło