III SA/Po 696/10

Dnia 16 lutego 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak ( spr.) Sędziowie NSA Maria Lorych – Olszanowska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi L. P. – K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2009 rok o d d a l a s k a r g ę Decyzją z dnia 6 maja 2010 r., nr [...] Burmistrz – po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 i § 5, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), art. 2-6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 z późn. zm.) oraz uchwały nr [...] Rady Miejskiej w R. z dnia 29 października 2008 r. w sprawie określenia stawek i wprowadzenia zwolnień w podatku od nieruchomości na rok 2009 ustalił dla L. P. – K., S. M. K. oraz S. K. jako współwłaścicieli wymiar podatku od nieruchomości za rok 2009 w łącznej kwocie [...] zł. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła L. P. – K., wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca podniosła, że zapłaciła w całości podatek od nieruchomości naliczony w poprzedniej decyzji, wobec czego zaskarżona decyzja jest nieaktualna i bezpodstawna. Skarżąca zakwestionowała także solidarne obciążenie jej podatkiem "od działalności gospodarczej". Podniosła, że sama nie prowadzi działalności gospodarczej, jak również nie wyrażała zgody pozostałym współwłaścicielom na prowadzenie działalności gospodarczej oraz wynajem lokali i pomieszczeń gospodarczych. Decyzją z dnia 22 lipca 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy powołał treść przepisów, będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji, a mianowicie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 3, ust. 6 i ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 21 § 1 pkt 2 i § 5 Ordynacji podatkowej. Następnie wyjaśnił, powołując się na materiał dowodowy sprawy (akt notarialny z dnia 22 października 1977 r., rep. A [...], poświadczony skrócony odpis księgi wieczystej nr [...], informacja z rejestru gruntów, postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia 20 kwietnia 2004 r., sygn. akt [...]), że L. P. – K., S. M. K. i S. K. są współwłaścicielami nieruchomości położonej w R. przy ul. [...], stanowiącej zabudowaną działkę o powierzchni 290 m2, oznaczoną numerem geodezyjnym [...]. Każdy ze współwłaścicieli nieruchomości złożył informacje w sprawie podatku od nieruchomości zawierające odmienne dane lub braki. Dopiero w dniu 1 lipca 2009 r. do organu podatkowego wpłynęła informacja w sprawie podatku od nieruchomości złożona przez S. K., która zawierała dane dotyczące powierzchni podlegających opodatkowaniu gruntów i budynków. S. K. jest przedsiębiorcą i część nieruchomości, będącej przedmiotem opodatkowania wykorzystuje w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. W związku z powyższym decyzja wymiarowa w sposób właściwy określa jako podatników podatku od nieruchomości osoby będące współwłaścicielami nieruchomości i prawidłowo wymierza im podatek w ogólnej kwocie. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do wyłączenia solidarnej odpowiedzialności odwołującej w związku z powołaną przez nią okolicznością, iż nie prowadzi ona działalności gospodarczej i nie wyrażała zgody na jej prowadzenie przez pozostałych współwłaścicieli. Organ II instancji wskazał także, iż wcześniejsze decyzje Burmistrza (z dnia 10 lutego 2009 r. i z dnia 10 września 2009 r.) w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2009 rok zostały uchylone przez organ odwoławczy, a więc utraciły byt prawny. W tej sytuacji prawidłowe było ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2009 rok, a zastosowane stawki podatkowe są zgodne z uchwałą Rady Miejskiej w R. z dnia 29 października 2008 r. w sprawie określenia stawek i wprowadzenia zwolnień w podatku od nieruchomości na rok 2009. W skardze na powyższą decyzję L. P. – K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 i 4, art. 6 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych przez błędną wykładnię. Skarżąca zakwestionowała zastosowanie wobec niej stawki podatku przewidzianej w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, której skarżąca nie prowadzi w przedmiotowej nieruchomości i prowadzeniu której była przeciwna. Podniosła, że nieruchomość ta była zajmowana wyłącznie przez pozostałych współwłaścicieli, którzy również pobierali korzyści z wynajmu tej nieruchomości, a skarżąca nie miała do niej dostępu. Ponadto, załączając dowody wpłaty, wskazała, że zapłaciła podatek od nieruchomości wynikający z wcześniejszej decyzji, wobec czego wydanie decyzji podatkowej w 2010 roku było zdaniem skarżącej bezprzedmiotowe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2009, ustanawiająca w tym zakresie zobowiązanie solidarne współwłaścicieli nieruchomości, w tym skarżącej. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), zwanej dalej u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3, który nie znajdował zastosowania w niniejszej sprawie. Natomiast stosownie do art. 3 ust. 4 tejże ustawy jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5 (który w niniejszej sprawie nie znajdował zastosowania). Z powyższej regulacji wynika, że jeżeli nieruchomość jest przedmiotem współwłasności, to obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na każdym ze współwłaścicieli nieruchomości, a zatem decyzję ustalającą wysokość podatku od nieruchomości należy wydać w stosunku do wszystkich współwłaścicieli. Organ podatkowy nie jest bowiem uprawniony do wyboru podmiotów, w stosunku do których podejmowane będą czynności zmierzające do powstania zobowiązania podatkowego. Solidarność obowiązku na gruncie prawa podatkowego wyrażająca się w możliwości wyboru dłużnika, od którego wierzyciel będzie dochodził należności, oznacza jedynie prawo do wyboru podmiotu w stosunku, do którego będzie prowadzona egzekucja (zob. uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2009 r., sygn. akt I FPS 4/08, ONSAiWSA 2009/3/47). W tym kontekście prawidłowo w ocenie Sądu zastosowano w niniejszej sprawie art. 3 ust. 4 u.p.o.l., ustalając wymiar podatku od nieruchomości wspólnej w stosunku do jej współwłaścicieli, w tym skarżącej, którzy odpowiadają solidarnie za zobowiązanie podatkowe. Przepis art. 3 ust. 4 u.p.o.l. nie dopuszcza bowiem – poza sytuacją określoną w art. 3 ust. 5 u.p.o.l., która nie zachodziła w niniejszej sprawie, możliwości ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości odrębnie dla poszczególnych współwłaścicieli nieruchomości wspólnej. Inną natomiast kwestią są ewentualne roszczenia regresowe współwłaściciela, który dokona zapłaty podatku w stosunku do pozostałych współwłaścicieli, co jednak wykracza poza ramy niniejszego postępowania. Należy także zauważyć, że okoliczności faktyczne sprawy będące podstawą dokonania wymiaru podatku od nieruchomości, przyjęte przez organy podatkowe w oparciu o dane zawarte w informacji podatkowej na rok 2009 przesłanej przez jednego ze współwłaścicieli – S. K. nie były sporne. W szczególności skarżąca nie kwestionowała, że część nieruchomości opodatkowana według stawek dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej była faktycznie wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej. Skarżąca powoływała się jedynie na fakt, iż sama nie prowadzi w przedmiotowej nieruchomości działalności gospodarczej, jak również nie wyrażała zgody na jej prowadzenie przez pozostałych współwłaścicieli ani na wynajem pomieszczeń gospodarczych. Te okoliczności – jak słusznie przyjął organ podatkowy w zaskarżonej decyzji – nie stanowią jednak podstawy do nieobciążania skarżącej podatkiem od części nieruchomości według stawek przewidzianych dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Niekwestionowane w niniejszej sprawie wykorzystywanie części przedmiotowej nieruchomości na potrzeby działalności gospodarczej przesądza bowiem o opodatkowaniu tej części nieruchomości jako związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.), niezależnie od tego czy działalność gospodarcza w roku podatkowym była prowadzona przez wszystkich czy tylko niektórych ze współwłaścicieli czy też część nieruchomości wynajmowana była innym podmiotom na prowadzenie tej działalności. W świetle art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości również w takim przypadku pozostają współwłaściciele, a zasada solidarnej odpowiedzialności w podatku od nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności nie przewiduje przy tym zróżnicowania obowiązku podatkowego w stosunku do współwłaścicieli, którzy sami nie prowadzą działalności gospodarczej lub nie wyrażają zgody na jej prowadzenie w nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania. Panujące pomiędzy współwłaścicielami stosunki dotyczące korzystania z nieruchomości wspólnej są odrębnym zagadnieniem, wykraczającym poza ramy niniejszego postępowania i nie mają znaczenia dla wymiaru podatku od nieruchomości. Dla wymiaru podatku od nieruchomości bez znaczenia pozostaje także kwestia osiągania korzyści z nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania, ponieważ podatnikami są właściciele (współwłaściciele), a nie podmioty osiągające dochody z władania nieruchomością. Chybiony jest również zarzut skarżącej, że w niniejszej sprawie został już dokonany wymiar podatku od nieruchomości za rok 2009 na mocy wcześniejszej decyzji Burmistrza. Jak wynika z wyjaśnień organu odwoławczego zawartych w zaskarżonej decyzji, znajdujących potwierdzenie w materiale sprawy, wcześniejsze decyzje Burmistrza (z dnia 10 lutego 2009 r. oraz z dnia 10 września 2009 r.) w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2009 zostały uchylone przez organ odwoławczy, a zatem zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Natomiast dokonane przez skarżącą na ich podstawie wpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2009 nie mają wpływu na prawidłowość wymiaru tego podatku dokonanego w niniejszym postępowaniu podatkowym, a mogą jedynie być uwzględnione przy dokonywaniu rozliczenia podatku wynikającego z aktualnych decyzji podatkowych. Mając powyższe na uwadze, jako że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, skargę jako bezzasadną należało oddalić, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). /-/M. Lorych – Olszanowska /-/Sz. Widłak /-/M. Ławniczak