III SA/Po 689/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Wojciech Rowiński po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym skargi Wójta Gminy [...], M. P., J. C., A. S., E. K., D. P., W. P., E. P., M. P., K. R., J. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 kwietnia 2026 r. (znak: [...]) w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań postanawia odrzucić skargę Wójta Gminy [...]. Jednym pismem z dnia 28 maja 2026 r. Wójt Gminy [...], M. P., J. C., A. S., E. K., D. P., W. P., E. P., M. P., K. R., J. Ł. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 kwietnia 2026 r. (znak: [...]) uchylającą decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 20 listopada 2025 r. (znak: [...]) oraz określającą środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia p.n. "Budowa kompostowni płytowej selektywnie zbieranych bioodpadów wraz z infrastrukturą towarzyszącą" we wsi I., w gminie [...]". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi Wójta Gminy [...] z uwagi na jego brak legitymacji procesowej w zakresie zaskarżenia decyzji Kolegium. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 50 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: P.p.s.a.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Z kolei w myśl art. 50 § 2 P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Z treści art. 50 § 1 P.p.s.a. można wnioskować, że o statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje posiadanie interesu prawnego. Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego – taką normą, która można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się, zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, iż podmiot ten działa bezpośrednio, we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Kryterium "interesu prawnego" ma zatem charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kontestowanym w skardze aktem lub czynnością organu administracji. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 kwietnia 2026 r. (znak: [...]) uchylającą decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 20 listopada 2025 r. (znak: [...]) oraz określającą środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia p.n. "Budowa kompostowni płytowej selektywnie zbieranych bioodpadów wraz z infrastrukturą towarzyszącą" we wsi I., w gminie [...]". Skargę na powyższą decyzję Kolegium wniósł m.in. Wójt Gminy [...]. Pozycja tego organu nie uległa zmianie. Zarówno, gdy organ ten wydawał decyzję jako organ I instancji, jak i wtedy, gdy wnosił skargę, nie był i nie będzie stroną postępowania, ponieważ korzysta z uprawnień władczych (por. postanowienie NSA z 14.01.2021 r., II OSK 3381/19, LEX nr 3146079, postanowienie WSA w Krakowie z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1583/16; wszystkie powołane orzeczenia dostępne są w internetowej bazie orzeczeń CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl). Dopuszczenie do złożenia skargi przez organ, który wydał decyzję w I instancji doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie (por. uzasadnienie uchwały SN z dnia 22 października 1984 r., sygn. akt III AZP 5/84, OSN 1985/7/86 z aprobującą glosą J. Borkowskiego – OSP 1986/ 2/26). W jednym postępowaniu nie może mieć miejsca łączenie funkcji procesowych organu prowadzącego postępowanie i strony tego postępowania. Postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać wszczęte z inicjatywy organu administracji publicznej, nie może być też zainicjowane z urzędu. Postępowanie takie nie może być wykorzystywane w celu rozstrzygania sporów na tle odmiennych poglądów między organami różnych szczebli (por. T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1996, str. 103). Wynika stąd, że postępowanie administracyjne może zostać wszczęte jedynie na wniosek podmiotu pozostającego poza systemem organów, których działalność ma podlegać kontroli. Podobnie w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 roku, sygn. OPS 1/03 (ONSA 2003/4/115) przyjęto, iż powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej, w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego. Z uwagi na brak interesu prawnego, Wójt Gminy [...] nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia w niniejszej sprawie skargi do sądu administracyjnego. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga Wójta Gminy [...] jest niedopuszczalna, a zatem podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.