III SA/Po 706/13

Dnia 24 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka ( spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Tomasz Świstak Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi T M na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P dnia ... 2013r. nr ... w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym od energii elektrycznej za miesiąc kwiecień 2011 roku oddala skargę Naczelnik Urzędu Celnego w P decyzją z dnia ... 2012 r. określił T M zobowiązanie w podatku akcyzowym od energii elektrycznej za miesiąc kwiecień 2011 r. w kwocie 120 zł. W uzasadnieniu wskazano, że organ otrzymał od Sp. z o. o. w P informację o kontroli układu pomiarowego w dniu 20.04.2011 r., z której wynika nielegalny pobór energii elektrycznej podlegający opodatkowaniu ( 6,000 MWh ). Z tego względu spółka wystawiła odpowiednią notę obciążającą z dnia 26.04.2011 r. W ocenie organu były podstawy faktyczne i prawne do uznania strony za podatnika i obciążenia go podatkiem akcyzowym od nielegalnie pobranej energii elektrycznej. W odwołaniu od tej decyzji strona podniosła, że nie jest ona podmiotem, który dokonał nielegalnego poboru energii. Wskazano na postanowienie Prokuratury Rejonowej w T z 5.08.2011r. umarzające postępowanie przeciwko stronie w kwestii rzekomej kradzieży energii. Zdaniem strony to pracownicy spółki E mogli dokonać samodzielnie odpowiednich zmian w urządzeniach pomiarowych. Wskazano ponadto, że przed SR w T toczy się postępowanie cywilne z powództwa spółki E o zapłatę należności z tytułu rzekomej kradzieży energii, wobec czego organ winien poczekać do ostatecznego rozstrzygnięcia tego sporu przed sądem powszechnym. Dyrektor Izby Celnej w P decyzją z ... 2013 r. podtrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że w trakcie przedmiotowej kontroli u podatnika w dniu 20.04.2011 r. stwierdzono nieprawidłowości układu pomiarowo – rozliczeniowego, co powodowało, że licznik wycofywał wcześniej wykazane zużycie energii elektrycznej. Zdaniem organu należało wobec tego przyjąć, że podatnik dokonał nielegalnego poboru energii , co podlegało opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Organ podkreślił, że na podstawie przepisów prawa to przedsiębiorstwo energetyczne, a nie sam organ, ma kompetencje do sprawdzania urządzeń pomiarowych, ich oględzin itd. Dla potrzeb podatkowych organ ma ustalić czy nastąpiło zużycie energii i czy uiszczono od tej czynności akcyzę. Podatnikiem jest podmiot u którego stwierdzono nielegalny pobór energii. Nie jest istotne kto personalnie odpowiada za nielegalny pobór, dlatego ustalenia powołanego przez stronę postępowania karnego nie miały wpływu na wynik sprawy podatkowej ( w której nie bada się w ogóle kwestii winy podatnika w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego ). Podobnie wygląda relacja między postępowaniem podatkowym a postępowaniem cywilnym o zapłatę należności za kradzież energii. W skardze od decyzji II instancji strona podniosła, że nie jest ona podmiotem, który dokonał nielegalnego poboru energii. Wskazano na postanowienie Prokuratury Rejonowej w T z 5.08.2011r. umarzające postępowanie przeciwko stronie w kwestii rzekomej kradzieży energii ( z powodu braku czynu zabronionego ). Ustalenia postępowania karnego w zakresie istnienia czynu i jego sprawcy mają w ocenie skarżącego istotne znaczenie dla wyniku sprawy podatkowej. Zdaniem strony to nieznana osoba mogła dokonać samowolnych zmian w przedmiotowym urządzeniu pomiarowym. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację przedstawione w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z prawem. Przedmiotem sporu jest trafność ustalenia, że skarżący jest podmiotem zobowiązanym do zapłaty podatku akcyzowego z tytułu nielegalnego poboru energii i ingerencji w układ pomiarowy. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 108, poz. 626) w przypadku energii elektrycznej przedmiotem opodatkowania jest zużycie tego wyrobu przez nabywcę końcowego, jeżeli nie została od niego zapłacona akcyza w należytej wysokości i nie można ustalić podmiotu, który dokonał sprzedaży energii elektrycznej nabywcy końcowemu. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 19 ustawy o podatku akcyzowym, nabywcą końcowym jest podmiot nabywający energię elektryczną, który nie posiada koncesji na wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucję lub obrót tą energią. Stosownie do art. 88 ust. 2b tej ustawy podmiot, który określa szacunkową ilość nielegalnie pobranej energii elektrycznej, jest obowiązany powiadomić właściwego dla podatnika naczelnika urzędu celnego o tym fakcie w terminie 7 dni od ustalenia podmiotu dokonującego nielegalnego poboru energii elektrycznej. Zużycie energii elektrycznej, o której mowa w art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku akcyzowym jest tożsame z zakresem pojęciowym nielegalnego poboru energii, określonym w art. 3 pkt 18 ustawy z dnia 10. 04. 1997 r. Prawo energetyczne (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 z późn. zm.), zgodnie z którym za nielegalne pobieranie energii uważa się pobieranie energii bez zawarcia umowy, z całkowitym albo częściowym pominięciem układu pomiarowo-rozliczeniowego lub poprzez ingerencję w ten układ mającą wpływ na zafałszowanie pomiarów dokonywanych przez układ pomiarowo-rozliczeniowy. Ustalenie nielegalnego pobierania energii – w rozumieniu art. 3 pkt. 18 ustawy Prawo energetyczne nie wymaga przy tym badania winy sprawcy tego czynu ( wyrok SN z 9.04.2003, I CKN 252/01, OSNC 2004/7-8/110 ). Zdaniem Sądu organy obu instancji zasadnie uznały, że istniały podstawy faktyczne i prawne do obciążenia strony skarżącej podatkiem akcyzowym za nielegalny pobór energii elektrycznej, co stwierdzono jednoznacznie w trakcie przedmiotowej kontroli u podatnika w dniu 20.04.2011 r. Upoważnieni pracownicy spółki E stwierdzili wówczas nieprawidłowości układu pomiarowo – rozliczeniowego należącego do skarżącego, co powodowało, że licznik wycofywał wcześniej wykazane zużycie energii elektrycznej. Zasadnie organy uznały wobec tego, że podatnik dokonał nielegalnego poboru energii, co podlegało opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Należy w tym miejscu podkreślić, że na podstawie przepisów prawa to przedsiębiorstwo energetyczne, a nie sam organ, ma kompetencje do sprawdzania urządzeń pomiarowych, ich oględzin itd. Dla potrzeb podatkowych organ ma ustalić przede wszystkim, czy nastąpiło zużycie energii i czy uiszczono od tej czynności akcyzę. Podatnikiem jest w takim razie zawsze podmiot u którego stwierdzono nielegalny pobór energii. Nie jest przy tym istotne, kto personalnie odpowiada za nielegalny pobór, gdyż decydujący jest sam fakt przerobienia instalacji pomiarowej należącej do określonego podatnika, mający na celu ukrycie nielegalnego poboru energii. Dlatego w ocenie sądu organy trafnie stwierdziły w niniejszej sprawie, że ustalenia powołanego przez stronę postępowania karnego nie miały bezpośredniego wpływu na wynik sprawy podatkowej ( w której nie bada się w ogóle kwestii "winy" podatnika w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego ). Podobnie wygląda relacja między postępowaniem podatkowym a postępowaniem cywilnym o zapłatę należności za kradzież energii. Ubocznie należy stwierdzić, że nie ma racji skarżący odwołując się do wydanego przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w T postanowienia z dnia 5.08.2011r. wykazując, iż skoro potwierdza ono, że skarżący nie dokonał zarzuconego jemu czynu, nie można obciążać go obowiązkiem zapłaty akcyzy za nielegalnie pobrany prąd. Otóż z treści uzasadnienia tego postanowienia wynika, iż nie można wykluczyć , że skarżący dokonał zmiany przewodów nie uszkadzając plomby zabezpieczającej bądź, iż do zamiany przewodów doszło gdy monter wymieniał licznik w mieszkaniu skarżącego. Prokurator dalej stwierdza, iż ewentualne przeprowadzenie ekspertyzy mechanoskopijnej zabezpieczonej przez pracowników E plomby w celu ustalenia czy plomba ta była dostatecznie zaciśnięta, nie da jednoznacznej odpowiedzi na zasadniczą kwestię czy plombę tę źle zabezpieczył monter przy wymianie licznika, czy też rzeczywiście jej uszkodzenia dokonał skarżący w celu zamiany kabli. Tak więc postępowanie dochodzeniowe przeciwko skarżącemu podejrzanemu o uszkodzenie plomby na listwie zaciskowej licznika i dokonaniu zamiany przewodu dopływowego z odpływowym na fazie L2 przedmiotowego licznika, a więc podejrzanemu o kradzież energii elektrycznej działając na szkodę operatora umorzono tylko dlatego, że nie dających się usunąć wątpliwości nie można rozstrzygać na niekorzyść podejrzanego. Zaznaczyć więc należy, iż innymi zasadami rządzi się prawo karne i postępowanie karne a innymi prawo podatkowe, w tym postępowanie w sprawie wymiaru i obciążenia podatkiem akcyzowym. Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270) sąd orzekł o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.