III SA/Po 705/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-07-30

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest zasadny, biorąc pod uwagę przepis art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a.?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest bezprzedmiotowy, ponieważ strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. Jednakże, wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być zasadny, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
Pełnomocnik R. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Skarżący utrzymuje się z renty chorobowej, która jest częściowo zajmowana przez komornika, a jego stan zdrowia jest zły. Skarżący nie posiada nieruchomości ani oszczędności.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla R. P. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P., i oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 30 lipca 2015 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia ustanowić dla R.P. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. i oddalić wniosek w pozostałym zakresie Pismem z dnia 22 czerwca 2015 roku pełnomocnik R. P. (matka skarżącego) złożyła wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, a na wezwanie sądu przesłała wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Ze zgromadzonych informacji wynika, że R. P. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, które jest utrzymywane z renty chorobowej w wysokości [...] zł brutto. Świadczenie wnioskodawcy jest zajmowane przez komornika w wysokości [...] zł. Wnioskodawca leczy się psychiatrycznie. Na miesięczne wydatki wnioskodawcy składają się opłaty za: gaz – [...] zł, radio i telewizję – [...] zł, prąd – [...] zł, telewizję kablową i Internet – [...] zł, czynsz – [...] zł, leki – [...] zł. Pozostała kwota posiadanych środków finansowych jest przeznaczana na wyżywienie, środki czystości i inne potrzebne do życia rzeczy. Wnioskodawca nie posiada żadnych nieruchomości, ani zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych itp.), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. tj. z 2012 r., poz. 270), dalej jako "P.p.s.a.", nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych. W okolicznościach niniejszej sprawy strona nie ma interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o przyznaniu zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż na nie ciąży na niej obowiązek uiszczenia kosztów sądowych, a zatem żądanie przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że gospodarstwo domowe, w którym pozostaje wnioskodawca jest utrzymywane ze świadczenia rentowego w wysokości [...] zł brutto. Uzyskiwane dochody podlegają dodatkowo częściowemu zajęciu komorniczemu. Dodatkowo niekorzystnie na sytuację wnioskodawcy wpływa jego zły stan zdrowia. Sytuacja w jakiej się on znajduje nie pozwala zatem na poniesienie przez niego pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego, a w konsekwencji nie jest on w stanie pokryć kosztów związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru. Za uzasadniony należy zatem uznać wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postaci adwokata. Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 239 pkt 1 lit e P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło