III SA/Po 691/13

WyrokWSA w Poznaniu2013-10-17

Skład orzekający: Barbara Koś, Małgorzata Górecka, Tomasz Świstak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa zwrotu zawyżonej opłaty za wydanie karty pojazdu, pobranej na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2003 r., była prawidłowa, oraz jaki tryb postępowania powinien być stosowany przy rozpatrywaniu wniosku o zwrot tej opłaty?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził bezskuteczność czynności odmowy zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, gdyż wniosek o zwrot należy traktować jako wniosek o stwierdzenie nadpłaty i rozpatrywać w trybie ustawy o finansach publicznych z zastosowaniem Kodeksu postępowania administracyjnego oraz odpowiednio działu III Ordynacji podatkowej. Organ powinien rozpatrzyć wniosek w formie decyzji administracyjnej, a nie odmowy, zgodnie z obowiązującym trybem postępowania.
Stan faktyczny
P. F. złożył wniosek o zwrot zawyżonej opłaty za wydanie kart pojazdów, które uiścił w latach 2004-2006, argumentując, że opłata 500 zł była niezgodna z prawem wspólnotowym i zawyżona względem rzeczywistych kosztów. Starosta K. odmówił zwrotu, powołując się na obowiązujące przepisy krajowe i brak zastosowania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego do okresu przed 2006 r. Skarżący wniósł skargę do WSA na czynność odmowy zwrotu.
Rozstrzygnięcie
Stwierdził bezskuteczność czynności Starosty K. odmowy zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu oraz zasądził od Starosty K. na rzecz skarżącego kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi P. F. na czynność Starosty K. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu I. stwierdza bezskuteczność czynności Starosty K., II. zasądza od Starosty K. na rzecz skarżącego kwotę 457,- zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 11 lutego 2013 r. P. F. wniósł do Starosty K. o zwrot zawyżonej opłaty za kartę pojazdu w kwocie 2.125,00 zł (słownie: dwa tysiące sto dwadzieścia pięć), jaką uiścił w związku z rejestracją w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 14 kwietnia 2006 r.: 1) samochodu osobowego marki Mercedes-Benz 190, nr rej. [...]; 2) samochodu osobowego marki Volkswagen Polo, nr rej. [...]; 3) samochodu osobowego marki Toyota Celica, nr rej. [...]; 4) motocykla marki Suzuki VZ 800, nr rej. [...]; 5) motocykla marki Kawasaki VN 800, nr rej. [...]. Uzasadniając wniosek wskazał, że w związku z rejestracją powyższych pojazdów zmuszony był uiścić opłatę za wydanie karty pojazdu w kwocie 500 zł. Pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu w kwocie 500 zł od każdego pojazdu było niezgodne z treścią art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, dalej: "TWE". Jakkolwiek opłata w wysokości 500 zł pobierana była na podstawie istniejącego w polskim prawe wewnętrznym rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. z 2003 r. Nr 137, poz. 1310), to treść przywołanego rozporządzenia jest niezgodna z art. 90 TWE. Zapisy TWE mają zaś walor bezpośredniej stosowalności w krajach członkowskich oraz walor nadrzędności nad prawem krajowym państw członkowskich. Oznacza to, że w przypadku kolizji prawa krajowego z przepisami prawa wspólnotowego krajowe organy administracyjne nie tylko mają możliwość ale obowiązek stosować prawo wspólnotowe. Opłata za wydanie karty pojazdu w kwocie 500 zł z formalnego punktu widzenia była opłatą administracyjną, faktycznie jednak ukrytym podatkiem. Jak bowiem wiadomo łączne koszty związane z drukiem, dystrybucją, wypełnieniem oraz wszelkimi innymi czynnościami urzędniczymi związanymi z obsługą tego dokumentu nie przekraczały 75 zł. Ukryty podatek zawarty w cenie karty pojazdu dyskryminował pojazdy sprowadzone z krajów należących do Unii Europejskiej. Wnioskodawca powołał się przy tym na stanowisko Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu wyrażone w sprawie o sygn. akt C-134/07 oraz na wyrok Trybunały Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04. O tym, że opłata za wydanie karty pojazdu w kwocie 500 zł była zawyżona w stosunku do kosztów związanych z drukiem i dystrybucją świadczy w ocenie skarżącego jej obniżenie do kwoty 75 zł w rozporządzeniu Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. z 2006 r. Nr 59, poz. 421). W odpowiedzi na powyższy wniosek Starosta K. w piśmie z dnia 22 lutego 2013 r., Nr [...], wyjaśnił że opłata w kwocie 500 zł została pobrana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi. Wysokość opłaty za kartę pojazdu zgodnie z art. 77 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) określa minister właściwy do spraw transportu. Minister Infrastruktury określił wysokość opłaty za kartę pojazdu w rozporządzeniu z dnia 28 lipca 2003 r., ustalając jej wysokość w kwocie 500 zł. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. uznające za niekonstytucyjne przepisy w tym zakresie zaczęło obowiązywać od 15 kwietnia 2006 r. nie ma więc zastosowania do wspomnianych powyżej pojazdów. Następnie P. F. pismem z dnia 28 lutego 2013 r. wezwał Starostę K. do usunięcia naruszenia prawa, poprzez zwrot na jego rzecz zawyżonej opłaty za wydanie kart pojazdu w kwocie 2.125,00 zł. W piśmie powtórzył argumentację zaprezentowaną uprzednio w uzasadnieniu wniosku. Starosta K. w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w piśmie z dnia 8 marca 2013 r., w całości podtrzymał swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia 22 lutego 2013 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na akt Starosty K. z dnia 22 lutego 2013 r. w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaconej części opłat za wydanie kart pojazdu, w prawem przewidzianym terminie, wywiódł P. F. wnosząc o uchylenie zaskarżonego aktu oraz stwierdzenie, że jest on uprawniony do otrzymania kwoty 2.125,00 zł, a także o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 190 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.) poprzez niezastosowanie się do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04, oraz naruszenie art. 90 TWE poprzez pobieranie zawyżonej opłaty za wydanie kart pojazdu. Uzasadniając skargę P. F. przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy oraz powtórzył argumentację prezentowaną we wcześniejszych pismach. W odpowiedzi na skargę Starosta K. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko organ podał, iż opłatę za kartę pojazdu pobrał od skarżącego w wysokości określonej w rozporządzeniu w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Wydając kartę pojazdu miał prawny obowiązek pobrać opłatę w tej wysokości. Nie mógł samodzielnie decydować o stosowaniu bądź nie obowiązującego w dniu pobierania opłaty przepisu prawnego. Działał zatem zgodnie z obowiązującym w dniu dokonywania danej czynności prawem. W dalszej kolejności organ podniósł, że przepis prawny rozporządzenia w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu będący podstawą prawną wysokości opłaty za karty pojazdu obowiązywał do dnia 1 maja 2006 r. pomimo uznania jego niekonstytucyjności na podstawie powołanego przez skarżącego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. W tej sytuacji zdaniem organu nie może on ponosić odpowiedzialności za jego stosowanie. Organ powołał się przy tym na twierdzenia zawarte w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2007 r., sygn. akt III CZP 125/07. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji (czynności) także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem rozpatrywanej przez Sąd, w niniejszym postępowaniu, skargi jest czynność Starosty K. polegająca na odmowie zwrotu części opłaty pobranej za wydanie karty pojazdu na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Zaskarżona czynność została dokonana w oparciu o dotychczasową praktykę ukształtowaną w wyniku uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07 (opublikowanej w: ONSAiWSA z 2008 r., nr 2, poz. 21; dostępnej również w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA). W uchwale tej przesądzono, że "skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310 ze zm.), jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)". W uzasadnieniu motywów uchwały zaznaczono, iż taka kwalifikacja sprawy jest spowodowana tym, że do zwrotu opłaty za kartę pojazdu nie mogą mieć zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej o zwrocie podatku, a jednocześnie nie ma podstaw by wniosek załatwić w drodze decyzji administracyjnej w oparciu o Kodeks postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił ponadto uwagę na szczególny charakter, jaki ma "opłata za wydanie karty pojazdu". Podkreślił, że jej celem jest jedynie przeniesienie na właściciela pojazdu kosztów związanych z faktycznym wytworzeniem i wydaniem karty przez organ rejestrujący, co w innych przypadkach jest zasadniczo obowiązkiem producenta lub importera pojazdu. Należy także wspomnieć, iż niepodatkowy charakter "opłaty za wydanie karty pojazdu" potwierdził również Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 maja 2007 r. sygn. akt III CZP 35/07 dopuszczając możliwość dochodzenia jej zwrotu przed sądem powszechnym. Niewątpliwie powyższą uchwałą, o sygn. akt I OPS 3/07, Naczelny Sąd Administracyjny nie tylko przesądził dopuszczalność kognicji sądów administracyjnych w sprawach zwrotu opłat za wydanie kart pojazdów - tej kwestii dotyczyło zagadnienie prawne przedstawione do rozpoznania postanowieniem o sygn. akt I OSK 52/07, ale nadto - co równie istotne - określił charakter uiszczonych należności oraz wskazał tryb i formę, w jakiej powinny być załatwiane żądania ich zwrotu. Uchwała ta od dnia jej ogłoszenia nakładała na sądy administracyjne obowiązek - w zakresie określonym przez Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - oceniania legalności aktów lub czynności w sprawie zwrotu opłaty za karty pojazdu, z perspektywy zawartego w niej stanowiska, co przekładało się na stosowaną formę rozpatrywania tych spraw przez organy administracji. Stosowanie się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może jednak następować bez uwzględnienia zmian w ustawodawstwie, jakie nastąpiły po jej wydaniu (analogicznie m. in. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 955/11, oraz z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 881/11, dostępne w CBOSA). Zauważyć trzeba, że w dniu 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, ogłoszona w Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 (obecnie t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.), która zasadniczo rzutuje na sprawy dotyczące zwrotu opłat za karty pojazdu (zob. art. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1241). Ustawa ta określa bowiem wyraźnie jaki tryb postępowania należy stosować w sprawach niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym, do których zaliczono - między innymi - dochody jednostek samorządu terytorialnego pobierane przez samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw (art. 60 pkt 7 ustawy). W art. 67 ustawy wskazuje się bowiem, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.). Mając na uwadze powyższe należy zatem stwierdzić, że ustawodawca przesądził w sposób generalny, jaki tryb postępowania należy stosować w odniesieniu do środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe będące dochodami pobieranymi przez samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw. Zdaniem Sądu w kategorii tej mieszczą się między innymi "opłaty za wydanie karty pojazdu", które zostały niewątpliwie pobrane przez właściwe urzędy powiatowe albo miejskie (stanowiące jednostki budżetowe – zob. L. Lipiec-Warzecha, Komentarz do art. 11 ustawy o finansach publicznych [w:] Ustawa o finansach publicznych, Komentarz, Lex 2011 oraz C. Kosikowski, Ustawa o finansach publicznych, Komentarz, Warszawa 2011, s. 105), na pokrycie kosztów druku i dystrybucji zamówionych i wydawanych właścicielom pojazdów kart. Pobranie opłaty następowało też na podstawie odrębnej ustawy - art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Nazwanie należności za wydanie karty pojazdu "opłatą" nie jest przeszkodą do zaliczenia jej do kategorii "niepodatkowych należności budżetowych", przez które rozumie się nie będące podatkami i opłatami należności stanowiące dochód budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, wynikające ze stosunków publicznoprawnych (art. 3 pkt 8 Ordynacji podatkowej). Nie można bowiem abstrahować od obszernej argumentacji, jaką Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił w uchwale o sygn. akt I OPS 3/07, przemawiającej za koniecznością szczególnego traktowania należności za wydanie karty pojazdu. Z uchwały wynika, że "opłaty za wydanie karty pojazdu" w ogóle nie należy ujmować w kategoriach podatkowych, a jedynie jako prosty ekwiwalent poniesionych przez organ kosztów druku i dystrybucji kart. Dlatego też, kwestionując możliwość stosowania Ordynacji podatkowej do spraw dotyczących zwrotu "opłaty za wydanie karty pojazdu", Naczelny Sąd Administracyjny nie traktował tej "opłaty" nawet jako rodzaju daniny publicznej. W konsekwencji przyjął stanowisko całkowicie wykluczające możliwość stosowania do niej ustaw podatkowych. Powyższe uzasadnia uznanie, że opłaty za wydanie karty pojazdu – z uwagi na ich specyfikę – mieszczą się w art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych, to jest należy traktować je jako niepodatkowe należności budżetowe, pobierane przez samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw. W konsekwencji zachodziły podstawy do przyjęcia w sprawie ich częściowego zwrotu trybu postępowania opartego na przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, do których odsyła art. 67 ustawy o finansach publicznych. Taki pogląd został również zaprezentowany w powołanym wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 grudnia 2011 r. o sygn. II SA/Po 955/11. Zaznaczyć warto, że potraktowanie należności za wydanie karty pojazdu jako niepodatkowej należności budżetowej i odpowiednie zastosowanie do niej przepisów procesowych, do których odwołuje się art. 67 ustawy o finansach publicznych, jest także zgodne z intencją ustawodawcy wyrażoną w uzasadnieniu do projektu tejże ustawy (Druk sejmowy VI kadencji nr 1181, publ. http://www.sejm.gov.pl). Przepis ten miał stanowić regulację uniwersalną porządkującą tryby załatwiania spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetu państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Na porządkujący charakter art. 60 ustawy o finansach publicznych wskazuje też doktryna (zob. C. Kosikowski, Ustawa o finansach publicznych, Komentarz, Warszawa 2011, s. 200). Odpowiednie stosowanie działu III Ordynacji podatkowej oznacza, że wniosek o zwrot opłaty uiszczonej za wydanie karty pojazdu, należy w aktualnym stanie prawnym potraktować odpowiednio jako wniosek o stwierdzenie nadpłaty. W stosunku do tego wniosku znajdzie bezpośrednie zastosowanie ustawa o finansach publicznych tym bardziej, że nakaz jej stosowania do wniosków złożonych po 1 stycznia 2010 r. wynika z przepisów przejściowych. Zgodnie z art. 115 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, przepisy dotychczasowe stosuje się tylko do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, o których mowa w art. 60 ustawy o finansach publicznych, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy wprowadzającej. Mając na uwadze powyższe należy zatem stwierdzić, że ustawodawca przesądził w sposób generalny, jaki tryb postępowania należy stosować w odniesieniu do środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe będące dochodami pobieranymi przez samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw. Gwoli wszechstronnego wyjaśnienia sprawy zauważyć należy, iż przyjęcie zasady bezpośredniego stosowania ustawy nowej, co w tej sprawie sprowadza się do przyjęcia nowego trybu rozpoznania przedmiotowego wniosku, jako złożonego po dniu 1 stycznia 2010 r., to jest po wejściu w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, nie oznacza jednak, że uzasadniony jest automatyzm w sięganiu do wszystkich instytucji zawartych w dziale III Ordynacji podatkowej, w tym w szczególności instytucji przedawnienia. Charakter art. 60 i 67 ustawy o finansach publicznych, a zwłaszcza to, że miały one mieć w założeniu charakter jedynie porządkujący zagadnienia niepodatkowych należności budżetowych od strony proceduralnej nie uzasadnia wyprowadzania z nich skutków retroaktywnych w odniesieniu do przedawnienia. Jednocześnie nie można pominąć okoliczności, iż stosowanie przepisów działu III Ordynacji podatkowej w sprawach dotyczących niepodatkowych należności budżetu państwa i jednostek samorządu terytorialnego ma mieć charakter odpowiedni. Zauważyć w tym miejscu należy, iż instytucja odesłania do odpowiedniego stosowania pewnej kategorii przepisów do innych stanów faktycznych nie jest zdefiniowana prawnie. W nauce prawa i orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmuję się, iż odpowiednie stosowanie przepisów do których ustawodawca odsyła może oznaczać, zarówno stosowanie ich wprost, jak i stosowanie z pewnymi modyfikacjami, a także rezygnację ze stosowania danych przepisów do określonych stanów faktycznych i prawnych. Synonimy przysłówka "odpowiednio" to adekwatnie, właściwie, stosownie, należycie, poprawnie, słusznie, trafnie, jak należy, co wyraźnie wskazuje na to, iż stosowanie odpowiednie, to nie stosowanie wprost, lecz takie, które najpełniej umożliwi realizację celów danej regulacji i uzyskanie poprawnych (trafnych) rozwiązań. Odpowiednie stosowanie określonych przepisów oznacza zatem konieczność respektowania specyfiki postępowań, w jakich znaleźć one mają zastosowanie i to w taki sposób, by tych postępowań nie modyfikować i nie wypaczać ich istoty. Pamiętać przy tym należy, iż zasadniczą przesłanką dla dokonywania wykładni przepisów prawa, jest zasada racjonalności ustawodawcy, z której wynika założenie, iż nie stosuje on w treści aktów prawnych zbędnych słów i wyrażeń, a jednocześnie instytucjom prawnym odmiennie nazwanym przypisuje odmienne znaczenie. Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, iż w świetle obowiązujących przepisów wniosek P. F. z dnia 11 lutego 2013 r. należy uznać za wniosek o stwierdzenie nadpłaty w uiszczonej opłacie za wydanie kart pojazdów, który winien zostać rozpatrzony w trybie określonym w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i z odpowiednim zastosowaniem przepisów działu III Ordynacji podatkowej. Stwierdzenie, iż w przedmiotowej sprawie nie zastosowano prawidłowego trybu postępowania – to jest nie załatwiono wniosku strony poprzez wydanie decyzji, uzasadniało stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności Starosty K. na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. Na marginesie poczynionych rozważań Sąd pragnie zwrócić uwagę, iż w obecnie obowiązującym stanie prawnym, przyjmując powyższy tryb postępowania oparty na przepisach ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, w przypadku niepodjęcia przez właściwy organ w prawem przewidzianym terminie rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej strona winna podjąć odpowiednie czynności zmierzające do wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.), jakkolwiek z uwagi na dotychczasową praktykę postępowania, utrwaloną uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I OPS 3/07, a także zważywszy na nadrzędny cel postępowania sądowoadministracyjnego jakim jest kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, Sąd skargę inicjującą niniejsze postępowanie uznał za skargę na czynność Starosty K. z dnia 22 lutego 2013 r., natomiast tę czynność jako czynność z zakresu administracji publicznej, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Z uwagi na konieczność ponownego rozpoznania sprawy we właściwym trybie Sąd odstąpił od odniesienia się do argumentacji zawartej w skardze dotyczącej zasadności zwrotu części opłaty uznając, iż byłoby to przedwczesne wobec nieprzeprowadzenia w sprawie stosownego postępowania administracyjnego i stanowiłoby de facto rozstrzygnięcie sprawy z pominięciem właściwych organów administracji. Z tych samych przyczyn Sąd odstąpił od rozpoznania zawartego w skardze wniosku o stwierdzenie, że jest on uprawniony do otrzymania kwoty 2.125,00 zł. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a., jak w punkcie I wyroku. Jednocześnie Sąd nie określił w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżona czynność nie może być wykonana. Według Sądu wykładnia celowościowa art. 152 P.p.s.a. prowadzi do wniosku, że przepis ten odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, iż jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, czynności, której bezskuteczność stwierdził Sąd. Przez pojęcie wykonania czynności należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z tą czynnością. Problem wykonania czynności dotyczy czynności zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy lub zakazy, czynności, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą których zostają na niego nałożone obowiązki oraz czynności, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. W rozpatrywanej sprawie Sąd stwierdził bezskuteczność czynności Starosty K. w przedmiocie odmowy zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu. Z uwagi zatem na charakter prawny tejże czynności organu administracji, która to czynność ma charakter wyłącznie odmowny i nie wiąże się z nałożeniem na stronę jakiegokolwiek obowiązku, bądź przyznaniem uprawnienia, uznać należy, iż jako taka nie nadaje się ona do wykonania (nie ma przymiotu wykonalności). Stąd też nie znaleziono podstaw do orzekania w przedmiocie jej wykonania, w trybie art. 152 P.p.s.a. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 457,- zł składa się uiszczony wpis stały od skargi w kwocie 200 zł, wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 240 zł (zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1c rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490) oraz kwota 17,- zł uiszczona przez pełnomocnika tytułem opłaty skarbowej od złożonego dokumentu pełnomocnictwa (punkt II orzeczenia). Organ ponownie rozpoznając wniosek strony winien uwzględnić poglądy prawne Sądu wyrażone w uzasadnieniu niniejszego wyroku, a w szczególności powinien potraktować wniosek skarżącego z dnia 11 lutego 2013 r. jako wniosek o stwierdzenie nadpłaty w stosunku, do którego znajdzie zastosowanie ustawa z dnia z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło