III SA/Po 71/13

Dnia 21 sierpnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R P na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P z dnia ... r., nr ... w przedmiocie niedopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie dotyczące włączenia dowodu do sprawy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Postanowieniem z dnia 21 lutego 2013 r. Sąd odrzucił skargę R P na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P z dnia 19 listopada 2012 r., nr ... . Wnioskiem z dnia 20 marca 2013 r. skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego i adwokata. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu skarżący podał, że jest bezdomny i nie ma dochodów z winy skarżonego organu. W konsekwencji nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca nie wskazał jednak źródeł przychodów ani ich wysokości, ponadto nie ujawnił kosztów utrzymania ani źródeł finansowania tych kosztów. Pismem z dnia 19 kwietnia 2013 r. zobowiązano wnioskodawcę do uzupełnienia oświadczenia majątkowego poprzez złożenie, szeregu szczegółowo wskazanych, dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji finansowej i majątkowej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z dnia 9 maja 2013 r. strona oświadczyła, że nie może udokumentować żadnych dochodów, gdyż w 2011 i 2012 r. ich nie uzyskała. Skarżący wskazał, że nie ma rachunku bankowego i jednocześnie zaznaczył, że rachunek bankowy wskazany w ARiMR jest pusty, bowiem Agencja nie przyznaje mu żadnych dopłat od 2004 roku. Prowadzenie przez niego działalności rolniczej w latach 2011-2012 nie było możliwe z powodu braku dopłat. R P wyjaśnił, że nie uzyskał przychodów, lecz poniósł kolejne wielkie straty. Jest osobą bezdomną i utrzymuje się z pożyczek i datków, a częściowo również z żebractwa. Nie pełni funkcji prezesa żadnej spółki, gdyż "został odwołany i zrezygnował z pełnienia funkcji". Natomiast nieruchomości wskazane we wniosku należą do Agencji Nieruchomości Rolnych. Skarżący oświadczył też, że jest zadłużony na kwotę ponad ... zł i został wpisany do Krajowego Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Postanowieniem z dnia 21 maja 2013r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy. Zdaniem referendarza oświadczenie majątkowe skarżącego fiest niepełne i budzi wątpliwości. Nie może wobec tego być podstawą przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. R P wniósł w terminie sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skutkiem sprzeciwu wniesionego przez stronę jest utrata mocy przez zaskarżone postanowienie i konieczność ponownego merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy może być stosowana jedynie wobec takich osób, które rzeczywiście pozbawione są środków umożliwiających pełne pokrycie tych kosztów. Okoliczności przytoczone we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również przedstawione dokumenty na ich poparcie powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Z przedłożonego oświadczenia wnioskodawcy o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że nie została przez niego należycie wyjaśniona jego aktualna sytuacja materialna. Dane te w istocie nie pozwalały na ocenę, czy zasoby materialne wnioskodawcy wystarczają tylko na zaspokojenie bieżących potrzeb koniecznego utrzymania siebie i rodziny, czy też dysponuje on zasobami w rozmiarze pozwalającym na pokrycie kosztów sądowych. Oświadczenie majątkowe wnioskodawcy zawarte w formularzu nie odpowiadało wymogom przepisu art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a także o stanie rodzinnym. Wniosek skarżącego nie zawierał pełnej informacji umożliwiającej ocenę jego zdolności do poniesienia kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Z tych też powodów wnioskodawca został wezwany o uzupełnienie danych zwartych w formularzu poprzez podanie szczegółowych informacji i udokumentowanie swojej sytuacji materialnej i finansowej, a sposób uzupełnienia wniosku został wyczerpująco określony w wezwaniu doręczonym skarżącemu w dniu 4 maja 2013 roku. W piśmie z dnia 9 maja 2013 r., skarżący powołał się na nieosiąganie przez niego dochodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej i brak dopłat. Oświadczył, że jest zadłużony na kwotę ponad ... zł i został wpisany do Krajowego Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. W tym miejscu zauważyć trzeba, że sam wpis do powyższego rejestru informuje co najwyżej o tym, że wierzyciele osoby wpisanej do RDN nie znają majątku, z którego można skutecznie przeprowadzić egzekucję. Podkreślenia wymaga, iż samo jedynie oświadczenie strony o trudnej sytuacji finansowej nie stanowi wystarczającego wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący zaś nie udokumentował twierdzeń o wysokości własnego zadłużenia, nie ujawnił przyczyn powstania zadłużenia, nie wskazał zastosowanych środków egzekucyjnych i wysokości wyegzekwowanych kwot. Jak już wskazano wyżej, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek uzasadnienia podnoszonych twierdzeń konkretnymi okolicznościami, oświadczeniami, a także poparcie ich w miarę możliwości dokumentami źródłowymi. W tej sytuacji należy stwierdzić, iż złożone przez skarżącego oświadczenia jako niepełne i budzące wątpliwości w świetle informacji znanych Sądowi z urzędu (m.in. dotyczących faktu reprezentowania przed WSA X Sp. z o.o. w organizacji, czy wysokości udziałów skarżącego w Spółce Y Sp. z o.o. – do maja 2012r. w kwocie ... zł) uniemożliwiają Sądowi jednoznaczną ocenę, czy zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., tzn. że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.