III SA/Po 700/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska – Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. przy udziale sprawy ze skargi A. K. na informację Zarządu Województwa [...] z dnia 21 maja 2010 r. w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego nr [...] I. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa [...], II. zasądza od Zarządu Województwa [...] na rzecz skarżącej kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. W dniu 8 grudnia 2009 roku A. K. złożyła wniosek o dofinansowanie w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013, Konkurencyjność przedsiębiorstw, Działanie 1.2, Schemat I Projekty Inwestycyjne. Po przeprowadzonej przez Komisję Oceny Projektów kontroli merytorycznej w dniu 21 maja 2010 roku poinformowano Wnioskodawczynię o jej wynikach. Informacja zawierała uzasadnienie przyznanych punktów za poszczególne kryteria. W związku z oceną Nr 5 przyznano 3 punkty za posiadany potencjał, uwzględniając fakt, iż firma działa długo, posiada doświadczenie w prowadzeniu działalności gastronomicznej, dyplom uznania, wykwalifikowaną kadrę oraz zasoby techniczne. Jednakże Wnioskodawca nie posiadał nieruchomości, zasobów ludzkich i rzeczowych do realizacji projektu oraz doświadczenia w produkcji piwa warzonego, a także certyfikatów i patentów przydatnych w ramach projektu. W ramach kryterium Nr 6 Wnioskodawca wskazał we wniosku 3 wskaźniki wpływające na wskaźniki docelowe działania i uzyskał 2 punkty. Za kryterium Nr 7 Komisja przyznała 2 punkty, bowiem projekt zakładał wprowadzenie udoskonalonych produktów. Kryterium Nr 8 oceniono na 4 punkty wobec faktu, iż powstanie nowy technologicznie produkt (piwo warzone). Ponieważ projekt zakładał innowacyjne rozwiązania otrzymał 9 punktów za kryterium Nr 9. W ramach kryterium Nr 10 przyznano 2 punkty jako, że projekt przyczyni się do rozwoju i konkurencyjności firmy, natomiast wzięto pod uwagę, iż Wnioskodawca nie poszerzy geograficznie rynków zbytu, a zatem umocni swoją pozycję jedynie na rynku lokalnym. Projekt zakłada rozwiązania w zakresie ochrony środowiska, więc przyznano 2 punkty za kryterium Nr 11. Inwestycja będzie realizowana na obszarze wiejskim, stąd przyznano 2 punkty za kryterium Nr 12. Natomiast za kryterium Nr 13 przyznano 0 punktów, bowiem przedstawione informacje nie potwierdzały, że projekt zakłada zastosowanie technologii informacyjnych i komunikacyjnych. Ostatecznie projekt uzyskał łącznie 26 pkt, co stanowiło 72,2 % maksymalnej liczby punktów możliwej do uzyskania. A. K., zgodnie z pouczeniem złożyła protest do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego Biura Obsługi Funduszy. W proteście zakwestionowała ocenę i ilość punktów przyznanych za kryteria Nr 5,10 i 13. W zakresie kryterium Nr 5 strona podniosła, iż dysponuje gotowością techniczną i technologiczną, merytoryczną i finansową dla realizacji projektu. Podkreśliła, iż posiada wieloletnie doświadczenia branżowe, ugruntowaną pozycję, także doświadczenie w pozyskiwaniu dofinansowania z Unii Europejskiej. Brak certyfikatów nie ma realnego wpływu na faktyczny potencjał firmy. W ramach Kryterium Nr 10 strona zwróciła uwagę, iż aspekt rozszerzenia rynku pod względem geograficznym z racji specyfiki prowadzonej działalności powinien odnosić się do liczby oraz grupy obsługiwanych klientów, co wyraźnie zaznaczono w Biznes Planie. Ponadto strategia rozbudowy grupy odbiorców oparta jest na zdobywanie nowych klientów zarówno krajowych, jak i zagranicznych. W ocenie Wnioskodawcy także niezasadna jest ocena kryterium Nr 13, bowiem z informacji zawartych w Biznes Planie w projekcie wykorzystywana zostanie technologia informacyjno-komunikacyjna przy wykorzystywaniu oprogramowania polegająca na przesyłaniu, archiwizowaniu, prezentacji oraz analizy danych niezbędnych do prawidłowej realizacji projektu. Orzeczeniem z dnia 29 września 2010r Komisji Odwoławczej Instytucji Zarządzającej WRPO oddalono protest w całości. W zakresie kryterium Nr 5 podkreślono szerokie pojęcie potencjału przedsiębiorstwa jako obejmującego zasoby ludzkie, naturalne, kapitałowe. Stwierdzono dalej, iż Wnioskodawca w chwili złożenia dokumentacji aplikacyjnej nie posiadał oddanej do użytku nieruchomości, ani doświadczenia w produkcji piwa warzonego. Ponadto nie wykazał posiadania patentów i certyfikatów zakładanych do zastosowania w ramach Projektu. Wyjaśniono jak istotne jest w ocenie potencjału przedsiębiorstwa posiadanie certyfikatu ISO. W zakresie Kryterium Nr 10 podkreślono, iż realizacja Projektu wpłynie na rozwój przedsiębiorstwa i wzrost jego konkurencyjności, ponieważ nastąpi umocnienie firmy na rynku lokalnym. Zaznaczono jednak, iż nie nastąpi geograficzne poszerzenie rynku, ponadto Wnioskodawca nie przedstawił rzetelnych i wiarygodnych wyników badań rynku potwierdzających geograficzne poszerzenie rynku zbytu. Ostatecznie uznano, iż nastąpi jedynie umiarkowany wpływ realizacji inwestycji na rozwój przedsiębiorstwa. W zakresie kryterium Nr 13 Komisja Odwoławcza uznała, iż Wnioskodawca nie kupuje serwera, ani żadnych wartości niematerialnych i prawnych typu oprogramowanie, lecz jedynie planuje w przyszłości wykorzystać "zintegrowany system informatyczny" do śledzenia przebiegu procesu warzenia piwa na żywo w Internecie oraz wprowadzić możliwość dokonania zakupu samego piwa oraz innych charakterystycznych "elementów browarniczych". Zdaniem Komisji Odwoławczej będzie to jedynie system automatyki sterującej procesem produkcyjnym, a nie technologią informacyjną i komunikacyjną (ICT). Plany przyszłego wykorzystania "systemu informatycznego" nie obligują Wnioskodawcy do ich realizacji, Komisja nie może więc tych planów wziąć pod uwagę. A. K. skorzystała z prawa wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze podniosła argumenty tożsame z zawartymi w odwołaniu, a dodatkowo wskazała na systematyczny rozwój firmy w ostatnich dwóch latach, podkreśliła, iż nawiązuje kontakty z firmami z Czech, uczestniczy w targach piwowarskich, terminowo i konsekwentnie zmierza do budowy minibrowaru, wartość inwestycji zrealizowanej przez samą Skarżącą wyniosła w roku 2010 ponad 500 000zł. Zakwestionowała znaczenie certyfikatu ISO dla prowadzonej działalności. W zakresie Kryterium Nr 10 wskazała dodatkowo, iż przedsiębiorstwo jest położone na granicy 3 powiatów, obsługuje więc klientów nie tylko z powiatu złotowskiego, podkreśliła stały udział znanych osobistości oraz dużych firm. Obiekty Skarżącej są od kilku lat bazą szkoleniową dla firm mających zasięg ogólnokrajowy. Wobec faktu, iż Skarżąca uzyska zezwolenie na użytkowanie obiektu już w miesiącu listopadzie roku 2009, to pierwszy przychód z inwestycji będzie wypracowany w pierwszym kwartale 2010roku. W zakresie kryterium Nr 13 zwróciła uwagę, iż technologia ICT zostanie wykorzystana do nadzorowania prawidłowego procesu produkcji do obsługi składu celnego oraz komunikowania się z firmami współpracującymi z klientami Skarżącego przez Internet. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w informacji w przedmiocie wniosku o dofinansowanie. Zaznaczono, iż niektóre z informacji przedstawionych w skardze nie zostały zawarte w dokumentacji aplikacyjnej projektu, a pojawiły się dopiero na etapie skargi do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Uprawnienia sadów administracyjnych, określone m.in. przepisami art.1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art.3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 513,poz.1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z przepisami postępowania administracyjnego i normami prawa materialnego. Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 30c ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r – o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009r Nr 84, poz.712) w zw. z art.3 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 30c ust 3 pkt 1 ustawy – O zasadach prowadzenia polityki rozwoju, sąd może uwzględnić skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą. W ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie – Sąd ma możliwość posługiwania się tak postanowieniami systemu realizacji programu, jak i odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy dokonana w sprawie ocena merytoryczna wniosku o dofinansowanie w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 przeprowadzona została zgodnie z prawem, czy zgodnie z przepisami art. 26 ust 1 pkt 4 w zw. z art. 30b ust. 1 cyt. ustawy była ona rzetelna i bezstronna. Z otrzymanej przez stronę informacji z dnia 21 maja 2010 roku wynika, iż stronie w ramach kryterium Nr 5 przyznano 3 punkty wobec m.in. faktu, iż nie posiada ona nieruchomości. Orzeczenie Komisji Odwoławczej zapadłe na skutek protestu strony stanowi nadal o nieruchomości, ale nie oddanej do użytku. O tym, że stronie nadal nie wyjaśniono czy chodzi o zasoby lokalowe czy o nieruchomość w sensie cywilistycznym świadczy fakt, że jeszcze w skardze strona podnosi, że przecież inwestycja realizowana będzie na nieruchomości stanowiącej jej własność. Jeżeli – jak twierdził pełnomocnik organu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r – pojęcie nieruchomości jest używane zamiennie z pojęciem "obiekt budowlany", to informacja winna jednoznacznie takie rozróżnienie wskazywać. Skoro pojęcie potencjału przedsiębiorstwa jest szerokie i dotyczy wielu aspektów, to punktacja dotyczyć musi wyłącznie pojęć zdefiniowanych i jednoznacznych, a nie mogą one być określane zamiennie, bo pozbawia to stronę możliwości kontroli takiej oceny kryterium. Podkreślić należy, iż w Biznes Planie w części 2.5 wyróżnia się dwa podpunkty – pierwszy nakazujący opisać budynki i pomieszczenia oraz czy stanowią one własność firmy, drugi odnoszący się do zasobów lokalowych umożliwiających realizację projektu. Strona zasadnie mogła uznać, iż w informacji organu powołano się na podpunkt pierwszy punktu 2.5, bowiem nie mogła dysponować pomieszczeniem, na którego realizację zamierzała właśnie przeznaczyć wnioskowane środki. W pkt 2.7, Biznes Planu wyraźnie rozróżniono tę sytuację nakładając na beneficjenta obowiązek wskazania czy planowany jest zakup nieruchomości, czy też w ramach projektu konieczna jest budowa nieruchomości. Trudno na podstawie enigmatycznej informacji oraz niewyczerpującego uzasadnienia Komisji Odwoławczej uznać, iż organ punktował właśnie tę część Biznes Planu, która stanowi o zasobach lokalowych. Na kapitał przedsiębiorstwa niewątpliwie składają się też nieruchomości. Dlatego też strona wyraźnie wskazała, iż jest właścicielem nieruchomości, ale w ramach projektu będzie budowała obiekt. Skoro w informacji instytucja zarządzająca powołała się jedynie na nieposiadanie nieruchomości, a w orzeczeniu Komisji Odwoławczej przyjęto jako miernik brak nieruchomości oddanej do użytku to trudno uznać, iż ocena taka jest właściwą oceną merytoryczną. Jeżeli organowi chodziło rzeczywiście o zasoby lokalowe – to ten element Biznes Planu winien być wprost wskazany w informacji, a jeżeli rzeczywiście o inne nieruchomości niż te wskazane w podpkt 1, gdzie istotą jest właśnie ich własność to strona ma rację podnosząc, iż jest właścicielem tak budynków, jak i gruntów pod nimi. Doprecyzowanie tej oceny dopiero w odpowiedzi na skargę jest działaniem spóźnionym. Sformułowanie organu "w stanie kompletnym" nie przystaje natomiast ani do oceny z podpkt 1 ani 2 punktu 2.5 Biznes Planu. Obniżanie punktacji w ramach kryterium, na które składa się szereg różnych czynników wymaga szczegółowego uzasadnienia, a przed wszystkim ocena nie może rodzić wątpliwości co do rzeczywistych pobudek organu. Ponadto w informacji zarządu obniżoną liczbę punktów powodować miał brak zasobów ludzkich i rzeczowych, natomiast w orzeczeniu Komisji Odwoławczej takowej informacji nie podano, jak również nie odniesiono się do części 2.8 Biznes Planu zawierającego informacje w tym zakresie. Ocenę zasobów ludzkich i rzeczowych strona zakwestionowała w proteście, niemniej w orzeczeniu Komisji Odwoławczej nie odniesiono się do tej okoliczności. W ocenie Sądu pisemna informacja o wynikach oceny winna zawierać wyczerpujące i pełne uzasadnienie wyników oceny projektu. Sąd uznał, iż także informacja organu w zakresie kryterium Nr 10 narusza prawo, aczkolwiek nie podziela