III SA/Po 711/12

Dnia 26 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2011 roku nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego przez umieszczenie reklamy bez zezwolenia oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 roku, wydaną na podstawie art. 40 ust. 1, ust. 12 i ust. 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2007 roku, Nr 19, poz. 115), § 4 ust. 1 uchwały Nr XLV/469/IV/2004 Rady Miasta Poznania z dnia 25 maja 2004 roku w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach administracyjnych miasta Poznania ( Dziennik Urzędowy Województwa Wielkopolskiego z 2004 roku, Nr 101), Zarząd Dróg Miejskich w Poznaniu, nałożył na "A" R. G., karę pieniężną w wysokości 5.760,00 zł za zajęcie pasa drogowego ulicy [...] w [...], poprzez umieszczenie reklamy (o pow. 36,00 m2 ) bez zezwolenia zarządcy drogi – przez okres 16 dni. W uzasadnieniu decyzji organ ten wyjaśnił, że w dniu 26 lipca 2011 roku przeprowadzona została kontrola, w trakcie której stwierdzono zajęcie przez firmę "A", pasa drogowego ul. [...] w [...], pod reklamę o powierzchni 36,00 m² bez wymaganego zezwolenia. Tego samego dnia zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Dnia 23 sierpnia 2011 roku, podczas oględzin miejsca ustawienia przedmiotowej reklamy, przedstawiciele ZDM stwierdzili, iż została ona usunięta z pasa drogowego. W efekcie, opisaną wyżej decyzją Zarząd Dróg Miejskich w [...] wymierzył karę pieniężną za okres zajmowania pasa drogowego bez zezwolenia od dnia 26 lipca do 10 sierpnia 2011 r, tj. do dnia jej usunięcia. W odwołaniu strona zarzuciła organowi naruszenie art. 8, 10, 35 i 84 Kpa poprzez wymierzenie kary podmiotowi nie będącemu stroną postępowania, błędne ustalenia faktyczne i niewiarygodność pomiarów dokonanych przez nieuprawnione osoby. Decyzją z dnia [...] marca 2011roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12.10.1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856), art. 127 § 1, art. 138 § 1 ust. 1 w zw. z art. 10 kpa utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji SKO wyjaśniło, że pomiaru powierzchni reklamy dokonano za pomocą specjalistycznego sprzętu w dniach 26 lipca 2011r., a dokumenty dotyczące certyfikatów tego sprzętu znajdują się w aktach sprawy. Powierzchnia reklamy (36 m2) nie była ponadto kwestionowana przez stronę. Pomiarów dokonał uprawniony pracownik organu za pomocą specjalistycznego sprzętu. Powołano się na uchwałę składu 5 sędziów NSA z 19 czerwca 2000 r. (OPK 3/00, ONSA 2001/1/12), zgodnie z którą o umieszczeniu reklamy w pasie drogowym decyduje takie jej zlokalizowanie w przestrzeni nad wydzielonym pod drogę pasem terenu, że jest ona widoczna dla użytkowników danej drogi (może chodzić również o zawieszenie reklamy z wykorzystaniem urządzeń znajdujących się poza drogą). Ponadto SKO podkreśliło, iż organ I instancji wyznaczył granicę pasa drogowego i granicę działki (między innymi na wycinku z mapy zasadniczej) w sposób jednoznaczny i czytelny urządzeniem posiadającym stosowne certyfikaty. Natomiast zdjęcia załączone do akt sprawy obrazują sposób ekspozycji przedmiotowej reklamy i wskazują, że zajmowała tzw. "słup powietrza" nad pasem drogowym. Organ pouczył prawidłowo stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w trybie art. 10 Kpa, wobec czego zarzuty pozbawienia jej możliwości udziału w postępowaniu były bezzasadne. Karę wymierzono za okres od dnia 26 lipca 2011r. do dnia 10 sierpnia 2011r. tj. do dnia usunięcia reklamy. Zdaniem SKO organ I instancji prawidłowo dokonał wyliczeń kary za zajęcie pasa drogowego na potrzeby reklamy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej zarzucając im naruszenie art. 7, 77 § 1 Kpa, 84 § 1 Kpa, 10 §1 Kpa i 61 § 1 Kpa poprzez dokonanie ustaleń faktycznych przez nieuprawnionego pracownika oraz za pomocą zdjęć i wydruku z iGeoMap, dokonanie błędnych ustaleń w zakresie przebiegu pasa drogowego ul. [...] oraz wymierzenie kary Skarżącemu za okres, w którym nie był on stroną postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi powtórzono zarzuty podnoszone w odwołaniu. Pomiarów dokonywali pracownicy organu, którzy ze względu na zależność służbową nie mogli zachować wymaganego obiektywizmu. Ponadto jedynych, wiarygodnych wyliczeń i pomiarów mógłby dokonać jedynie biegły z zakresu geodezji i budownictwa. Oparcie się jedynie na dowodach z oględzin i wydruku z iGeoMap nie może stanowić wyłącznego materiału dowodowego. Niezbędnym był urzędowy dokument geodezyjny określający z jednej strony linie graniczne pasa drogowego, z drugiej - kolizję umieszczonych w pasie drogowym reklam z tymi liniami. Postępowanie administracyjne w sprawie prowadzono bez uprzedniego zawiadomienia strony o jego wszczęciu. Ponieważ obiekt reklamowy nie istniał w chwili zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania nie jest możliwe ustalenia, czy obiekt ten znajduje się w pasie drogowym oraz czy wymiary obiektu zostały dokonane prawidłowo. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył , co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych ( t.j. Dz. U. z 2007 roku, Nr 19, poz. 115) stanowiący, że za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi - zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, którym mowa w ust. 2 pkt 3 ( m.in. umieszczenia w pasie drogowym reklam ) ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego ( ust. 6 ). Z ustaleń poczynionych w toku postępowania administracyjnego wynika, że skarżący umieścił w pasie drogowym ul. [...] w [...] reklamę o łącznej powierzchni 36,00 m2 . Ustalenia te poczyniono w toku kontroli w dniu 26 lipca 2011 roku. Podnosząc zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. Skarżący stwierdził, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie może zostać uznany za wystarczający gdyż jego treść, a także sposób w jaki został zebrany, nie odpowiada prawu. Powyższe stwierdzenie odnosi się do sposobu dokonywania pomiarów przez pracowników organu, którzy mieli działać nieprofesjonalnie i nieobiektywnie. Wskazać należy, iż z twierdzeń strony Skarżącej nie wynika jednak, jaki skutek dla rozstrzygnięcia sprawy miałaby zasadność takich zarzutów. Jak wynika bowiem ze stanowiska Skarżącego, nie kwestionuje on powierzchni reklamy ustalonej w toku kontroli i przyjętej jako podstawa naliczeń kary ( nie twierdzi jednoznacznie i kategorycznie, że ta powierzchnia była mniejsza lub większa od powierzchni 36,00 m2 ). Dopiero w skardze podniósł ogólnikowy i nie poparty żadnymi dowodami zarzut, iż obliczenia co do rozmiaru i położenia reklamy są błędne. W aktach sprawy znajduje się świadectwo instrumentu - odbiornika GPS marki Topcon i certyfikat kalibracji dalmierza laserowego Hilti PD 32 ( k. 12-13 akt adm. ). Nie ma również podstaw do kwestionowania uprawnień i kompetencji pracowników organu dokonujących przedmiotowych pomiarów w ramach swoich normalnych podstawowych obowiązków zawodowych. Podnosząc zarzut niedokładnego ustalenia granicy pasa drogowego, Skarżący sam nie określił właściwego przebiegu tej granicy. Tak sformułowane zarzuty nie podważają trafności ustaleń poczynionych w toku postępowania administracyjnego. Nie zasługuje bowiem na uwzględnienie zarzut wadliwego ustalenia przebiegu granicy drogi w sytuacji, gdy zgłaszający powyższy zarzut nie wskazuje innego usytuowania przebiegu pasa drogowego, a jednocześnie bezpośrednio po kontroli reklamę z tego pasa i z tego miejsca usuwa. Wbrew twierdzeniom Skarżącego w aktach sprawy znajduje się nie tylko wydruk z systemu iGeomap, ale również wydruk mapy geodezyjnej z Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego "Geopoz"( k.14 akt) określający linie graniczne pasa drogowego, nr geodezyjne działek i wrysowany obiekt reklamowy. Załączone do akt administracyjnych dokumenty obrazują w sposób wystarczający miejsce usytuowania (w stosunku do granicy drogi) reklamy objętej zaskarżoną decyzją. Powyższe mapy w powiązaniu z dokumentacją zdjęciową, załączoną do akt jednoznacznie tę kwestię wyjaśniają i obrazują. Na tej podstawie nie budzi wątpliwości trafność ustalenia, zawartego w zaskarżonej decyzji, że objęta niniejszym postępowaniem reklama, umieszczona była nad chodnikiem (pasem drogowym) ulicy [...], w tzw. "słupie powietrza". Dodatkowo protokół oględzin z dnia 23 sierpnia 2011r potwierdza fakt jej umiejscowienia w poprzednim miejscu poprzez widoczny na zdjęciu ślad po nośniku reklamy. Skoro zaś, zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( t.j. z 2007 r., Nr 19, poz. 115) pasem drogowym jest wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą, w świetle przytoczonych wyżej okoliczności nie budzi wątpliwości trafność ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji i zasadność wymierzenia kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. Przytoczone wyżej ustalenia co do miejsca usytuowania reklamy i obrazujący to usytuowanie materiał zdjęciowy, zwalniały organy administracji w rozpoznawanej sprawie, z obowiązku wskazywania przebiegu granicy pasa drogi za pośrednictwem geodety. Nie mogą prowadzić do uwzględnienia skargi również zarzuty dotyczące przeprowadzenia czynności kontrolnych bez udziału strony. Jak wynika z akt administracyjnych, 26 lipca 2011r. dokonano pierwszej kontroli potwierdzającej zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Było to podstawą do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego z dniem 26 lipca 2011r., o czym poinformowano skarżącego jako stronę pismem z dnia 28 lipca 2011r. ( k. 10 akt ), wskazując mu jednocześnie termin oględzin reklamy w dniu 23 sierpnia 2011 r. Strona brała udział w tych oględzinach ( k. 6 ), była też informowana o prawie do wypowiedzenia się w kwestii zebranego materiału dowodowego w trybie art. 10 kpa ( k. 4 akt ). Niezasadne były wobec tego zarzuty dotyczące pominięcia strony w istotnych czynnościach postępowania dowodowego. W konsekwencji niezasadnym był zarzut uznania za wyłączny i wiarygodny dowód z oględzin przeprowadzonych w dniu 23 sierpnia 2011 r. Jak wyżej wskazano - organy prawidłowo na podstawie art.7, 77 § 1 Kpa rozpoznały i oceniły cały zebrany materiał dowodowy oraz dokonały wszechstronnej oceny okoliczności zdarzenia. Podstawą ustaleń faktycznych były dowody zebrane w toku prawidłowo wszczętego i prowadzonego postępowania, a kara pieniężna zasadnie naliczona od dnia pierwszej czynności w sprawie. Ta data była jednocześnie datą wszczęcia postępowania. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t. j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ).