III SA/Po 700/15

Dnia 24 marca 2016 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. L. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia 1. ustanowić dla W. L. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P., 2. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Postanowieniem z dnia 30 lipca 2015 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zwolnił skarżącego od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 10 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę W. L. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Dnia [...] roku W. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości, a na wezwanie Sądu przesłał wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z informacji zgromadzonych w sprawie wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielne jednoosobowe gospodarstwo domowe. W. L. posiada dom o powierzchni [...] m² (wartość ok. [...] zł), mieszkanie o powierzchni [...] m² (wartość ok. [...] zł) oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha ([...] ha gruntów ornych) i las o powierzchni [...] ha, które stanowią jego jedyne źródło utrzymania przynosząc dochody w wysokości [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca nie posiada żadnych pozarolniczych źródeł dochodu, ani żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, ani żadnych papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł (np. pojazdów, maszyn, biżuterii). Wnioskodawca wyjaśnił, że w ramach prowadzonego gospodarstwa rolnego nie zajmuje się produkcją zwierzęcą tylko uprawą zbóż. Jednocześnie opisał szereg zdarzeń losowych, które niekorzystnie wpłynęły na uprawy polowe, a w konsekwencji na jego sytuację finansową. Zaznaczył, że nie stał się bankrutem tylko dzięki życzliwości rodziny i znajomych, od których uzyskuje pomoc w postaci produktów żywnościowych. Posiadane dochody w wysokości ok. [...] zł przeznacza na mieszkanie, a resztę na inne wydatki. Ponadto powołał się na problemy zdrowotne. Zgodnie z art. 239 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. tj. z 2012 r., poz. 1270), dalej jako "P.p.s.a.", nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowienia o przyznaniu tego prawa. W przypadku złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy (obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych) należy uwzględnić, że w świetle przytoczonego przepisu pozostaje ona zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 lipca 2015 roku. Strona nie ma zatem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie. Nie ciąży bowiem na niej obowiązek poniesienia kosztów sądowych. W tej sytuacji prowadzenie postępowania w zakresie przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne i podlega ono umorzeniu w myśl art. 249a P.p.s.a. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z przepisami art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z informacji zgromadzonych w sprawie wynika, że wnioskodawca utrzymuje się wyłącznie z dochodów z prowadzonego gospodarstwa rolnego, które wynoszą [...] zł. Wnioskodawca korzysta z pomocy żywnościowej rodziny i znajomych. W tej sytuacji utrudnione pozostaje dla wnioskodawcy ponoszenie dodatkowych wydatków związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym. Sytuacja wnioskodawcy nie pozwala zatem na poniesienie przez niego pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W konsekwencji za uzasadniony należy uznać jego wniosek o ustanowienie adwokata. Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 249a oraz art. 239 pkt 4, a także w związku z art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.