wszystkich zarzutów skargi odnośnie tego kryterium .W pkt 2.6 Biznes Planu zawarto dyspozycję wskazania w jaki sposób realizacja projektu wpłynie na rozwój przedsiębiorstwa oraz wzrost jego konkurencyjności. Rubryka zawiera polecenie opisu wyniku badań rynku wskazujących istnienie popytu na produkt/usługę. Strona zawarła w tym punkcie informację, iż dokonała szczegółowej analizy popytu na nowe oferty, które skutkowały podjęciem decyzji o implementacji inwestycji. W tej części Biznes Planu nie nałożono na beneficjenta wskazania określonych wyników badań, czy też określonej metody badań rynku, nie wyodrębniono także konieczności wykazania geograficznego rozszerzenia rynku, a jedynie wskazania popytu na produkt/usługę. Natomiast strona w pkt 2.6 Biznes Planu "potrzeby inwestycyjne" podkreśliła, iż dla potrzeb i oczekiwań gości przeprowadziła oceny typu SWOT. Także we wniosku w pkt 3.5 zatytułowanym "cel projektu" wskazała dokonanie tego typu analiz i ocen. Sama analiza rynku w rozumieniu ekonomicznym obejmuje określenie rodzaju konsumentów i ustalenie ich preferencji, zdefiniowanie produktu w kategoriach konsumenta, wyodrębnienie segmentów rynku, analizę konkurencji istniejącej w branży, określenie wielkości i pojemności rynku, określenie dynamiki rynku, określenie cenowej struktury rynku, wreszcie prognozowanie sprzedaży. Rację ma strona twierdząc, iż brak geograficznego poszerzenia rynku nie może wyłącznie decydować o rozwoju przedsiębiorstwa. Zwłaszcza, iż w Biznes Planie nie wskazano – jakie elementy podlegają badaniu i jakimi metodami mają zostać wykazane. Inwestycja musi pasować do wymagań programu i spełniać jego cele, ale przede wszystkim odpowiadać rzeczywistym potrzebom beneficjenta. To strona jako pierwsza w proteście podkreśliła, iż dokonywała analizy rynku, a organ dopiero w orzeczeniu Komisji Odwoławczej podniósł konieczność przeprowadzenia takich analiz. W informacji z dnia 21 maja 2010 roku nie wskazano, iż przyznano mniejszą liczbę punktów za brak wyników badań rynku. Trudno więc uznać jednoznacznie, która okoliczność zdecydowała o zakwestionowaniu tego kryterium. Sąd podziela zarzuty skargi co do oceny kryterium Nr 13. Strona wykazała w pkt. 2.6 Biznes Planu, iż urządzenie, którego zakup planuje będzie służyło nie tylko jako system automatyki sterującej, ale i służyć będzie do nadzoru składu celnego. Ponadto strona zaplanowała wykorzystać system informatyczny do śledzenia przebiegu procesu warzenia piwa na żywo w Internecie oraz wprowadzenia zakupu piwa oraz elementów browarniczych za pomocą Internetu. Strona wykorzystanie ICT wskazała jako potrzeby firmy. To, że wnioskodawca planuje w przyszłości wykorzystać system ICT wynika też z pkt 3.5, który nakazuje opisać zastosowanie ICT w wyniku realizacji projektu. Również takie przeznaczenie Strona wskazała, w pkt. 3.5 wniosku o dofinansowanie zatytułowanym "cel projektu". Wnioskodawca w żadnym z dokumentów aplikacyjnych nie ograniczał się do stwierdzenia, iż nastąpi wyłącznie prezentacja danych na wyświetlaczu i sterowanie procesem produkcji. W ocenie Sądu, skoro Wnioskodawca podaje kwotę przeznaczoną na system informatyczny to obliguje ją ona do wykorzystania zgodnie z zapisami dokumentacji aplikacyjnej. Wprawdzie Strona nie wpisała osobno urządzenia ICT, ale kwota wskazana w pkt. 2.7 obejmuje linię technologiczną wraz z ICT; ta sama kwota 400.000 z podziałem na dwie transze widnieje w Tabeli Finansowej wniosku. Wobec powyższego trudno uznać, iż przeprowadzono pełną, wymaganą przepisami prawa merytoryczną ocenę tego zagadnienia, które skutkowało nie przyznaniem punktów za to kryterium. Rozpatrując sprawę ponownie należy przesądzić w sposób nie budzący wątpliwości, które okoliczności decydują o zmniejszonej liczbie punktów za poszczególne kryteria, a informacja o wynikach oceny projektu winna zawierać wyczerpujące i pełne uzasadnienie wyników oceny projektu. Wobec powyższego Sąd uwzględnił skargę i działając w oparciu o art. 30c ust. 3 pkt. 1 ustawy – O zasadach prowadzenia polityki rozwoju orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.