III SA/Po 686/12

WyrokWSA w Poznaniu2012-10-02

Skład orzekający: Walentyna Długaszewska, Barbara Koś, Szymon Widłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pracownicy zarządcy drogi, niebędący geodetami, mogą dokonywać pomiarów pasa drogowego i reklamy w celu nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pracownicy zarządcy drogi, działając w ramach swoich normalnych obowiązków zawodowych, mogą dokonywać pomiarów pasa drogowego i reklamy. Nie ma przepisów nakazujących, aby takie pomiary w trakcie kontroli lub oględzin pasa drogowego musiały być wykonywane przez uprawnionych geodetów. Ponadto, jeśli strona skarżąca nie kwestionuje jednoznacznie ustalonej powierzchni reklamy ani nie przedstawia dowodów na inny przebieg granicy pasa drogowego, zarzuty dotyczące wadliwości pomiarów i ustalenia granic nie podważają trafności ustaleń organów.
Stan faktyczny
Spółka A została ukarana karą pieniężną za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie reklamy bez zezwolenia. Organ I instancji (Zarząd Dróg Miejskich w Poznaniu) ustalił zajęcie pasa drogowego na podstawie kontroli i oględzin, stwierdzając obecność reklamy w pasie drogowym ulicy powiatowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu utrzymało decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. wadliwe pomiary geodezyjne wykonane przez nieuprawnione osoby oraz brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 2 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Szymon Widłak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółki A w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 28 marca 2012 roku nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie reklamy bez zezwolenia oddala skargę Decyzją z dnia 7 lutego 2012 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 40 ust. 1, ust. 12 i ust. 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115), § 4 ust. 1 uchwały Nr XLV/469/IV/2004 Rady Miasta Poznania z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach administracyjnych miasta Poznania (Dziennik Urzędowy Województwa Wielkopolskiego z 2004 r. Nr 101), działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Poznania, Zarząd Dróg Miejskich w Poznaniu, po rozpatrzeniu z urzędu sprawy zajęcia przez spółkę A z siedzibą w W. pasa drogowego ulicy [...] poprzez umieszczenie reklamy bez zezwolenia zarządcy drogi, nałożył karę pieniężną w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ ten m.in. wyjaśnił, że w dniu 11 października 2011r. przeprowadzona została kontrola, w trakcie której stwierdzono zajęcie przez firmę A pasa drogowego ulicy [...] (na wysokości centrum handlowego [...]), będącej drogą powiatową, pod reklamę o powierzchni [...] m² bez wymaganego zezwolenia. Tego samego dnia zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Dnia 24 listopada 2011 r., podczas oględzin miejsca ustawienia przedmiotowej reklamy, w której uczestniczyli przedstawiciele ZDM oraz przedstawiciel firmy A, stwierdzono dalsze jej pozostawanie we wskazanym miejscu. W dniu 08 grudnia 2011 r. dokonano ponownej kontroli ul. [...], która potwierdziła dalsze zajęcie pasa drogowego. W piśmie z dnia 09 grudnia 2011 r. ZDM poinformował stronę o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w terminie 7 dni. Do dnia 7 lutego 2012r. strona nie złożyła wyjaśnień, wobec czego opisaną wyżej decyzją Zarząd Dróg Miejskich w Poznaniu wymierzył karę pieniężną za okres od dnia wszczęcia postępowania do dnia sporządzenia ostatniego zdjęcia potwierdzającego obecność przedmiotowej reklamy, tj. 08 grudnia 2011 r. W decyzji podano ponadto jakim sprzętem dokonano pomiarów w czasie kontroli i oględzin oraz przedstawiono szczegółowe wyliczenie nałożonej kary pieniężnej, biorąc pod uwagę powierzchnię reklamy, ilość dni, w których reklama pozostawała w pasie drogowym oraz stawkę opłaty dla ww. ulicy jako drogi powiatowej. W odwołaniu od powyższej decyzji strona, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, zarzuciła naruszenie: - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, - art. 2 pkt 1 i art. 43 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez przeprowadzanie pomiarów geodezyjnych przez osoby nieuprawnione, - art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji nakładającej na skarżącą karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. W uzasadnieniu odwołująca wskazała m. in., że organ nie wykazał, iż reklama zajmuje pas drogowy. Powołał się na pomiary przeprowadzone podczas kontroli oraz dokumentację fotograficzną, podczas gdy – zdaniem spółki, dowody te nie mają mocy dowodowej. Pomiary zostały bowiem dokonane przez osobę do tego nieuprawnioną, ponieważ w świetle ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne osobą uprawniona jest wyłącznie geodeta. Mapa nie została podpisana, nie posiada legendy ani informacji, że jest dokumentem urzędowym. Nie wiadomo również, w jakiej skali została sporządzona, co uniemożliwia ocenę odległości. Z kolei fotografie dowodzą jedynie, że nośnik reklamowy jest zainstalowany. Nie wynika z nich jednak, że reklama znajduje się w pasie drogowym. Skarżąca zarzuciła również brak w aktach jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, że pomiary zostały dokonane urządzeniami skalibrowanymi i certyfikowanymi. Decyzją z dnia 28 marca 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu, działając na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12.10.1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856), art. 127 § 1, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji SKO wyjaśniło, że pomiaru powierzchni reklamy dokonano za pomocą specjalistycznego sprzętu podczas oględzin, a dokumenty dotyczące certyfikatów tego sprzętu znajdują się w aktach sprawy. Powołano się na uchwałę składu 5 Sędziów NSA z 19 czerwca 2000 r. (OPK 3/00, ONSA 2001/1/12), zgodnie z którą o umieszczeniu reklamy w pasie drogowym decyduje takie jej zlokalizowanie w przestrzeni nad wydzielonym pod drogę pasem terenu, że jest ona widoczna dla użytkowników danej drogi (może chodzić również o zawieszenie reklamy z wykorzystaniem urządzeń znajdujących się poza drogą). Ponadto SKO podkreśliło, że zarządca drogi jest podmiotem właściwym do określenia granic pasa drogowego. Prawidłowo zatem w niniejszej sprawie uczynili to pracownicy ZDM na wyciągu z mapy zasadniczej, na której w sposób jednoznaczny i czytelny zaznaczono granicę pasa drogowego oraz miejsce posadowienia reklamy. Dodatkowo dane te zostały potwierdzone na wydruku iGeoMap. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu pełnomocnik spółki A z siedzibą w W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, zarzucając naruszenie: - art. 7 w zw. z art. 68 § 1 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, - art. 11 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji, - art. 2 pkt 1 i art. 43 pkt 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez dokonanie pomiarów geodezyjnych przez nieuprawnione osoby. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w aktach sprawy brak istotnego w przedmiocie zajęcia pasa drogowego urzędowego dokumentu geodezyjnego określającego linie graniczne pasa drogowego. Za taki dokument nie mogą być uznane powołane przez organ dowody w postaci kopii mapy zasadniczej, wydruku iGeoMap, oraz dokumentacji fotograficznej. Fotografie dowodzą jedynie, że nośnik reklamowy jest zainstalowany. W aktach sprawy nie ma natomiast żadnych dowodów potwierdzających, że nośnik znajduje się w granicach pasa drogowego. Skarżąca podniosła także, iż pracownicy ZDM nie dysponują stosownymi uprawnieniami geodezyjnymi do dokonywania pomiarów powierzchni reklamy. Pomiarów miano dokonać odbiornikiem GPS marki [...]i dalmierzem laserowym [...], jednak nie wyjaśniono sposobu dokonania pomiarów. Postępowanie dowodowe zostało więc, zdaniem skarżącej, przeprowadzone w sposób wadliwy, a poczynione ustalenia mają wątpliwy walor dowodowy, nie zostały bowiem potwierdzone żadnymi innymi dowodami. Podniesiono także błędy w uzasadnieniu organu II – ej instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115) stanowiący, że za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi - zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3 (m. in. umieszczenia w pasie drogowym reklam) ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego (ust. 6). Z ustaleń poczynionych w toku postępowania administracyjnego wynika, że skarżąca spółka umieściła w pasie drogowym - ul. [...] w Poznaniu reklamę o łącznej powierzchni [...] m². Ustalenia te poczyniono w toku dwukrotnej kontroli oraz na podstawie oględzin, które miały miejsce 24 listopada 2011 roku. Podnosząc zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. skarżąca twierdziła, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie może zostać uznany za wystarczający gdyż jego treść, a także sposób w jaki został zebrany, nie odpowiada prawu. Powyższe stwierdzenie odnosi się do sposobu dokonywania pomiarów i braku w aktach certyfikatów narzędzi, którymi dokonywano pomiarów. Jednocześnie strona nie kwestionuje powierzchni reklamy ustalonej w toku kontroli i przyjętej jako podstawa naliczenia kary, zwłaszcza nie twierdzi jednoznacznie i kategorycznie, że ta powierzchnia była mniejsza od powierzchni 24,00 m2. Zarzutów w tym zakresie strona nie podnosiła w toku postępowania administracyjnego, a miała taką możliwość podczas oględzin, o których była prawidłowo powiadomiona, jak i poprzez wypowiedzenie się na piśmie po zawiadomieniu jej przez organ w trybie art. 10 K.p.a. Zwrócić należy uwagę, że w aktach sprawy znajduje się świadectwo instrumentu - odbiornika GPS marki [...] i certyfikat kalibracji dalmierza laserowego [...], na które wskazano w protokołach kontroli i oględzin oraz w decyzji organu pierwszej instancji. Nie ma również podstaw do kwestionowania uprawnień i kompetencji pracowników organu dokonujących przedmiotowych pomiarów, a z żadnych przepisów nie wynika, aby w czasie kontroli czy oględzin pasa drogowego stosownych pomiarów musieli dokonywać uprawnieni geodeci zamiast pracowników organu działających w ramach swoich normalnych obowiązków zawodowych. Podnosząc zarzut niedokładnego ustalenia granicy pasa drogowego, skarżąca sama nie określiła innego, jej zdaniem właściwego przebiegu tej granicy, a nawet nie twierdziła, że jest inny niż przyjęto w decyzji. Zgłosiła natomiast wątpliwości co do rzetelności wydruku z systemu iGeoMap oraz walorów dowodowych mapy zasadniczej i dokumentacji fotograficznej. Tak sformułowane zarzuty nie podważają trafności ustaleń poczynionych w toku postępowania administracyjnego. Nie zasługuje bowiem na uwzględnienie zarzut wadliwego ustalenia przebiegu granicy drogi w sytuacji, gdy zgłaszający powyższy zarzut nie twierdzi, że granica biegnie inaczej niż ustaliły to organy, a jedynie zgłasza w tym zakresie wątpliwości. Skarżąca posadowiła nośnik reklamowy i w jej interesie leżało dokładne wcześniejsze sprawdzenie przebiegu granicy pasa drogowego. Załączona do akt administracyjnych mapa zasadnicza w skali 1:500 odzwierciedla przebieg linii rozgraniczających ulicy [...] i położenie reklamy co w powiązaniu z dokumentacją zdjęciową załączoną do akt, obrazuje w sposób wystarczający miejsce usytuowania (w stosunku do granicy drogi) reklamy objętej zaskarżoną decyzją. Na tej podstawie nie budzi bowiem wątpliwości trafność ustalenia, zawartego w zaskarżonej decyzji, że objęta niniejszym postępowaniem reklama, umieszczona jest nad przestrzenią pasa drogowego ulicy [...], w tzw. "słupie powietrza". Miejsce i sposób umieszczenia reklamy obrazują wyraźnie, załączone do akt zdjęcia. Skoro zaś, zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych pasem drogowym jest wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą, w świetle przytoczonych wyżej okoliczności nie budzi wątpliwości trafność ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji i zasadność wymierzenia kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. Przytoczone wyżej ustalenia co do miejsca usytuowania reklamy i obrazujący to usytuowanie materiał zdjęciowy, jak też brak konkretnego dowodu, że granica pasa drogowego przebiega inaczej niż wykazały to organy, zwalniały organy administracji w rozpoznawanej sprawie, z obowiązku wskazywania przebiegu granicy pasa drogi za pośrednictwem geodety. Z uwagi na merytoryczną prawidłowość decyzji nie mogą prowadzić do uwzględnienia skargi również pozostałe jej zarzuty, w tym dotyczące wadliwości decyzji organu II-ej instancji z uwagi na wskazane w skardze błędy. Błędy te maja charakter omyłek pisarskich i pozostają bez wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy. Mając powyższe na uwadze, skargę jako bezzasadną należało oddalić, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło