III SA/Po 690/24

Dnia 9 kwietnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (sprawozdawca) Sędzia WSA Marzenna Kosewska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2025 roku sprawy ze skargi M. O., W. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu niezarejestrowania pojazdu w terminie oddala skargę Zaskarżoną decyzją z 28 sierpnia 2024 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji), w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżących, utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] (dalej jako "organ I instancji") z 22 maja 2024 r., w przedmiocie nałożenia na skarżących kary pieniężnej za naruszenie obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie 90 dni od dnia jego sprowadzenia. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy. W dniu 6 maja 2024 r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niezarejestrowanie na terytorium RP pojazdu marki [...], nr [...] w terminie 90 dni od sprowadzenia pojazdu z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Decyzją z 22 maja 2024 r. organ I instancji nałożył na skarżących karę pieniężną w wysokości 1000 zł za naruszenie obowiązku zarejestrowania pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 90 dni od dnia sprowadzenia z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżących, organ II instancji decyzją z 28 sierpnia 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy na wstępie przywołał przepis art. 73aa ust. 1 pkt 3 i ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1251 z późn. zm.), dalej jako "p.r.d." lub "ustawa", z którego wynika dla właściciela pojazdu będącego przedsiębiorcą prowadzącym na terytorium RP działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami obowiązek złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie 90 dni od dnia sprowadzenia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytoriom państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Odnosząc się do sprawy Kolegium wskazało, że skarżący prowadzący działalność gospodarczą sprowadzili przedmiotowy pojazd na terytorium RP w dniu 1 lutego 2024 r. Do dnia 2 maja 2024 r. istniał obowiązek złożenia wniosku o rejestrację pojazdu, strony nie dokonały tego. Sprzedały pojazd następnemu właścicielowi w dniu 9 lutego 2024 r. Na skarżących, którzy byli właścicielami przedmiotowego pojazdu, ciążył obowiązek złożenia wniosku o jego rejestrację. Organ odwoławczy wskazał, że podmiot dokonujący sprowadzenia pojazdu na terytorium Rzeczpospolitej Polski, ma 90 dni na dokonanie rejestracji pojazdu, jednakże obowiązek ten ulega skróceniu w przypadku, gdy pojazd zostanie zbyty w terminie wcześniejszym. Brak dopełnienia obowiązku zgłoszenia rejestracyjnego sprowadzonego pojazdu prowadzi do zastosowania sankcji o której mowa w treści art. 140 mb ust. 2 p.r.d., zgodnie z którym kto będąc właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 3, nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 1000 zł. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący zarzucili naruszenie: a) art. 73aa ust. 1 pkt 3, ust. 3 i ust. 7 p.r.d., poprzez przyjęcie, że istniał obowiązek złożenia wniosku o rejestrację pojazdu mimo jego zbycia kolejnemu właścicielowi b) art. 140 mb p.r.d. poprzez jego niezasadne zastosowanie c) art. 7 a § 1 kpa. Wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja o nałożeniu na skarżących kary pieniężnej w wysokości 1000 zł za naruszenie obowiązku zarejestrowania pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 90 dni od dnia sprowadzenia pojazdu z terytoriom państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 2024 r. Bezspornym jest, że skarżący prowadzący działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami, w dniu 1 lutego 2024 r. sprowadzili na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej przedmiotowy pojazd., którego nie zarejestrowali i który już 9 lutego 2024 r. odsprzedali. W tym stanie faktycznym organy uznały, że skarżący podlegają karze pieniężnej na podstawie art. 140mb ust. 2 p.r.d. w związku z art. 73aa ust. 1 pkt 3 i ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Spór w sprawie dotyczy wykładni przepisów prawa materialnego, które legły u podstaw rozstrzygnięć organów. Zgodnie z art. 73aa ust. 1 p.r.d. właściciel pojazdu jest obowiązany złożyć wniosek o jego rejestrację w terminie 30 dni od dnia: 1) nabycia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2) dopuszczenia do obrotu przez organ Krajowej Administracji Skarbowej pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej; 3) sprowadzenia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej. W przypadku gdy właścicielem pojazdu, o którym mowa w ust. 1, jest przedsiębiorca prowadzący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami, obowiązany jest do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu, o którym mowa w ust. 1, w terminie 90 dni (art. 73aa ust. 3 p.r.d.). Z kolei zgodnie z art. 140mb ust. 2 p.r.d. kto będąc właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 3, nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 1000 zł. Brzmienie tych przepisów jest jasne i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Skoro przepis stanowi, że właściciel pojazdu jest obowiązany złożyć wniosek o jego rejestrację we wskazanym ustawowym terminie (30 lub 90 dni), to oczywiste jest, że chodzi o każdego właściciela, dla którego co też oczywiste, bieg ustawowego terminu do dokonania tej czynności będzie inny. Tym samym zarejestrowanie przez kolejnego właściciela pojazdu w ustawowym terminie, który mieści się jednocześnie w terminie, w którym zobowiązany był to zrobić poprzedni właściciel (czyli w tej sprawie skarżący) gdyby pojazdu nie sprzedał, nie oznacza, że skarżący nie ponoszą odpowiedzialności za zaniechanie wykonania ustawowego obowiązku ( wyrok WSA w Lublinie z dnia 13 lutego 2025 r., sygn. akt III SA/Lu 705/24 ). Podzielić należy stanowisko organów, że istotny jest fakt, że dany podmiot będąc do tego zobowiązany nie dopełnił ustawowego obowiązku przed zdarzeniem, które uczyniło to niemożliwym. Nie budzi wątpliwości, że zbycie pojazdu uniemożliwiło skarżącym złożenie wniosku o rejestrację pojazdu, gdyż wniosek taki może złożyć wyłącznie aktualny właściciel i jak słusznie zauważają skarżący z chwilą dokonania czynności zbycia utracili oni legitymację do zarejestrowania pojazdu. Istota sprawy niniejszej nie dotyczy jednak możliwości wykonania tego obowiązku. Zaskarżona decyzja nie dotyczy bowiem nałożenia na skarżących obowiązku zarejestrowania pojazdu, którego już nie są właścicielem, a nałożenia kary za to, że nie dokonali rejestracji pojazdu sprowadzonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, kiedy tym właścicielem był. Przepis art. 140mb ust. 2 p.r.d. stanowi, że kto będąc właścicielem pojazdu, a nie kto jest właścicielem pojazdu, obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 3, nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 1000 zł. Tym samym skarżący, będąc właścicielami pojazdu zobowiązani był do jego zarejestrowania przed dokonaniem zbycia, które nastąpiło w terminie otwartym na dokonanie rejestracji pojazdu. Słusznie zwraca uwagę organ, że zbycie pojazdu przed upływem terminu do dokonania jego rejestracji było prawem skarżących. Nie oznacza to jednak, jak już zaznaczono, że ta okoliczność i fakt zarejestrowania pojazdu przez nowego nabywcę zwalania skarżących z odpowiedzialności za to, że w czasie kiedy był właścicielem tej rejestracji nie dokonał ( wyrok WSA w Lublinie z dnia 13 lutego 2025 r., sygn. akt III SA/Lu 705/24 ). Skoro tego nie uczynili, podlegają karze pieniężnej, na podstawie powołanego wyżej przepisu. Dokonując sprzedaży sprowadzonego pojazdu w terminie 8 dni od dnia jego sprowadzenia skarżący sami skrócili sobie ustawowy termin na dokonanie zgłoszenia rejestracyjnego, co wynika z okoliczności stanu faktycznego i regulacji art. 73aa ust. 1 p.r.d., który nakłada obowiązek złożenia wniosku o rejestrację na właściciela. W przypadku, gdy pojazd zostanie zbyty w terminie wcześniejszym, przed upływem 90 dni od sprowadzenia pojazdu na terytorium Polski z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, to wówczas, co nie powinno budzić wątpliwości, końcowy termin na dokonanie zgłoszenia rejestracyjnego jest równoznaczny z terminem zbycia sprowadzonego pojazdu ( wyrok WSA w Lublinie z dnia 13 lutego 2025 r., sygn. akt III SA/Lu 705/24 ). Ustawodawca tylko w jednym przypadku, o którym mowa w art. 73aa ust. 7 p.r.d., zniósł obowiązek w zakresie rejestracji. Zgodnie z tym przepisem, przepisu art. 73aa ust. 1 pkt 1 p.r.d. nie stosuje się w przypadku, gdy właściciel pojazdu nabytego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokona zbycia tego pojazdu przed upływem terminów, o których mowa w ust. 1 albo 3. Przypadek ten w niniejszej sprawie nie zachodzi, gdyż nie mamy do czynienia z pojazdem nabytym na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, który został zbyty przed upływem terminu na dokonanie jego rejestracji, a z pojazdem zbytym przed upływem ustawowego terminu do złożenia wniosku o rejestrację przez właściciela, przedsiębiorcę, który sprowadził pojazd z terytorium Państwa UE na terytorium Polski. W ocenie Sądu właśnie treść art. 73aa ust. 7 p.r.d. potwierdza obowiązek zarejestrowania pojazdu, o którym mowa w ust. 1, przez każdorazowego właściciela. Zauważyć przy tym należy, że pojazd nabyty w kraju będzie co do zasady pojazdem zarejestrowanym i zaewidencjonowanym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, natomiast pojazd nabyty spoza granic kraju nie będzie miał rejestracji krajowej i nie będzie widniał w Centralnej Ewidencji Pojazdów – ze wszystkimi tego konsekwencjami dotyczącymi nie tylko prawa administracyjnego. W interesie publicznym i nie tylko jest zatem jak najszybsze wprowadzenie pojazdu sprowadzonego z zagranicy do polskiego systemu prawnego. Wprowadzenie obowiązku dokonania zgłoszenia rejestracyjnego przez podmiot zawodowo trudniący się obrotem pojazdami daje gwarancję pewności obrotu prawnego oraz należytą ochronę nabywców uprzednio sprowadzonych pojazdów na terytorium RP. W takiej sytuacji nabywca pojazdu zakupionego od profesjonalnego podmiotu, uzyskuje pewność, że nabyty pojazd samochodowy został dopuszczony do ruchu. Wykładania przepisów prawa materialnego zaprezentowania przez organ chroni nabywców pojazdów i daje im gwarancję, że nabywany pojazd nie jest dotknięty zarówno wadami technicznymi, jak i wadami prawnymi, które uniemożliwiłyby dopuszczenie do ich do ruchu, a w szczególności ich rejestrację po zakupie ( wyrok WSA w Lublinie z dnia 13 lutego 2025 r., sygn. akt III SA/Lu 705/24 ). Przyjęcie odmiennej interpretacji prowadziłoby do sytuacji, w której znaczna część sprowadzanych samochodów w ogóle nie byłaby rejestrowana, gdyby były zbywane przed upływem terminu na dokonanie zgłoszenia rejestracyjnego. Niewątpliwie taka interpretacja w istotny sposób wpływałaby na bezpieczeństwo obrotu prawnego, a przede wszystkim bezpieczeństwo ruchu drogowego, w sytuacji, gdyby okazało się, że sprowadzane pojazdy nie są sprawne technicznie. Celem omawianej regulacji jest nie tylko rejestracja w ścisłym znaczeniu, ale zapewnianie, aby w Centralnej Ewidencji Pojazdów znalazły się dane dotyczące danego pojazdu od samego jego początku sprowadzenia na terytorium Polski i były systematycznie uaktualniane. Z tych wszystkich względów, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i została wydana bez naruszenia przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego, których treść nie pozostawiała wątpliwości. Organ podjął niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz w sposób wyczerpujący rozpatrzył i ocenił materiał dowodowy. Z tych wszystkich względów Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.).