III SA/Po 712/18

Dnia 16 stycznia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Małgorzata Górecka Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019r. przy udziale sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. z dnia [...] września 2018r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w P., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 61a w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej: "K.p.a.", art. 18 i art. 59 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.), dalej: "p.e.a.", utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. z [...] maja 2018 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku z 28 lutego 2018 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...]-[...], [...]-[...], [...], [...], [...] i [...]. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy ustalił następujący stan faktyczny i prawny. Dyrektor I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. prowadzi postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku M. J. na podstawie wyżej wskazanych, własnych tytułów wykonawczych, obejmujących zaległości z tytułu nieopłacenia składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W celu wyegzekwowania tych należności organ egzekucyjny zawiadomieniami z [...] lutego 2018 r. nr [...] - [...] dokonał zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w I Oddziale ZUS w P. Zobowiązany złożył "skargę" (pismo datowane na 27 lutego 2018 r., wpłynęło do organu 28 lutego 2018 r.), w treści której wskazał, że postępowanie egzekucyjne może tylko i wyłącznie dotyczyć należności istniejących, do których płatnik jest zobowiązany. Organ pierwszej instancji wezwał zobowiązanego do wyjaśnienia, czy jego pismo stanowi: 1. skargę na czynność egzekucyjną na podstawie art. 54 § 1 p.e.a., polegającą na zajęciu świadczenia emerytalno-rentowego czy 2. wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 p.e.a. Zobowiązany poinformował organ egzekucyjny, że jego pismo dotyczy zajęcia egzekucyjnego z [...] lutego 2018 r. i ma zostać rozpatrzone jako: 1. skarga na zajęcia egzekucyjne z [...] lutego 2018 r. nr [...] - [...] oraz 2. wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wyżej powołanych tytułów wykonawczych. Organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., postanowieniem z [...] maja 2018 r., po rozpatrzeniu wniosku, o którym mowa wyżej w pkt 2 odmówił wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie powołanych tytułów wykonawczych z uwagi na fakt, że postępowania w tym przedmiocie są w toku. Zobowiązany w zażaleniu na to postanowienie wskazał, że postępowanie egzekucyjne może tylko i wyłącznie dotyczyć należności istniejących, do których płatnik jest zobowiązany, a egzekwowane należności uległy przedawnieniu. W uzasadnieniu zaskarżonego do Sądu postanowienia organ odwoławczy podniósł, że kwestię umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie: 1. tytułów wykonawczych nr [...]-[...], [...] - [...], [...], [...] i [...] organ pierwszej instancji rozpatrzył postanowieniem z [...] lipca 2017 r., utrzymanym w mocy przez organ odwoławczy postanowieniem z [...] października 2017 r.; wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o sygn. akt III SA/Po 948/17 uchylono postanowienie organu odwoławczego; postanowieniem z [...] maja 2018 r. organ odwoławczy uchylił postanowienie organu pierwszej instancji z [...] lipca 2017 r. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia; organ pierwszej instancji postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. odmówił umorzenia postępowania; postanowienie to nie jest prawomocne; 2. tytułu wykonawczego nr [...] organ pierwszej instancji rozpatrzył postanowieniem z [...] stycznia 2018 r., utrzymanym w mocy przez organ odwoławczy postanowieniem z [...] maja 2018 r.; zobowiązany wniósł skargę do WSA w Poznaniu, a postępowanie przed sądem toczy się. Gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 K.p.a. [tj. żądanie wszczęcia postępowania], zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a § 1 K.p.a.). Jeżeli zatem sprawa w danym przedmiocie toczy się bądź zakończyła się, organ odmawia wszczęcia postępowania. Nie jest bowiem dopuszczalne prowadzenie dwóch postępowań w tej samej sprawie. W skardze strona podniosła, że mimo powiadomienia organu o zmianie miejsca zamieszkania organ wysyłał zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego na adres, pod którym skarżący od 14 lat nie mieszka (na ul. [...] w P. zamiast na ul. [...] w P.), stąd nastąpiło przedawnienie zaległości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd w całości podziela argumenty organu zawarte w zaskarżonym postanowieniu. W związku z ich omówieniem powtarzanie ich byłoby zbędne. Odnosząc się do zarzutów skargi należy zaś podnieść, co następuje. W skardze podniesiono zarzut przedawnienia egzekwowanych należności. Niemniej jednak kwestię tę organ sprawdzał w dwóch postępowaniach w sprawie umorzenia przedmiotowych należności - toczącym się i już zakończonym. I tak: jak wskazał organ odwoławczy, odnośnie: 1. tytułów wykonawczych nr [...]-[...], [...] - [...], [...], [...] i [...] organ pierwszej instancji postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. odmówił umorzenia postępowania; orzeczenie to w dniu wydania zaskarżonego postanowienia ([...] września 2018 r.) nie było prawomocne; 2. tytułu wykonawczego nr [...] organ pierwszej instancji postanowieniem z [...] stycznia 2018 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego; utrzymał je w mocy organ odwoławczy postanowieniem z [...] maja 2018 r.; strona wniosła na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu; Sądowi z urzędu wiadomo, że wyrokiem o sygn. akt III SA/Po 407/18 oddalono skargę, a wyrok jest prawomocny. Skoro zatem w dniu orzekania przez organ odwoławczy ([...] września 2018 r.) postępowania z wcześniejszego wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wyżej wskazanych tytułów wykonawczych pozostawały w toku bądź były prawomocnie zakończone orzeczeniem o odmowie umorzenia należności, ponowne wszczęcie postępowań w tym samym przedmiocie z wniosku z 28 lutego 2018 r. było niedopuszczalne. Zgodnie bowiem z art. 61a § 1 K.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 K.p.a. [tj. żądanie wszczęcia postępowania], zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przeszkoda do wszczęcia postępowania była oczywista, nie wymagająca przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego. W tym kontekście nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia podniesiona w skardze kwestia doręczenia zawiadomień o wszczęciu postępowania egzekucyjnego na adres, pod którym skarżący od 14 lat nie mieszka (na ul. [...] w P. zamiast na ul. [...] w P.). Niezależnie od tego należy podnieść, że wysłano je na adres prawidłowy (ul. [...] w P.). Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) skargę oddalił.