III SA/Po 701/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-11-30
Skład orzekający: Szymon Widłak, Mirella Ławniczak, Marek Sachajko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej na przedsiębiorcę wykonującego przewóz drogowy za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym jest zasadne mimo braku winy i czy możliwe jest zastosowanie przesłanek egzoneracyjnych z art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym?Ratio decidendi
Odpowiedzialność administracyjna przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym jest obiektywna i nie wymaga badania winy. Przesłanki egzoneracyjne z art. 92b i 92c ustawy mają zastosowanie tylko wtedy, gdy przedsiębiorca zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy kierowców oraz nie mógł przewidzieć naruszeń. W sprawie stwierdzono brak właściwej organizacji i dyscypliny, co wyklucza zastosowanie tych przepisów, a kara pieniężna została prawidłowo nałożona.Stan faktyczny
W dniach od lutego do marca 2017 r. przeprowadzono kontrolę spółki wykonującej międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy, która wykazała liczne naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw, odpoczynków oraz obowiązków związanych z tachografami. Organ I instancji nałożył karę pieniężną, którą organ II instancji uchylił i nałożył karę wyższą, łącznie do kwoty maksymalnej 20.000 zł. Spółka zaskarżyła decyzję, zarzucając m.in. naruszenia proceduralne i materialne oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów egzoneracyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 30 listopada 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2017r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] czerwca 2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania spółki [...] Sp. z o.o. (dalej: "strona", "spółka") złożonego od decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] marca 2017 r., nr [...], uchylił decyzję organu I instancji w całości, nakładając na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
W dniach od [...] lutego do [...] marca 2017 r. przeprowadzono kontrolę spółki, której przedmiotem były regulacje związane z przestrzeganiem przepisów dotyczących okresów prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerw i czasu odpoczynku kierowców, a także stosowania i użytkowania urządzeń rejestrujących. Kontrola obejmowała okres od [...] lutego 2016 r. do [...] lutego 2017 r. W toku kontroli ustalono, że strona wykonuje transport drogowy na podstawie licencji wspólnotowej z [...] 2013 r., nr [...], na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Strona posiada także licencję z [...] 2015 r., nr [...], na wykonywanie transportu drogowego w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy. W okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli spółka zatrudniała średnio [...] kierowców. Przebieg i wyniki kontroli zostały utrwalone w protokole z [...] marca 2017 r., nr [...]
Wielkopolskie Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] marca 2017 r., działając na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, w powołaniu na ustalenia z protokołu kontroli, nałożył na spółkę karę pieniężna w wysokości [...] zł.
W odwołaniu spółka, wnosząc o uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, zarzuciła naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, a także art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.
Główny Inspektor Transportu Drogowego, wydając rozstrzygnięcie w II instancji, w pierwszej kolejności podniósł, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż odwołująca nie zgłosiła temu organowi w terminie zmiany danych dotyczących sześciu pojazdów, o numerach rejestracyjnych [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] W konsekwencji w ocenie organu odwoławczego na spółkę prawidłowo nałożono karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł, tytułem naruszenia z lp. 1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Organ II instancji podał ponadto, że analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy i w tachografach zainstalowanych w pojazdach wykazała, że kierowca: 1) A. F. w dniu [...] sierpnia 2016 r. prowadził pojazd łącznie przez 10 godzin i 23 minuty, przekraczając dzienny czas prowadzenia pojazdu o 23 minuty; 2) J. K. w dniu [...] września 2016 r. prowadził pojazd łącznie przez 9 godzin i 18 minut, przekraczając dzienny czas prowadzenia pojazdu o 18 minut (kierowca dwukrotnie już prowadził pojazd ponad 9 godzin pomiędzy dwoma odpoczynkami tygodniowymi); 3) G. P. w dniu [...] października 2016 r. prowadził pojazd łącznie przez 10 godzin i 24 minuty, przekraczając dzienny czas prowadzenia pojazdu o 24 minuty; 4) G. R. w dniach [...] października 2016 r. prowadził pojazd łącznie przez 10 godzin i 18 minut, przekraczając dzienny czas prowadzenia pojazdu o 18 minut; 5) G. S. w dniach [...] października 2016 r. prowadził pojazd łącznie przez 18 godzin i 14 minut, przekraczając dzienny czas prowadzenia pojazdu o 8 godzin i 14 minut. Mając powyższe na uwadze zasadne w ocenie organu było nałożenie na odwołującą się spółkę kary pieniężnej w łącznej wysokości [...] zł za naruszenia z lp. 5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Analiza danych zawartych na karcie kierowcy oraz w tachografach zainstalowanych w pojazdach wykazała również, że kierowca: 1) A. F. w dniu [...] sierpnia 2016 r. prowadził pojazd bez przerwy przez 8 godzin i 51 minut, przekraczając maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 4 godziny i 21 minut; 2) G. R. w dniu [...] sierpnia 2016 r. prowadził pojazd bez przerwy przez 5 godzin i 2 minuty, przekraczając maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 32 minuty; 3) G. S. w dniu [...] października 2016 r. prowadził pojazd bez przerwy przez 6 godzin i 39 minut, przekraczając maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 godziny i 9 minut; 4) G. S. w dniach [...] października 2016 r. prowadził pojazd bez przerwy łącznie przez 6 godzin i 47 minut, przekraczając maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 godziny i 17 minut. Za stwierdzone naruszenia z lp. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym należało zatem na odwołującą nałożył karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że w I instancji wykazano z tego tytułu karę pieniężna w wysokości [...] zł, jednak decyzję organu I instancji należało w tym względzie zmienić.
Analiza danych zawartych na karcie kierowcy oraz w tachografach zainstalowanych w pojazdach wykazała nadto, że kierowca: 1) A. F. w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym, który rozpoczął się [...] sierpnia 2016 r. o godz. 03:33 odebrał jedynie 10 godzin i 3 minuty odpoczynku, skracając dzienny czas odpoczynku o 57 minut – kierowca powinien odebrać 11 godzin tego odpoczynku; 2) G. R. w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym, który rozpoczął się [...] września 2016 r. o godz. 08:34 odebrał jedynie 8 godzin i 41 minut odpoczynku, skracając dzienny czas odpoczynku o 19 minut – kierowca powinien odebrać 9 godzin tego odpoczynku; 3) G. R. w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym, który rozpoczął się [...] października 2016 r. o godz. 23:46 odebrał jedynie 8 godzin i 26 minut odpoczynku, skracając dzienny czas odpoczynku o 34 minuty – kierowca powinien odebrać 9 godzin tego odpoczynku; 4) G. R. w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym, który rozpoczął się [...] października 2016 r. o godz. 08:14 odebrał jedynie 8 godzin i 18 minut odpoczynku, skracając dzienny czas odpoczynku o 42 minuty – kierowca powinien odebrać 9 godzin tego odpoczynku; 5) C. T. w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym, który rozpoczął się [...] września 2016 r. o godz. 06:12 odebrał jedynie 9 godzin i 3 minuty odpoczynku, skracając dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 57 minut – kierowca powinien odebrać 11 godzin tego odpoczynku; 6) G. S. w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym, który rozpoczął się [...] sierpnia 2016 r. o godz. 04:52 odebrał jedynie 6 godzin i 10 minut odpoczynku, skracając dzienny czas odpoczynku o 2 godziny i 50 minut – kierowca powinien odebrać 9 godzin tego odpoczynku; 7) G. S. w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym, który rozpoczął się [...] sierpnia 2016 r. o godz. 02:35 odebrał jedynie 8 godzin i 19 minut odpoczynku, skracając dzienny czas odpoczynku o 41 minut – kierowca powinien odebrać 9 godzin tego odpoczynku; 8) G. S. w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym, który rozpoczął się [...] października 2016 r. o godz. 11:32 odebrał jedynie 3 godziny i 24 minuty odpoczynku, skracając dzienny czas odpoczynku o 5 godziny i 37 minut – kierowca powinien odebrać 9 godzin tego odpoczynku. Powyższe doprowadziło organ II instancji do stwierdzenia zasadności nałożenia kary pieniężnej w łącznej wysokości [...] zł z tytułu naruszenia z lp. 5.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Zdaniem organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje także, że nie został poddany sprawdzeniu okresowemu tachograf zamontowany w pojazdach o numerach rejestracyjnych [...] i [...], co uzasadnia nałożenie na odwołującą kary pieniężnej w łącznej wysokości [...] zł z tytułu naruszenia z lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Odnosząc się do naruszeń z lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ II instancji podniósł, że: 1) w dniach [...] października 2016 r. wykonywano pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] przewozy drogowe bez umieszczenia w tachografie karty kierowcy. Przewozy wykonywano w godz. 14:23 do 19:47 w dniu [...] października 2016 r. i od godz. 23:10 w dniu [...] października 2016 r. do godz. 01:40 w dniu [...] października 2016 r. na odcinku 453 km. Z oświadczeń strony wynika, że pojazdem tym kierował G. S. z powodu odrzucenia karty przez tachograf, co spowodowało sporządzanie przez kierowcę wydruków z tachografu. Strona nie okazała jednak do kontroli wydruków jakie miał sporządzać ten kierowca; 2) w dniu [...] października 2016 r. w godz. 14:33 do 21:01 wykonywano przewóz drogowy bez rejestrowania wszystkich wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. W tym okresie przewozy wykonywano pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] na odcinku 21 km. Spółka oświadczyła, że pojazdem kierował mechanik zakładowy, dokonując próbnych przejazdów po naprawie pojazdu; 3) nierejestrowanie wszystkich wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi miało miejsce także [...] września 2016 r. podczas wykonywania przewozu drogowego pojazdem o numerze rejestracyjnym PZ [...] W tym dniu przewóz drogowy wykonywano w godz. 18:42 do 20:02 na odcinku 8 km. Strona oświadczyła, że przewóz bez karty kierowcy wykonywał wówczas T. W.. Biorąc pod uwagę pierwsze i trzecie z powyższych naruszeń w ocenie organu odwoławczego zasadne było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
Organ II instancji podniósł ponadto, że zebrany materiał dowodowy wskazuje, że strona nie okazała wszystkich danych cyfrowych z tachografu zainstalowanego w pojeździe o numerze rejestracyjnym [...] Pomiędzy dniem [...] i [...] października 2016 r. pojazd ten przebył drogę 441 km, jednak strona nie okazała danych cyfrowych jej dotyczących. Uzasadnia to nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] zł tytułem naruszenia z lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Odwołująca udostępniła ponadto niepełne dane dotyczące aktywności kierowcy T. K. za okres dwóch dni (od godz. 15:29 do godz. 24:00 w dniu [...] sierpnia 2016 r. oraz od godz. 00:00 do godz. 02:00 w dniu [...] sierpnia 2016 r.), a także kierowcy P. K. za okres dwóch dni (od godz. 23:39 do godz. 24:00 w dniu [...] października 2016 r. oraz od godz. 00:00 do godz. 06:59 w dniu [...] października 2016 r.). W odróżnieniu od organu I instancji w decyzji drugoinstancyjnej uznano jednak, że odwołująca udostępniła pełne dane o okresach aktywności kierowcy C. T., G. R. i G. P.. W konsekwencji zasadne okazało się nałożenie na odwołującą kary pieniężnej w łącznej wysokości [...] zł z tytułu naruszenia z lp. 6.3.9 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Organ odwoławczy stwierdził również, że strona w skontrolowanym okresie nie dopełniała obowiązku systematycznego pobierania danych z kart kierowców. Do ustalenia terminów dokonania odczytu danych z kart kierowców uwzględniono przy tym wszystkie dni aktywności kierowcy. W przypadku kierowcy J. K. wczytania danych z karty kierowcy dokonano [...] czerwca, [...] września 2016 r. i [...] stycznia 2017 r. W dniach od [...] czerwca do [...] września 2016 r. dni zarejestrowanej aktywności tego kierowcy przekroczyły 28 dni, a strona powinna dokonać wczytania danych z karty tego kierowcy już [...] lipca 2016 r. W kolejnym okresie, to jest od [...] września 2016 r. do [...] stycznia 2017 r. dni zarejestrowanej aktywności kierowcy także przekroczyły 28 dni. Z tytułu powyższego na stronę zasadne okazało się nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie z lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Odwołująca naruszyła ponadto obowiązek wczytywania danych z tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe o numerze [...] Okresy aktywności tego pojazdu od wczytania danych dnia [...] grudnia 2015 r. do dnia dokonania wczytania danych [...] sierpnia 2016 r. przekroczyły 90 dni. Słusznie na odwołującą nałożono zatem karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenie z lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Odnosząc się zarzutów zawartych do odwołaniu organ II instancji wskazał, że odwołująca nie zapewniła właściwej organizacji i dyscypliny pracy, czego potwierdzeniem są stwierdzone naruszenia. Strona nie wykonuje nawet podstawowych obowiązków na niej spoczywających, jak przeprowadzanie szkoleń kierowców, systematycznych kontroli powierzonych kierowcom zadań przewozowych i ich czasu pracy. Główny Inspektor Transportu Drogowego nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92b ust. 1 czy art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca spółka, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zarzuciła naruszenie: 1) art. 6, art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, przez nieprzesłuchanie kierowców, którym zarzuca się naruszenie przepisów, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, dokonanie niewłaściwych ustaleń faktycznych oraz wydanie decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy; 2) art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, przez niezrozumiałe sformułowanie uzasadnienia decyzji i naruszenie zasady legalizmu z powodu dwukrotnego ukarania skarżącej za jeden stan faktyczny; 3) art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, a także 4) art. 92c ust. 1 pkt 1 tej ustawy, poprzez ich niezastosowanie.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2017 r. nie narusza ani prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu, który zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") uzasadniałby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm., dalej: "u.t.d."). Zgodnie z art. 92a ust. 1 tej ustawy podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, stosownie do art. 92a ust. 3 pkt 2 u.t.d., nie może przekroczyć 20.000 złotych – dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 11 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy, o czym mowa już w jej art. 92a ust. 6.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że przywołane regulacje przewidują odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków tego przewozu. Istota odpowiedzialności administracyjnej sprowadza się do tego, że aby pociągnąć do niej określony podmiot (podmiot administrowany) konieczne jest zaistnienie wyłącznie dwóch zasadniczych przesłanek: po pierwsze, podmiot ten musi charakteryzować się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności oraz po drugie, musi on wyczerpać określone w tej normie znamiona działania lub zaniechania lub znamiona tegoż zachowania muszą zostać wyczerpane przez inny podmiot – o ile norma prawna przypisuje zachowanie innego podmiotu lub skutek tego zachowania wspomnianemu podmiotowi administrowanemu (delikt administracyjny). Zaistnienie powyższych przesłanek jest – co do zasady – wystarczające, aby podmiot administrowany poniósł z tytułu popełnionego deliktu administracyjnego ujemne konsekwencje (sankcję administracyjną). Zbędne staje się badanie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, jak na przykład wina podmiotu administrowanego, które nie mają wpływu ani na poniesienie przez niego odpowiedzialności, ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej.
Na skutek przeprowadzonej w skarżącej spółce kontroli stwierdzono naruszenia z lp. 1.4 (niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie, za co ustawodawca przewidział karę pieniężną w wysokości 800 zł), lp. 5.1 (przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu: - o czas powyżej 15 minut do jednej godziny z karą 100 zł; - za każdą następną rozpoczętą godzinę z karą 200 zł), lp. 5.2 (przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: - o czas powyżej 15 minut do 30 minut z karą 150 zł; - za każde następne rozpoczęte 30 minut z karą 200 zł), lp. 5.3 (skrócenie dziennego czasu odpoczynku: - o czas powyżej 15 minut do jednej godziny z karą 100 zł; - za każdą następną rozpoczętą godzinę z karą 200 zł), lp. 6.1.4. (wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji z karą 1.000 zł), lp. 6.2.1 (nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi z karą 5.000 zł), lp. 6.3.7 (nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu – za każdy dzień z karą 500 zł), lp. 6.3.9 (udostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy – za każdy dzień z karą 300 zł), lp. 6.3.11 (naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy – za każdego kierowcę z karą 500 zł) oraz lp. 6.3.12 (naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego – za każdy pojazd z karą 500 zł) załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Organ Inspekcji Transportu Drogowego wykazał wobec skarżącej naruszenia, za które łącznie wymierzona kara powinna wynieść [...] zł, jednakże ze względu na brzmienie art. 92a ust. 3 pkt 2 u.t.d. prawidłowo ograniczył wysokość orzeczonej kary do kwoty 20.000 zł.
Skarżąca spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zakwestionowała w skierowanej do tut. Sądu skardze nałożenie na nią kary pieniężnej za naruszenie z lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wskazując, że organ czyniąc istotne dla uznania tego naruszenia ustalenia faktyczne pominął konieczność uwzględnienia wyłącznie dni zarejestrowanej działalności, ograniczając się do prostego porównania dat dokonanych przez skarżąca wczytań danych z karty kierowcy J. K.. Skarżąca wywodzi w konsekwencji tych twierdzeń zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: "K.p.a."). Tak podniesiony zarzut nie zasługuje jednakże w realiach kontrolowanej sprawy na uwzględnienie. Rację należy co prawda przyznać skarżącej, że dla wykazania naruszenia z lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym istotne znaczenie mają jedynie dni zarejestrowanej działalności. W rozporządzeniu Komisji (UE) nr 581/2010 z 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz. Urz. UE Seria L z 2010 r. Nr 168, poz. 16). jednoznacznie zastrzeżono bowiem, że określając maksymalne okresy na wczytanie danych, należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności (pkt 3 preambuły tego rozporządzenia). W jego art. 1 ust. 3 lit. b przewidziano z kolei, że maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy. Skarżąca pomija jednakże to, że Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdzając naruszenie z lp. 6.3.11 okoliczności te uwzględnił, odnosząc się wyłącznie do dni zarejestrowanej działalności kierowcy J. K.. Jednocześnie tak poczynionych ustaleń skarżąca w żaden sposób nie kwestionuje.
Równie chybiona jest próba wykazania przez skarżącą, że wobec niej doszło do naruszenia zakazu powtórnego karania za ten sam czyn (ne bis in idem). Za całkowicie niezasadne w tym względzie uznać trzeba utożsamianie przez skarżącą naruszeń z lp. 5.1, lp. 5.2 oraz lp. 5.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Na potrzeby każdego z tych naruszeń organ Inspekcji Transportu Drogowego wziął pod uwagę odmienne okoliczności odnoszące się do czasu prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerw czy odpoczynków, co umyka uwadze skarżącej.
Nie może także odnieść zamierzonego skutku zakwestionowanie przez skarżącą naruszenia z lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Główny Inspektor Transportu Drogowego wykazał bowiem, że skarżąca nie okazała danych z tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe o numerze rejestracyjnym [...] za 1 dzień. Analiza akt sprawy prowadzi z kolei do wniosku, że organ Inspekcji Transportu Drogowego w toku kontroli (pismem z [...] lutego 2017 r) wezwał skarżącą do okazania nieudostępnionych danych cyfrowych dla rzeczonego pojazdu, jako że do kontroli przedstawiono pliki, w których brak było danych za dzień [...] października 2016 r. Pomimo tego wezwania skarżące nie okazała brakujących danych. W tych okolicznościach nie znajduje jakiegokolwiek poparcia obecnie prezentowana przez skarżącą argumentacja, że powyższe powinno być ocenione co najwyżej jako naruszenie z lp. 6.3.13, to jest jako nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie danych wczytanych z tachografu cyfrowego i karty kierowcy, przechowywanych w przedsiębiorstwie. Skarżąca nie stara się nawet wykazać, że względem nieokazanych danych cyfrowych zaszły okoliczności z lp. 6.3.13, a więc, że dane te zostały przez nią wczytane i były przechowywane w przedsiębiorstwie. Niezależnie od powyższego, nawet gdyby uznać zasadność stawianego zarzutu, doprowadziłoby to do pomniejszenia kary pieniężnej o 200 zł, co – mając na względzie, że wykazano wobec skarżącej naruszenia na łączną kwotę [...]zł – i tak nie spowodowałoby zmiany ostatecznie orzeczonej kary w wysokości 20.000 zł.
Strona skarżąca stara się także wykazać, że pomimo zaistnienia powyższych naruszeń kara nie powinna być na nią nałożona, a to ze względu na przesłanki egzoneracyjne z art. 92b i art. 92c u.t.d.
Art. 92b ust. 1 u.t.d. przewiduje, że nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, c) umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r., poz. 1086 i 1087); 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Natomiast druga regulacja, na którą powołuje się skarżąca – to jest art. 92c ust. 1 u.t.d. – przewiduje, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
W ocenie Sądu organ Inspekcji Transportu Drogowego prawidłowo nie stwierdził, aby w sprawie skarżącej zaszła któraś z przesłanek pozwalających na zastosowanie wobec niej art. 92b ust. 1 lub art. 92c ust. 1 u.t.d. Wręcz przeciwnie organ ten, opierając się na całokształcie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym zwłaszcza zeznaniach S. I. – a więc dyrektora skarżącej spółki i osoby zarządzającej transportem, słusznie uznał, że skarżąca nie zapewniała właściwej organizacji i dyscypliny pracy kierowców. Strona nie wykonuje podstawowych obowiązków na niej spoczywających, jak przeprowadzanie szkoleń kierowców, systematycznych kontroli powierzonych kierowcom zadań przewozowych i ich czasu pracy. Okoliczności te bez wątpienia wykluczają możliwość sięgnięcia do powołanych regulacji.
Zauważyć bowiem trzeba, że art. 92b ust. 1 oraz art. 92c ust. 1 u.t.d. nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, w celu przeciwdziałania naruszeniom wymogów ustawy. Wyrazem tego obowiązku jest m.in. art. 10 ust. 2 i ust. 3 zdanie 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, który nakłada na przedsiębiorstwo transportowe obowiązek organizowania pracy kierowcom w taki sposób, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006 (art. 10 ust. 2 rozporządzenia). W myśl art. 10 ust. 3 rozporządzenia przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim. Nie można zatem uznać, że brak możliwości bieżącej kontroli kierowcy, na który powołuje się skarżąca, zwalnia przedsiębiorcę z odpowiedzialności wynikającej z art. 92a ust. 1 u.t.d. W orzecznictwie wskazano, że przyjęcie takiego poglądu oznaczałoby, że przedsiębiorca mógłby się na tego rodzaju okoliczności powoływać właściwie w każdej sytuacji naruszenia przez kierowcę przepisów prawa, co w konsekwencji oznaczałoby w istocie zwolnienie przedsiębiorcy w każdej sytuacji z podstawowego obowiązku, jaki został określony w art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia(WE) nr 561/2006. Dlatego treść art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. nie może być interpretowana w sposób, który dopuszczałby zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązku określonego m.in. w art. 10 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia (por. m.in. wyrok NSA z 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 989/08). Prawodawca wyraźnie wskazał cel podejmowanych przez przedsiębiorcę działań, to jest zorganizowanie pracy kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest zatem nadzór nad odpowiednimi zachowaniami ludzkimi. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, a wtedy trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże tej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach "braku wpływu" czy okoliczności, których "nie można przewidzieć", bowiem przedsiębiorca ma obowiązek organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń w zakresie czasu pracy. Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd, jest w tym przypadku bez znaczenia, taka jest bowiem typowa sytuacja w stosunkach tego rodzaju. Wyłączenie odpowiedzialności w przypadku, który należy uznać za typowy, godziłoby w specyfikę obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem czasu pracy, z którego to obowiązku przedsiębiorca winien się wywiązać. Brak stosowania przez przedsiębiorcę w tym zakresie właściwych rozwiązań obciąża go jako pracodawcę.
Na zakres obowiązków przewoźnika zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 31 marca 2008 r., sygn. akt SK 75/06. Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że regulacje zawarte w ustawie o transporcie drogowym zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i przyjęcie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem na podstawie stosunku pracy, czy nawet na zasadzie samozatrudnienia. W dyspozycji art. 92b ust. 1 oraz art. 92c ust. 1 ustawy nie mieszczą się sytuacje, które są skutkiem zachowania kierowcy ale które wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy w zakresie umożliwienia pracownikom przestrzegania przepisów oraz dyscyplinowania ich do przestrzegania tych przepisów.
To na przedsiębiorcy ciąży obowiązek ustalenia, czy kierowcy, którymi się posługuje przy wykonywaniu przewozu (niezależnie od formy prawnej takiej relacji – umowa o pracę, umowa zlecenia, czy tzw. samozatrudnienie), dopuszczają się naruszeń i to jego obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub świadomych działań tych osób, skutkiem których jest poniesienie odpowiedzialności finansowej. Wpływ przedsiębiorcy na pracę, realizujących przewóz w jego imieniu i na jego rzecz, kierowców polega bowiem nie tylko na prowadzonych szkoleniach czy odbieraniu od nich oświadczeń o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów itp., lecz przede wszystkim na doborze kadry i organizacji pracy w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. Z kolei, przesłanki egzoneracyjne z art. 92c u.t.d odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. Nie można więc skutecznie powoływać się na treść tego przepisu w sytuacji, gdy to działający w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy kierowca – w ramach powierzonych mu zadań – dopuszcza się zachowania, za które ustawa przewiduje nałożenie kary. Mając na uwadze obiektywną odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie sankcjonowanych karą pieniężną przepisów ustawy o transporcie drogowym, jak również jego odpowiedzialność za naruszenia przepisów, których dopuszcza się kierowca, należy uznać, że przedsiębiorca ma wpływ na to, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń, nawet jeśli są one przez nich umyślnie zawinione.
Jednocześnie przyjmuje się, że okoliczności wskazane w powyższych przepisach powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne stąd wynikające, które zwalniają go z odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu będącego jego pracownikiem (por. wyroki NSA z 25 maja 2011 r., II GSK 510/10 oraz z 20 października 2010 r., II GSK 936/09). Organ nie ma w tym względzie nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów celem zwolnienia skarżącej z odpowiedzialności. To na skarżącej ciążył obowiązek wykazania, że w jej przypadku zachodzą okoliczności wyłączające ją spod odpowiedzialność w rozumieniu art. 92b ust. 1 bądź art. 92c ust. 1 u.t.d., tym bardziej, że już przy wszczęciu postępowania o treści tych przepisów została ona pouczona.
W ocenie tut. Sądu organ Inspekcji Transportu Drogowego wyczerpująco zbadał wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, dokonując jednocześnie wszechstronnej oceny zebranego w toku kontroli materiału dowodowego, który legł u podstaw zaskarżonej decyzji, stąd bezzasadny okazał się zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 czy 80 K.p.a. Ponadto, stanowisko wyrażone w decyzji organ ten uzasadnił w sposób wymagany przez normę określoną w art. 107 § 3 K.p.a., czyniąc jednocześnie zadość art. 11 K.p.a. Nie zachodziła przy tym potrzeba przesłuchania kierowców, gdyż odpowiedzialność przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy nie jest oparta na zasadzie winy, lecz jest odpowiedzialnością za naruszenia stwierdzone w toku kontroli. Organ Inspekcji Transportu Drogowego jest zobowiązany zatem do stwierdzenia czy nastąpiło samo naruszenie, bez wnikania w jego przyczyny – co w kontrolowanej sprawie prawidłowo uczynił. W tych okolicznościach nie sposób także zarzucić organowi administracji, aby dopuścił się on naruszenia art. 6 K.p.a.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło