III SA/Po 686/19

Dnia 27 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi J. T. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej oddala skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. o odmowie przyznania J. T. pomocy finansowej. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że J. T. w dniu [...] listopada 2018 r. złożyła do organu I instancji wniosek o udzielenie pomocy finansowej dla producenta rolnego, w którego gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2017 r. huraganu, deszczu nawalnego lub gradu. Do wniosku załączono, m. in., protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego, sporządzony przez komisję powołaną zarządzeniem Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. We wniosku producent oświadczył, że powierzchnia upraw, na których wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 70 % uprawy wynosi [...] ha, które objęte zostały co najmniej w 50 % ubezpieczeniem. Powołując się na sporządzony w sprawie protokół, organ ocenił, że powstałe szkody wyniosły [...] %, ponadto protokół nie zawiera adnotacji i podpisu Wojewody. Z tego względu organ I instancji decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. odmówił skarżącej udzielenia wnioskowanej pomocy finansowej. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z § 13 t ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm. ) Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, dla producentów rolnych, którym został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody w danej uprawie w wysokości co najmniej 70 % lub szkody powstały na powierzchni co najmniej 70 % upraw w szklarniach i tunelach foliowych, spowodowane wystąpieniem niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 6. Zgodnie z § 13 t ust. 2 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana: 1) zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1408/2013 oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5 rozporządzenia, wynoszą nie więcej niż 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji, albo 2) na warunkach określonych w art. 25 rozporządzenia nr 702/2014 - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej, o której mowa w pkt 1. Do wniosku producent rolny jest zobowiązany dołączyć kopię protokołu z oszacowania szkód. Organ II instancji stwierdził, że skarżąca nie przedłożyła prawidłowo sporządzonego protokołu oszacowania strat, który uzasadniałby pozytywne rozpatrzenie jej wniosku o płatność. W protokole tym komisja oszacowała wysokość strat na poziomie [...] %. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. T. zarzuciła : - naruszenie art. 7 kpa, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprawidłowe postepowanie dowodowe i wydanie orzeczenia na podstawie wadliwie sporządzonego protokołu oraz z pominięciem opinii biegłego L. S. z dnia [...] sierpnia 2017 r. - naruszenie art. 8 i art. 9 k.p.a. - błąd w ustaleniach faktycznych powodujący niezasadne uznanie, że skarżąca nie poniosła strat w uprawach w 2017 r. - naruszenie § 13 t ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wnosząc o zmianę decyzji poprzez przyznanie wnioskowanej pomocy, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi, między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi złożonej przez J. T. jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] lipca 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. o odmowie przyznania J. T. pomocy finansowej. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej zasad, kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że decyzja ta nie jest dotknięta uchybieniami, które uzasadniałyby jej uchylenie. W ocenie Sądu, organ dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i na ich podstawie właściwie zastosował przepisy prawa materialnego. W niniejszej sprawie zastosowanie miały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. z 2015 r., poz.187 ze zm.). Zgodnie z § 13 t ust. 1 rozporządzenia w 2018 i 2019 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6 producentowi rolnemu : 1 ) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 2 ) w którego gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2017 r. huraganu, deszczu nawalnego lub gradu w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich; 3 ) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014. Zgodnie z § 13 t ust. 2 pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana: 1) zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1408/2013 oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5 rozporządzenia, wynoszą nie więcej niż 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji, albo 2) na warunkach określonych w rozporządzeniu nr 702/2014 - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej, o której mowa w pkt 1. Do wniosku producent rolny jest zobowiązany dołączyć kopię protokołu z oszacowania szkód. Jest to obligatoryjny wymóg, którego niespełnienie skutkuje koniecznością odmowy przyznania wnioskowanej pomocy. Zgodnie z § 5 ust. 7 rozporządzenia komisja powołana przez wojewodę do szacowania strat w uprawach rolnych : 1) składa się co najmniej z 3 osób, w tym 1 przedstawiciela ośrodka doradztwa rolniczego oraz 1 przedstawiciela izby rolniczej, mających wykształcenie wyższe albo średnie w zakresie rolnictwa, ekonomiki rolnictwa lub rybactwa albo co najmniej pięcioletni staż w prowadzeniu gospodarstwa rolnego potwierdzony przez sołtysa, z tym że w przypadku szacowania szkód w budynkach lub budowlach służących do prowadzenia działalności rolniczej co najmniej 1 osoba wchodząca w skład komisji powinna mieć wykształcenie lub doświadczenie zawodowe w zakresie budownictwa; 2) dokonuje: a) oszacowania szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, w terminie do dwóch miesięcy od dnia zgłoszenia przez producenta rolnego powstania tych szkód, nie później jednak niż: - do czasu zbioru plonu głównego danej uprawy albo jej likwidacji i nie wcześniej, niż od wschodów upraw albo - w terminie do trzech miesięcy od wystąpienia gradu, deszczu nawalnego, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny - w przypadku szkód w środku trwałym, albo - w terminie do 12 miesięcy od ustąpienia wody umożliwiającego komisji rozpoczęcie szacowania szkód - w przypadku szkód spowodowanych przez powódź w budynkach, b) dwukrotnie oszacowania szkód spowodowanych przez ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź lub grad w drzewach owocowych: - po raz pierwszy - w terminie do 2 miesięcy od dnia powstania tych szkód, - po raz drugi - nie później niż w terminie do 12 miesięcy od dnia powstania tych szkód; 3) składa protokół oszacowania szkód wojewodzie właściwemu ze względu na miejsce powstania tych szkód w terminie: a) 30 dni od dnia oszacowania szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, b) 45 dni od dnia oszacowania szkód - w przypadku protokołów zbiorczych, o których mowa w ust. 6 - z tym że w przypadku szacowania szkód w drzewach owocowych, o którym mowa w pkt 2 lit. b, protokół oszacowania szkód zawiera dane wynikające z oszacowania szkód dokonanego po raz drugi. Zgodnie natomiast z § 5 ust. 8 rozporządzenia protokół oszacowania szkód zawiera: 1) imiona i nazwiska członków komisji; 2) datę oszacowania szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3; 3) imię i nazwisko, adres i miejsce zamieszkania albo nazwę, adres i siedzibę producenta rolnego, albo adres i miejsce położenia gospodarstwa rolnego lub prowadzenia działu specjalnego produkcji rolnej oraz numer identyfikacyjny producenta rolnego nadawany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności - jeżeli został nadany; 4) informację o powierzchni gospodarstwa rolnego, w tym powierzchni upraw rolnych w dniu wystąpienia szkód; 5) informacje o zakresie i wysokości szkód w uprawach, zwierzętach gospodarskich, rybach lub środkach trwałych; 6) informację o kosztach, które nie zostały poniesione ze względu na wystąpienie szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3; 7) informację o kwotach uzyskanego odszkodowania z tytułu ubezpieczenia upraw rolnych, zwierząt gospodarskich, ryb lub środków trwałych; 8) informację o średniej rocznej produkcji rolnej ustalonej w sposób określony w ust. 4 w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej: a) z trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody, albo b) z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji; 9) informację o kwocie obniżenia dochodu, o którym mowa w art. 25 ust. 6 rozporządzenia nr 702/2014; 10) informacje o kosztach poniesionych z tytułu niezebrania plonów w wyniku wystąpienia szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3; 11) datę wystąpienia szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3; 12) datę zgłoszenia przez producenta rolnego wystąpienia szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3; 13) czytelne podpisy członków komisji oraz producenta rolnego. W kontrolowanej sprawie, jak wynika z dokonanych przez organy ustaleń, w dniu [...] listopada 2018 r. skarżąca złożyła do organu I instancji wniosek o udzielenie pomocy finansowej dla producenta rolnego, w którego gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2017 r. huraganu, deszczu nawalnego lub gradu. Do wniosku załączono, m. in., protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego, sporządzony przez komisję powołaną Zarządzeniem Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. We wniosku skarżąca oświadczyła, że powierzchnia upraw, na których wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 70 % uprawy wynosi [...] ha, które objęte zostały co najmniej w 50 % ubezpieczeniem. Z załączonego do sprawy protokołu wynika, że powstałe szkody wyniosły [...] %. Protokół nie zawiera ponadto adnotacji i podpisu Wojewody. Z wyjaśnień skarżącej wynika natomiast, że z uwagi na fakt, że uprawa znajdowała się na etapie, na którym konieczne było przystąpienie do niezwłocznego zbioru, wystąpiła ona do Sądu Rejonowego w [...] o zabezpieczenie dowodu, poprzez powołanie biegłego sądowego, celem dokonania fachowych oględzin przed usunięciem wszystkich, również zniszczonych roślin. Z powołanych wyżej przepisów w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że warunkiem przyznania rolnikowi pomocy jest przedstawienie przez niego protokołu oszacowania szkód zawierającego określenie zakresu i wysokości szkód, oszacowanych przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód. Z tego względu, zdaniem Sądu, organy słusznie uznały, że proponowany przez skarżącą sposób oszacowania poniesionej przez nią szkody, w postaci opinii biegłego nie mógł zostać uwzględniony. Protokół oszacowania strat jest dokumentem wiążącym dla organów w kwestii przyznawania pomocy finansowej. Jego brak lub wady nie mogą być zastąpione przez inne środki dowodowe, w tym przez opinie biegłych. W niniejszej sprawie nie jest sporne, że dołączony do wniosku o udzielenie pomocy finansowej protokół szacowania strat nie potwierdza wystąpienia szkód na terenie gospodarstwa rolnego skarżącej. W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, organy zasadnie uznały, że skarżąca nie wykazała w wymagany prawem sposób okoliczności uprawniających ją do uzyskania pomocy, o jaką się ubiegała, a zatem wobec niespełnienia warunku wymaganego przepisami prawa, odmowa udzielenia pomocy finansowej była uzasadniona. W tym stanie rzeczy Sąd, nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.