III SA/Po 7/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-01-23
Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, która jest zwolniona z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, ma interes prawny w uzyskaniu orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od tych kosztów?Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e P.p.s.a., jest zwolniona z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W związku z tym nie posiada interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu. Prawo pomocy może być jednak przyznane w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
M. W. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Analiza dochodów i wydatków wnioskodawcy wykazała, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Strona skarżąca jest zwolniona z mocy prawa z kosztów sądowych w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla M. W. adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 stycznia 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek postanawia 1. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. W. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P.
M. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek , w której zawarł wniosek o przyznanie pełnomocnika z urzędu – adwokata F. N. W odpowiedzi na wezwanie Sądu M. W. przedłożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Z informacji zawartych we wniosku wynika, że M. W. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką oraz jej matką. Ich wspólne miesięczne dochody obejmują: wynagrodzenie za pracę na ½ etaty w wysokości [...] zł oraz świadczenie macierzyńskie w wysokości [...] zł. Wnioskodawca nie posiada żadnych nieruchomości, ani oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. W ramach stałych zobowiązań i wydatków wnioskodawca zadeklarował spłatę kredytu w wysokości [...] zł oraz alimenty na drugą małoletnia córkę w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wniosku M. W. oświadczył, że nie stać go na poniesienie kosztów zastępstwa adwokackiego.
Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. tj. z 2017 r., poz. 1369), dalej jako "P.p.s.a.", nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych.
W rozpoznawanej sprawie M. W. wniósł skargę na decyzję w przedmiocie ubezpieczeń społecznych. W przypadku złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy (obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych) należy uwzględnić, że w świetle przytoczonego przepisu skarżący jest zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Strona nie ma zatem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie. Nie ciąży bowiem na niej obowiązek poniesienia kosztów sądowych. W tej sytuacji prowadzenie postępowania w zakresie przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne i podlega ono umorzeniu na podstawie art. 249a P.p.s.a.
W niniejszej sprawie rozpoznaniu podlega zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Zgodnie z przepisami art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 § 1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z informacji zgromadzonych w sprawie wynika, że wnioskodawca pozostaje trzyosobowym gospodarstwie domowym, które jest utrzymywane z łącznych dochodów w wysokości [...] zł. W rezultacie należy przyjąć, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W konsekwencji za uzasadniony należy uznać jego wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postaci adwokata.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 249a oraz art. 239 §1 pkt 1 lit e, a także w związku z art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło