III SA/Po 701/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-10-12
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, której przysługuje zwolnienie z kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., ma interes prawny w uzyskaniu orzeczenia o zwolnieniu od tych kosztów, jeśli jej wniosek dotyczy również ustanowienia pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, której przysługuje ustawowe zwolnienie z kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., nie ma interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o zwolnieniu od tych kosztów, ponieważ żądanie to jest bezprzedmiotowe. Niemniej jednak, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu może zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
E.U. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wnosząc o zwolnienie z kosztów postępowania i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Po wezwaniu Sądu, wnioskodawczyni przesłała formalny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wskazała, że jej dwuosobowe gospodarstwo domowe utrzymywane jest z wynagrodzenia, zasiłku rodzinnego i renty syna, a dochody te nie pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania.Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić dla E.U. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P., i oddalić wniosek w pozostałym zakresie (tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 października 2011 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 października 2011 roku wniosku E.U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi E.U. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O.W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie postanawia ustanowić dla E. U. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. i oddalić wniosek w pozostałym zakresie
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu E. U. zawarła wniosek o zwolnienie z kosztów postępowania oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W odpowiedzi na wezwanie Sądu przesłała natomiast wypełniony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
We wniosku wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z synem, który uczęszcza do technikum. Wspólne gospodarstwo domowe jest utrzymywane z jej wynagrodzenia za pracę w wysokości 799,92 zł, zasiłku rodzinnego w kwocie 261,00 zł oraz renty rodzinnej jej syna w kwocie 728,18 zł. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych i.t.p.), ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. Posiada natomiast mieszkanie o powierzchni 58,3 m².
Wnioskodawczyni oświadczyła, iż jej rzeczywiste dochody netto nie wystarczają na pokrycie niezbędnych potrzeb życiowych prowadzonego gospodarstwa domowego, a tym bardziej nie pozwalają na poniesienie kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej jako p.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych.
W niniejszej sprawie na wnioskodawczyni nie ciąży obowiązek uiszczenia kosztów sądowych, a żądanie przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Strona nie ma bowiem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych.
Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Zgodnie z przepisem art. 246 §1 pkt. 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że dwuosobowe gospodarstwo domowe, w którym pozostaje wnioskodawczyni jest utrzymywane z łącznych dochodów, które nie przekraczają 1.800,0 zł brutto. Wnioskodawczyni jest osobą samotnie wychowującą syna w wieku szkolnym. Sytuacja wnioskodawczyni nie pozwala zatem na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W konsekwencji nie jest ona w stanie pokryć kosztów związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru, co sprawia, że uzasadniony jest jej wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 239 pkt 1 lit e p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło