III SA/Po 688/19

Dnia 3 grudnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] sierpnia 2019r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] maja 2019r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącego kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej: "K.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] o odmowie przyznania D. S. za rok 2018 płatności do powierzchni uprawy buraków cukrowych i przyznaniu innych wskazanych w tej decyzji rodzajów płatności. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne. W dniu [...] kwietnia 2018 r. strona za pośrednictwem platformy e-Wniosek Plus złożyła wniosek o przyznanie płatności za rok 2018, w tym płatności do powierzchni uprawy buraków cukrowych. Do wniosku strona dołączyła niepodpisaną umowę kontraktacji buraków cukrowych z [...] lutego 2018 r. Rok później, [...] kwietnia 2019 r., strona przesłała podpisaną powyższą umowę kontraktacji buraków cukrowych. Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego płatność związana do powierzchni upraw buraków cukrowych jest przyznawana rolnikowi: 1) jeżeli zawarł umowę dostawy, o której mowa w art. 127 ust. 2 rozporządzenia nr 1308/2013, która określa również powierzchnię gruntów, na której rolnik jest zobowiązany uprawiać buraki kwotowe określone w art. 127 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1308/2013; 2) do powierzchni gruntów, na której są uprawiane buraki kwotowe określone w art. 127 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1308/2013, lecz nie większej niż powierzchnia gruntów, na której rolnik jest zobowiązany uprawiać te buraki, określona w umowie dostawy, o której mowa w art. 127 ust. 2 rozporządzenia nr 1308/2013, zawartej przez tego rolnika. Podczas kontroli sprawdzane jest jedynie to, czy do wniosku dołączono umowę, a nie to, czy jest ona podpisana. Umowę dołączono, stąd nie wzywano strony do jej podpisania. Brak podpisu pod umową oznacza, że nie została ona zawarta. Wniosek o przyznanie płatności za rok 2018 składało się w terminie od [...] marca 2018 r. do [...] czerwca 2018 r. (art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; Dz. U. z 2018 r., poz. 1312 ze zm., dalej: "ustawa", w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 maja 2018 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w 2018 r.; Dz. U. z 2018 r., poz. 897). Wniosek, a zarazem zmiana do niego, mógł być także złożony w terminie 25 dni kalendarzowych po terminie składania wniosków, tj. do [...] lipca 2018 r. (art. 13 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności; Dz. Urz. UE L 181). Dołączenie do wniosku niepodpisanej umowy skutkuje odmową przyznania płatności do powierzchni uprawy buraków cukrowych. Strona wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez zaniechanie oceny zgodności z przepisami wyniku kontroli wniosku, w tym powierzchni uprawy buraków cukrowych. W uzasadnieniu skargi wskazała, że nie zauważyła braku podpisu na dołączonej do wniosku umowie kontraktacji buraków cukrowych, zawartej [...] lutego 2018 r., ale brak uzupełniono w 2019 r. Skarżący uiścił wpis od skargi w wysokości [...] zł. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. a ustawy płatność związana do powierzchni upraw buraków cukrowych jest przyznawana rolnikowi, jeżeli zawarł umowę dostawy, o której mowa w pkt 5 w sekcji A w części II załącznika II do rozporządzenia nr 1308/2013, która określa również powierzchnię gruntów, na której rolnik jest zobowiązany uprawiać buraki cukrowe. Organ odwoławczy wadliwie powołał art. 15 ust. 6 ustawy w brzmieniu sprzed nowelizacji ustawy dokonanej na mocy art. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 21 października 2016 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 2037), która weszła w życie 30 grudnia 2016 r. Umowa dostawy oznacza umowę dostawy buraków do produkcji cukru zawartą pomiędzy sprzedawcą a przedsiębiorstwem (pkt 5 w sekcji A w części II załącznika II do rozporządzenia nr 1308/2013). Do wniosku przyznanie płatności związanych do powierzchni upraw buraków cukrowych dołącza się umowę, o której mowa w art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. a ustawy, lub jej kopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo upoważnionego pracownika Agencji, albo przez producenta cukru (§ 9 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 1 pkt 1 lit. e tiret czwarte rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; Dz. U. z 2015 r., poz. 352 ze zm.). Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm (art. 36 ust. 1 ustawy). W przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 K.p.a. (przepis ten stanowi o braku wskazania adresu wnoszącego podanie i braku możności ustalenia go na podstawie posiadanych danych), kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 K.p.a. nie stosuje się (art. 23 ust. 1 ustawy). W przypadku nieusunięcia braków, o których mowa w art. 23 ust. 1 ustawy, w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów (art. 23 ust. 2 ustawy). Agencja ma zatem obowiązek formalnego sprawdzenia wniosku i niezwłocznego poinformowania rolnika o stwierdzonych brakach. Użyte w art. 23 ust. 1 ustawy pojęcie niezwłocznie oznacza bez zbędnej zwłoki. Strona do wniosku o przyznanie płatności dołączyła umowę kontraktacji buraków cukrowych bez swojego podpisu. Jest to brak formalny wniosku, bo skoro należy dołączyć do niego umowę, powinna być ona podpisana. Niepodpisana umowa nie jest umową w rozumieniu art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. a ustawy. Organ ma zatem obowiązek niezwłocznego sprawdzenia, czy umowa jest podpisana, a jeżeli nie jest, na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy wyłączającego zastosowanie art. 64 § 2 K.p.a. ma obowiązek niezwłocznego poinformowania o tym rolnika i o skutku nieusunięcia braku. Organ powinien był udzielić mu takiej informacji, gdyż w dniu złożenia wniosku ([...] kwietnia 2018 r.) nie upłynął jeszcze termin do jego złożenia ([...] lipca 2018 r.). Z akt sprawy nie wynika jednak, aby organ poinformował rolnika w trybie art. 23 ust. 1, co w związku z art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy stanowi o naruszeniu tych przepisów w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jako że uniemożliwiło stronie uzupełnienie braku wniosku w terminie do złożenia wniosku. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy w postępowaniach w przedmiocie przyznawania rolnikom płatności bezpośrednich organ stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Nie naruszono natomiast powołanych w skardze art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., ponieważ art. 3 ust. 1-3 ustawy wyłączył ich zastosowanie. Sąd stosuje środki przewidziane przez ustawę z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej "p.p.s.a.", w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Do końcowego załatwienia sprawy konieczne jest uchylenie również decyzji organu pierwszej instancji. Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji odniesie się merytorycznie do wniosku strony, także w zakresie przyznania płatności do powierzchni uprawy buraków cukrowych za rok 2018, nie traktując podpisanej umowy jako złożonej po terminie do składania wniosku o przyznanie płatności. Wobec tego Sąd orzekł, jak w pkt I. sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II. sentencji na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się kwota [...]zł uiszczona tytułem wpisu od skargi.