III SA/Po 696/17

Dnia 22 listopada 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik (spr.) WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi J.K. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2017r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] maja 2017r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę [...],- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "ARiMR") w Poznaniu decyzją z [...] sierpnia 2017 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J.K. (dalej: "strona", "producent rolny") od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z/s w [...] z [...] maja 2017 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powyższe rozstrzygnięcia zapadło w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] maja 2016 r. J.K. wystąpił z wnioskiem o przyznanie na rok 2016 jednolitej płatności obszarowej, płatności na zazielenienie, płatności dodatkowej i płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych w którym zadeklarował działki ew. nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, położone w województwie wielkopolskim w gminie [...] w obrębie [...] wraz z oświadczeniem o powierzchni obszarów proekologicznych. Decyzją z [...] maja 2017 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] przyznał J.K. na rok 2016: - jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł, - płatność na zazielenienie w wysokości [...] zł, - płatność redystrybucyjną w wysokości [...] zł, - płatność do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych w wysokości [...] zł, - kwotę w wysokości [...] zł z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji wskazano, że podczas kontroli administracyjnej ustalonej w oparciu o system informacji geograficznej (w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno-gospodarczej PEG) o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2016. Organ I instancji stwierdził, że powierzchnia uprawniona do płatności odnośnie działki ew. nr [...] wynosi [...] ha (zadeklarowano pow. [...] ha), działki ew. nr [...] wynosi [...] ha (zadeklarowano [...] ha) i działki ew. nr [...] wynosi [...] ha (zadeklarowano [...] ha); łącznie wynosi ona [...] ha i jest mniejsza niż zadeklarowane przez producenta rolnego [...] ha. Od powyższej decyzji J.K. wniósł odwołanie, w którym wskazał, że całkowita powierzchnia zgłoszonych do płatności na rok 2016 działek wynosi [...] ha, a obszar proekologiczny EFA wynosi łącznie [...] ha. W piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r. strona podtrzymując treść odwołania dołączyła decyzję Burmistrza [...] z [...] września 2016 r. w sprawie zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej na rok 2016,wskazując, że został on obliczony do użytków rolnych do powierzchni zgłoszonej przez odwołującego. Decyzją z [...] sierpnia 2017 r. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że najważniejsze okoliczności faktyczne ustalono w wyniku kontroli administracyjnej wniosku strony. Wyjaśniono, że podczas kontroli administracyjnej, dane z wniosku o płatności są porównywane m.in. z możliwie aktualnymi zdjęciami lotniczymi poszczególnych działek ewidencyjnych, na których można prowadzić pomiary powierzchni. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przedmiotem postępowania była analiza, czy producentowi rolnemu przyznano płatność za zazielenienie w wysokości zgodnej z art. 24 ust. 1 i art. 26 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014. W przypadku gospodarstwa rolnego strony obszary proekologiczne zadeklarowane we wniosku na 2016 powinny znajdować się na gruntach ornych. Wskazany natomiast element EFA 5 (zadrzewienie grupowe /zadrzewienia śródpolne) leży na działce ew. nr [...], na której jest trwały użytek zielony (TUZ) o pow. [...] ha. W związku z tym powierzchnia zadeklarowana wynosi [...] ha, powierzchnia zatwierdzona [...] ha, a wymagana faktyczna powierzchnia elementów EFA wynosi [...]x5%=[...] ha. Element EFA zlokalizowany na działce ew. nr [...] znajdujący się na trwałych użytkach zielonych nie może być brany pod uwagę jako element EFA z uwagi na akapit pierwszy art. 46 ust. 2 lit. c i art. 46 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające Rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE.L.2013.347.608 z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1307/2013". Element EFA 5 na działce ew. nr [...] nie może być więc uwzględniony przy wyznaczaniu obszaru proekologicznego. Strona nie spełnia zatem wymogu dotyczącego zachowania 5% powierzchni obszaru ekologicznego, o którym mowa w art. 46 rozporządzenia nr 1307/2013. Powierzchnia obszaru ekologicznego wynosi [...] ha ([...] ha+[...] ha), jednak nie wystarczyło to do spełnienia warunku z art. 46 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013. Tym samym obszar zatwierdzony do płatności za zazielenienie zmniejszono o 50% całkowitej zatwierdzonej powierzchni gruntów ornych. Weryfikując prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, że łączna powierzchnia uprawniona do uzyskania płatności była mniejsza niż łączna powierzchnia, którą strona zadeklarowała we wniosku o przyznanie tych płatności. Od powyższej decyzji wnioskodawca złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu W skardze na decyzję organu odwoławczego strona zarzuciła, że została poszkodowana wskutek zwiększenia powierzchni uprawy roślin wysokobiałkowych o [...] ha. zarzucając jednocześnie, że w celu zaniżenia płatności organ pomniejszył powierzchnię gruntów, Skarżący ponadto załączył kopię decyzji organu odwoławczego odnoszącej się do płatności na rok poprzedni (2015). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.). W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego; Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, zwanej dalej "K.p.a."). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.). Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 K.p.a.). Zgromadzony w aktach materiał dowodowy nie pozwala na skontrolowanie przyjętych w zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji, ustaleń dotyczących powierzchni zadeklarowanych do płatności działek, w tym w szczególności dotyczy to elementu EFA 5. Prezentowane przez skarżącego zarzuty zawarte w odwołaniu jak i skardze wniesionej do Sądu są bardzo lakoniczne, nie mniej wyrażone tam stanowisko w istocie kwestionuje wartości pomiarów przyjętych przez organy. Brak jest wystarczającego wyjaśnienia na podstawie jakich materiałów uznano, że zadeklarowane działki mają powierzchnię [...] ha, podczas gdy skarżący zgłosił do płatności powierzchnię [...] ha. Nie znajdują w pełni zawarte w decyzji organu pierwszej instancji stwierdzenia, że powyższe stwierdzono na podstawie systemu informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, a ustalenia nieprawidłowości dokonano w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach działki ew., wykonane na dostępnych w systemie informatycznym organu zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku. W aktach sprawy nie ma bowiem żadnych materiałów mogących potwierdzać stanowisko organu w tym zakresie. Odnośnie twierdzeń odnoszących się do zdjęć umieszczonych w wewnętrznym systemie Agencji, organ nie podał żadnych okoliczności, które choćby uprawdopodabniałyby, że uzupełnienie wiedzy nastąpiło we wskazanej dacie, w szczególności nie dołączono informacji Agencji, na którą powołał się organ. W ocenie Sądu znajdująca się w aktach administracyjnych dokumentacja fotograficzna z poczynionymi na niej pisemnymi adnotacjami jest co najmniej nieczytelna. Nie ma jednakże racji skarżący podnosząc w toku postępowania administracyjnego (pismo z [...] czerwca 2017 r.), że o powierzchni zadeklarowanych działek przesądza sama z siebie decyzja Burmistrza [...] z dnia [...] września 2016 r. w sprawie zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej na rok 2016, liczony do użytków rolnych o powierzchni [...] ha. Decyzję tą wydano bowiem w postępowaniu o innym przedmiocie, stąd nie może mieć znaczenia w niniejszej sprawie. Powyższe pozwala na stwierdzenie, że brak jest wystarczających podstaw do ustalenia powierzchni zatwierdzonej odnośnie do płatności za zazielenienie oraz płatności redystrybucyjnej, których wysokość - odpowiednio zgodnie z art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 oraz art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - jest uzależniona od przyjętej powierzchni na potrzeby obliczenia jednolitej płatności obszarowej. Organ praktycznie nie wyjaśnił też dlaczego przyjął, że powierzchnia obszaru proekologicznego wynosi jedynie [...] ha, podczas gdy skarżący wnosił o uznanie za tego rodzaju obszar większej powierzchni. Przytoczona argumentacja organów obu instancji odnosząca się do elementu EFA5 zlokalizowanego na działce skarżącego ew. nr [...] znajdującego się na trwałych użytkach zielonych ogranicza się jedynie do stwierdzenia, że nie może być brany pod uwagę jako element EFA z uwagi na akapit pierwszy art. 46 ust. 2 lit. c i art. 46 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. Wskazane wyżej stanowisko organów w istocie nie zostało w odniesieniu do twierdzeń skarżącego uzasadnione. Organ odwoławczy zobowiązany jest rozpatrzeć sprawę w jej całokształcie, a nie jedynie w zakresie odwołania, co oznacza także obowiązek jej uzasadnienia. W niniejszej sprawie zaś uzasadnienie decyzji organu odwoławczego dotyczy w znacznym zakresie odniesienia się do płatności za zazielenienie. W celu właściwego rozpatrzenia sprawy organ zgromadzi stosowne materiały źródłowe, na podstawie których dokona obliczenia powierzchni zgłoszonych działek, w tym obszarów proekologicznych, a następnie uzasadni decyzję zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a. Czyniąc to organ ustali, czy za rok 2015 skarżącemu przyznano płatności do przedmiotowych działek, a jeśli tak - jaką powierzchnię przyjęto ówcześnie za podstawę do ich przyznania i z czego wynikają ewentualne różnice w wysokości płatności za rok 2015 w stosunku do wysokości płatności za rok 2016. Wobec tego, stwierdzając naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzeczono, jak w pkt I. sentencji. W pkt II. wyroku orzeczono o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się kwota [...] zł uiszczona tytułem wpisu od skargi.