III SA/Po 694/04

WyrokWSA w Poznaniu2006-06-29

Skład orzekający: Walentyna Długaszewska, Tadeusz M. Geremek, Małgorzata Bejgerowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy samochód osobowy zakupiony po zakończeniu pobytu w kraju poprzedniego zamieszkania (Chiny) może zostać zwolniony od cła jako mienie przesiedleńcze, mimo że kraj ten znajduje się na liście państw z ograniczeniami w rejestracji pojazdów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samochód zakupiony po zakończeniu pobytu w Chinach nie może zostać zwolniony od cła jako mienie przesiedleńcze. Kluczowym warunkiem jest, aby prywatne środki transportu służyły osobistemu użytkowi przez co najmniej 6 miesięcy przed datą zakończenia pobytu za granicą, chyba że prawo kraju poprzedniego pobytu ogranicza rejestrację lub wprowadza znacząco odmienne warunki techniczne. Sam fakt umieszczenia kraju na liście ograniczeń nie jest wystarczający, jeśli nie uwzględnia się konkretnych przesłanek i nie spełniono wymogu minimalnego okresu użytkowania pojazdu przed zakończeniem pobytu.
Stan faktyczny
I. K. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu samochód osobowy i wniósł o zwolnienie go od cła, podatku VAT i akcyzowego, powołując się na art. 1904 Kodeksu celnego. Organ celny odmówił zwolnienia, wskazując, że samochód został zakupiony po zakończeniu pobytu w Chinach, a ograniczenia w rejestracji w Chinach dotyczyły jedynie wywozu pojazdu, a nie jego rejestracji i użytkowania. Po utrzymaniu decyzji przez Dyrektora Izby Celnej, I. K. wniósł skargę do WSA w Poznaniu, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu celnego i Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska ( spr.) Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Asesor sądowy Małgorzata Bejgerowska Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Leśniarek po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2006r. przy udziale sprawy ze skargi I. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia od cła, podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego o d d a l a s k a r g ę /-/M.Bejgerowska /-/W. Długaszewska /-/ T.M. Geremek WSA/wyr.1-sentencja wyroku W dniu [...] 2003 roku I. K. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochód osobowy marki Chrysler, nr nadwozia [...], Do zgłoszenia celnego zawartego w dokumencie SAD nr OBR [...] złożył wniosek o zwolnienie z cła przedmiotowego samochodu, wskazując art. 1904 Kodeksu celnego jako podstawę wniosku. Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...], nr [...] uznał zgłoszenie celne SAD nr [...] za nieprawidłowe w części dotyczącej kwoty długu celnego, podatku akcyzowego i podatku VAT, odmówił zwolnienia z opłat celnych i określił kwotę długu celnego, podatku akcyzowego i podatku VAT. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż przedmiotowy samochód został zakupiony, zarejestrowany i ubezpieczony tego samego dnia tj. [...].09.2003 roku - a więc już po zakończeniu pobytu w Chinach. Zgodnie z zaświadczeniem Konsulatu Generalnego RP w Kantonie I. K. zakończył pobyt w Chińskiej Republice Ludowej [...].09.2003 roku. Jak wskazał organ I instancji, strona wnioskując o zwolnienie od cła i podatków twierdzi, że w kraju wcześniejszego pobytu tj. w Chińskiej Republice Ludowej istnieją ograniczenia możliwości rejestracji uniemożliwiające użytkowanie prywatnych środków transportu cudzoziemcom. Zaś, jak wskazał organ, jedynym ograniczeniem (zgodnie z wykazem państw, w których istnieją ograniczenia możliwości rejestracji prywatnych środków transportu albo warunki konstrukcyjne lub techniczne znacząco różnią się od obowiązujących w kraju, przekazanym przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych) jest konieczność zwrotu tablic rejestracyjnych i dowodu rejestracyjnego, w miejsce których wydawany jest stosowny dokument umożliwiający wywóz pojazdu. Nie ma natomiast żadnych ograniczeń dokonaniu rejestracji prywatnych środków transportu, o których mowa w art. 1904 § 1 pkt 1. Do obliczenia kwoty długu celnego, biorąc pod uwagę świadectwo przewozowe EUR 1, przyjęto obniżoną stawkę celną. I. K. odwołał się od wskazanej wyżej decyzji, zarzucając naruszenie art. 1904 § 1 Kodeksu celnego i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, wnosząc o uchylenie decyzji. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...], Nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 roku przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68 z 2004r., poz.623), art.65 § 4, art. 1904 § 1 i art. 262 Kodeksu celnego, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż lista MSZ ma charakter informacyjny. Jest zatem wykorzystywana przez organy celne wyłącznie posiłkowo. Co do zasady więc nie może stanowić samodzielnej podstawy do ustalania istniejących za granicą ograniczeń w rejestracji pojazdów. Zaś rysujące się w tym względzie niejasności powinny być rozstrzygane zgodnie z obowiązującym w tej materii prawem krajów trzecich. W przedmiotowej sprawie organy zmuszone były oprzeć się na wspomnianym wykazie, z powodu braku odpowiedzi na skierowane w tej kwestii pytanie do Ambasady Chińskiej. Jak podkreślił organ, Ministerstwo Spraw Zagranicznych w formie cytowanej listy utworzyło niezbędne kompendium wiedzy, dokonując w nim uporządkowania zasad rządzących procesem rejestracji w państwach trzecich. Okoliczność ta powoduje, że dane zawarte w tej liście mają wiarygodne źródła i nie są wytworem uznaniowości organu celnego. Nie można tez czytać jej jednostronnie. Lista posiada bowiem dwa elementy. Pierwszy z nich wymienia państwa, w których istnieją wyżej wymienione ograniczenia, co akcentuje strona w złożonym odwołaniu. W drugim zaś charakteryzuje przesłanki, którymi kierowano się umieszczając na niej określony kraj. Za bezpodstawne, zdaniem Dyrektora Izby Celnej, należy uznać sugestie odwołującego, jakoby dla zastosowania zwolnienia towaru od cła wystarczającym był fakt, iż w kraju trzecim istnieją jakiekolwiek ograniczenia w tej dziedzinie. W skardze na powyższą decyzję I. K. zarzucił naruszenie art. 1904 § 1 Kodeksu celnego i art. 121 § 1, 122, 139 § 4, 210 § 4 Ordynacji podatkowej, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania lub o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszeń prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy lub naruszeń prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także innych naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dających podstawę do uwzględnienia skargi. Przede wszystkim, w ocenie Sądu, organy nie naruszyły art. 1904 § 1 Kodeksu celnego. Zgodnie z tym przepisem " Zwolnione od cła, z zastrzeżeniem § 2, są rzeczy osobistego użytku osoby fizycznej, przybywającej na polski obszar celny na pobyt stały lub powracającej z czasowego pobytu za granicą, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki: 1) rzeczy służyły osobistemu użytkowi tej osoby w miejscu poprzedniego pobytu za granicą, z tym, że prywatne środki transportu musiały służyć takiemu użytkowi przez okres, co najmniej 6 miesięcy przed datą zakończenia pobytu za granicą, chyba, że prawo kraju poprzedniego pobytu ogranicza możliwość rejestracji prywatnych środków transportu bądź wprowadza warunki konstrukcyjne lub techniczne znacząco różniące się od obowiązujących w kraju,(...) Jak ustaliły organy celne, I. K. zakończył pobyt w Chińskiej Republice Ludowej [...] września 2003 roku. Przedmiotowy samochód został zakupiony przez skarżącego w dniu [...] września 2003 roku, a więc już po zakończeniu pobytu w Chinach. Okoliczności te pozostawały poza sporem. Zdaniem skarżącego, przedmiotowy samochód, jako mienie przesiedleńcze, zgodnie z przepisem art. 1904 § 1 Kodeksu celnego podlega zwolnieniu od cła, albowiem Chińska Republika Ludowa została umieszczona w sporządzonym przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych wykazie państw, w których istnieją ograniczenia rejestracji prywatnych środków transportu. W ocenie organów celnych, sam fakt umieszczenia Chińskiej Republiki Ludowej na liście ograniczeń nie daje podstaw dla zastosowania zwolnienia towaru od cła, bez uwzględnienia przesłanek, którymi kierowano się umieszczając na niej określony kraj. W przypadku Chińskiej Republiki Ludowej wskazano, iż przepisy miejscowe wymagają bezwzględnego zwrotu tablic rejestracyjnych i dowodu rejestracyjnego w miejsce których wydawany jest stosowny dokument umożliwiający wywóz pojazdu. W ocenie organów powyższe wskazuje na istniejące jedynie uwarunkowania dotyczące wywozu pojazdu, co nie zamyka drogi do uprzedniej rejestracji auta, a w konsekwencji i użytkowania pojazdu na terytorium Chińskiej Republiki Ludowej. Sąd w pełni podziela przedstawione wyżej stanowisko organów celnych. Nie ma również racji skarżący powołując się na przepis art. 14 ust. 1 ustawy Prawo celne, obowiązującej do 31 grudnia 1997 roku i orzeczenia sądów administracyjnych zapadłe pod rządami tej ustawy. Będący podstawą wydanych decyzji, obowiązujący w dniu dokonania przez skarżącego zgłoszenia celnego przepis art. 1904 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego wyraźnie wskazuje, że prywatne środki transportu musiały służyć takiemu użytkowi przez okres, co najmniej 6 miesięcy przed datą zakończenia pobytu za granicą. Wobec zaś tak jednoznacznego i niebudzącego wątpliwości brzmienia przepisu dokonywanie jego wykładni przez skarżącego, z powołaniem się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego wydane na gruncie ustawy Prawo celne (m.in. wyrok NSA z 21.10.1993r. S.A./Lu 1732/92 ONSA 1993/151) jest nieuzasadnione. W świetle powyższego, za nietrafny należy uznać również zarzut wydania przez organy celne decyzji wyłącznie uznaniowej, niezgodnej z obowiązującymi przepisami prawa, jak podniósł skarżący. Nie ma również racji skarżący, iż organy celne pominęły istotny dla sprawy dowód w postaci pisma Dyrektora Departamentu Przeznaczeń Celnych Głównego Urzędu Ceł z dnia [...].01.2001 roku nr [...]. Wskazane pismo znajduje się w aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy (k105 akt). Jak również do akt sprawy dołączono pismo Ministerstwa Spraw Zagranicznych z [...] stycznia 2002 roku, z informacją o przesłaniu do Departamentu Przeznaczeń Celnych Głównego Urzędu Ceł skorygowanego wykazu państw, w których istnieją ograniczenia możliwości rejestracji prywatnych środków transportu. Zgodzić się należy również ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż zasada zaufania do organów, na którą powołuje się skarżący, podnosząc, iż w przedmiotowej sprawie oparł się na danych udzielonych mu przez agendę Ministerstwa Spraw Zagranicznych - kierownika Wydziału Konsularnego Ambasady RP w Chińskiej Republice Ludowej, nie może stanowić podstawy do innego traktowania skarżącego wobec prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa w szczególności art. 122, 139 § 4 i 210 § 4, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym, uznając, iż zaskarżone decyzje odpowiadają prawu, Sąd na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji. /-/M. Bejgerowska /-/W. Długaszewska /-/T.M. Geremek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło