III SA/Po 713/21

Dnia 4 stycznia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Asesor WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 stycznia 2022 roku sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019 oddala skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "ARiMR") w [...] decyzją z [...] lutego 2021 r. po rozpatrzeniu odwołania A. W. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] maja 2019 r. strona wystąpiła z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2019. Do wniosku dołączono załączniki graficzne oraz oświadczenie o płatności dla zwierząt: dla bydła oraz dla krów. Następnie w dniu [...].5.2019r. strona złożyła zmianę wniosku. Organ ustalił, że w roku 2019 strona zadeklarowała do płatności powierzchnię wynoszącą 17,03 ha. W ramach wniosku zadeklarowano JPO, płatność za zazielenienie oraz płatność dodatkową, płatność do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno, płatność dla bydła i płatność dla krów a także płatność ONW. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. odmówił stronie przyznania płatności do bydła i płatności do krów na rok 2019 i przyznał płatności w pomniejszonej wysokości ze względu na stwierdzone podczas kontroli nieprawidłowości i niezgodności stosując współczynnik korygujący. Przeprowadzone u skarżącego w dniu [...].05.2019r. czynności kontrolne w zakresie kwalifikowalności do płatności do zwierząt, których wynikiem był sporządzony raport nr [...] wykazał, że brak dochowania 7-dniowego terminu na dokonanie zgłoszeń na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. W dniach [...] i [...].07.2019r. przeprowadzono u skarżącego w gospodarstwie czynności kontrolne zakresie kwalifikowalności powierzchni, których wyniki zostały zapisane w raporcie nr [...] . Stwierdzono nieprawidłowości polegające na stosowaniu środków ochrony roślin niezgodnie z etykietą. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...], po rozpatrzeniu odwołania strony, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazał, że strona ponosi odpowiedzialność za informacje podane we wniosku, które powinny być zgodne ze stanem faktycznym . Organ stwierdził, że z 13 sztuk zwierząt zadeklarowanych do płatności do bydła i z 7 sztuk zwierząt zadeklarowanych do płatności do krów, wszystkie nie zostały zgłoszone w terminie. Skarżący nie zgadzał się z oceną organu wskazując, że w Księdze Rejestracji Bydła ma wpisaną datę przybycia zwierząt: [...] marca 2019 r. oraz, że na dzień [...] marca 2019r. nie posiadał numeru siedziby stada. Zdaniem organu zaś informacje na temat przemieszczeń zwierząt zostały zapisane w bazie i zostały odwzorowane z formularza zgłoszonego przemieszczenia bydła ze wskazanym typem zdarzenia jak kupno/sprzedaż, które zostało złożone w siedzibie BP Agencji w [...] w dniu [...] marca 2019 r. z datą zdarzenia [...] marca 2019 r. Organ ustalił, że numer siedziby stada strony został zarejestrowany w dniu [...] marca 2019 r. . Tak więc strona winna była zgłosić siedzibę stada nie później niż w dniu wprowadzenia pierwszego zwierzęcia gospodarskiego do siedziby stada. Zgodnie z danymi zawartymi w bazie systemu informatycznego stanowiącego odwzorowanie papierowego zgłoszenia przemieszczania zwierząt, pierwsze przybycie zwierząt do siedziby strony miało miejsce w dniu nadania numeru siedziby stada t.j. w dniu [...] marca 2019 r. zaś zgłoszenie przemieszczenia zostało złożone w dniu [...] marca 2019 r. Wiedzę o różnicy jednego dnia strona powzięła po otrzymaniu decyzji wydanej przez organ I instancji i do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy strona nie dokonała korekty zgłoszenia w celu uporządkowania danych dotyczących dat zdarzeń. Ostatecznie z uwagi na nieterminowe zgłoszenie zwierząt na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, organ zastosował normy sankcjonujące powołując się na przepis art. 30 ust. 3 i 31 ust. 2 i 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20 czerwca 2014 r., str. 48, ze zm.; dalej: rozporządzenie 640/2014) . Kolejna niezgodność i nieprawidłowość stwierdzona w wyniku kontroli u skarżącego dotyczyła zastosowania środka ochrony roślin niezgodnie z etykietą bowiem zgodnie z rejestrem ŚOR zastosowano TOLURON 700 sc w dawce 21l /ha natomiast maksymalna dopuszczalna dawka wynosi 1,75 l /ha. Organ nie uznał za wiarygodne oświadczenie strony, która twierdziła , że się pomyliła wpisując do rejestru ŚOR dawkę bo w rzeczywistości zastosowała prawidłową. . W związku z ustaleniami faktycznymi organ stwierdził, że strona nie przestrzegała zasad wzajemnoj zgodności i nałożył karę administracyjną w wysokości 5 % bowiem dla stwierdzonej niezgodności ustalił 13 pkt. (załącznik nr 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015r. w sprawie liczby punktów jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności(...)- Dz. U. 2015.743. W skardze kierowanej do WSA w Poznaniu skarżący beneficjent zaskarżył decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] lutego 2021 r. w całości, zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt , - § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich -art. 55 rozporządzenia parlamentu europejskiego i rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wprowadzenia do obrotu środków ochrony roślin, oraz przepisów prawa procesowego: - art. 8,9,28,107 k.p.a. Skarżący zarzucał organowi niewyjaśnienie stanu faktycznego skutkujące błędem w ustaleniach faktycznych. Zdaniem skarżącego rejestracja zwierząt nastąpiła w terminie 4 dni od dnia nabycia, które nastąpiło [...] marca 2019r. zaś ilość użytego przez stronę środka była zgodna z etykietą. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań w charakterze świadka A. W. na okoliczność wykazania kiedy nastąpiło przeniesienie praw do zwierząt na stronę oraz na okoliczność użytych przez stronę środków do roślin. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na jej uwzględnienie jako, że Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji nią zaskarżonej . Zaskarżona decyzja odpowiadała bowiem prawu i nie zostały nią naruszone zarówno przepisy prawa materialnego jak i procesowego. Spór w sprawie skupia się na tym, czy zarejestrowanie zwierząt nastąpiło w terminie 7 - dniowym na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Organ twierdzi, że po tym terminie bowiem zdarzenie rejestrowe nastąpiło [...] marca 2019 r. a formularz zgłoszenia przemieszczenia bydła ze wskazanym typem zdarzenia zostało złożone w BP Agencji w [...] [...] marca 2019r. , co powoduje odmowę przyznania płatności do bydła i do krów. Z kolei skarżący twierdzi, że wniosek o rejestrację złożył [...] marca 2019r. t.j. 4 dni po nabyciu zwierząt, które to nabycie nastąpiło w dniu [...] marca 2019r. i swoje twierdzenia opiera na zawnioskowanych dowodach. Kolejna sporna kwestia w rozpoznawanej sprawie dotyczy ilości użytego środka do roślin. Organ twierdzi, że strona użyła środka TOLURON 700 sc w dawce niezgodnej z etykietą, co miało wynikać z zapisu rejestru Środków Ochrony Roślin. Z kolei skarżący oświadczył, że to pomyłka w zapisie bo w rzeczywistości użyto środka zgodnie z dawką wskazaną na etykiecie, co może wykazać zawnioskowanym przez siebie osobowym środkiem dowodowym. Przechodząc do oceny sprawy należy wskazać na podstawy prawne. Zgodnie z art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 20290.1341) w wersji z dnia zdarzenia – płatności związane do zwierząt gatunku bydło domowe są przyznawane rolnikowi w formie płatności do bydła, jeżeli: a) posiada samice lub samce tego gatunku, których wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, nie przekracza 24 miesięcy, - przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności, b) liczba zwierząt, o których mowa w lit. a, objętych wnioskiem o przyznanie tej płatności złożonym przez tego rolnika wynosi co najmniej 3 sztuki. Zgodnie z art. 16 ust. 3 ustawy – płatność do krów na rok 2019 jest przyznawana maksymalnie do 20 sztuk zwierząt. Zgodnie z § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. poz. 351 ze zm.; dalej: rozporządzenie o płatnościach) warunki, o których mowa w art. 16 ust. 2 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. a ustawy o płatnościach, uznaje się za spełnione, jeżeli potwierdza to wpis do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o identyfikacji i rejestracji zwierząt. Z ustaleń organu wynika, że podczas weryfikacji ustalono, że z zadeklarowanych 13 sztuk bydła i z zadeklarowanych 7 sztuk krów zgłoszenia dokonano nieprawidłowo, co wynikało z zapisów w bazie systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt. Nieprawidłowość dotyczyła braku zachowania 7- dniowego terminu, licząc od dnia wystąpienia zdarzenia(kupno/sprzedaż) do dnia zgłoszenia przemieszczenia. Organ ustalił, że data zdarzenia (przemieszczenia zwierząt) miała miejsce [...] marca 2019r. na podstawie bazy danych systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt, zaś zgłoszenie przemieszczenia zwierząt miało miejsce [...] marca 2019r. Skarżący potwierdza, że zgłoszenie przemieszczenia zwierząt nastąpiło w dniu [...] marca 2019r. lecz twierdzi, że [...] marca 2019 r, nastąpiło przemieszczenie zwierząt, co powoduje zachowanie 7- dniowego terminu i co za tym idzie nie nakładanie przez organ sankcji w postaci odmowy płatności. Otóż w myśl art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2019 r., poz. 1149, ze zm.) posiadacz zwierzęcia gospodarskiego zgłasza kierownikowi biura informacje określone w art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia nr 1760/2000 w terminie 7 dni - w przypadku bydła. Zgodnie z art. 31 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20 czerwca 2014 r., str. 48, ze zm.; dalej: rozporządzenie 640/2014) – jeśli państwo członkowskie korzysta z systemu bezwnioskowego zgodnie z art. 21 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 809/2014, potencjalnie kwalifikujące się zwierzęta, które nie zostały prawidłowo zidentyfikowane lub zarejestrowane w systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, uznaje się za zwierzęta, w odniesieniu do których stwierdzono niezgodności, niezależnie od spełnienia przez nie wymogów kwalifikowalności określonych w art. 53 ust. 4 rozporządzenia delegowanego (UE) nr 639/2014. Należy zwrócić uwagę na art. 30 ust. 3 rozporządzenia 640/2014 – nie naruszając art. 31, jeżeli liczba zwierząt zgłoszona we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność przewyższa liczbę zatwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnych lub kontroli na miejscu, pomoc lub wsparcie oblicza się na podstawie zwierząt zatwierdzonych. Przy czym podkreślić należy, że krajowe normy prawne nie są sprzeczne z przywołanymi przepisami unijnymi. Przypomnieć bowiem należy, że zgodnie z art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach – płatności związane do zwierząt gatunku bydło domowe są przyznawane rolnikowi w formie płatności do bydła, jeżeli: a) rolnik posiada samice lub samce tego gatunku: - których wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, nie przekracza 24 miesięcy, - przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności; b) liczba zwierząt, o których mowa w lit. a, objętych wnioskiem o przyznanie tej płatności złożonym przez tego rolnika wynosi co najmniej 3 sztuki. Zgodnie z § 12 ust. 3 rozporządzenia o płatnościach – warunki, o których mowa w art. 16 ust. 2 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. a ustawy o płatnościach, uznaje się za spełnione, jeżeli potwierdza to wpis do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o identyfikacji i rejestracji zwierząt. Istotny w ramach przyznania omawianego dofinansowania jest fakt, że zakwalifikowane zwierzę to takie, dla którego dokonano zgłoszeń identyfikacyjnych w terminie poprzedzającym złożenie wniosku z tego tytułu, ponieważ od tego dnia warunkiem koniecznym jest spełnienie kryterium okresu przetrzymywania zwierzęcia. Wymogi w zakresie identyfikacji i rejestracji muszą zostać spełnione od pierwszego dnia wyznaczonego przez państwo członkowskie okresu przetrzymania zwierzęcia albowiem celem powyżej przytoczonych regulacji prawnych jest uznanie za kwalifikujące się do udzielenia wsparcia zwierzęcia posiadanego w ustalonym okresie przy jednoczesnym braku uchybienia przez beneficjenta terminu na zgłoszenie zdarzenia rejestrowego. W myśl bowiem art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt – posiadacz zwierzęcia gospodarskiego zgłasza kierownikowi biura informacje określone w art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia nr 1760/2000 w terminie 7 dni - w przypadku bydła. Posiadacz bydła prowadzi księgę Rejestracji Bydła w formie papierowej albo elektronicznej i obowiązany jest do dokonywania w niej wpisu zdarzenia jakim jest kupno, sprzedaż, przemieszczenie bydła w terminie 7 dni od dnia zdarzenia (§ 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 grudnia 2018 r. w sprawie księgi rejestracji bydła, świń, owiec i kóz ((Dz. U. 2018.2505). W omawianej sprawie datą takiego zdarzenia był dzień [...] marca 2019r. Skarżący twierdzi w odwołaniu od decyzji wydanej przez Kierownika BP Agencji, że zapisał w księdze rejestru kupno zwierząt omyłkowo jako dzień [...] marzec 2019r. zamiast [...].03.2019r. bowiem nie miał jeszcze numeru siedziby stada. Twierdzenie to nie pokrywa się z materiałem dowodowym. Z zaświadczenia Agencji z dnia [...].03.2019 r. wynika, że w dniu [...].03.2019r. dla siedziby należącej do skarżącego nadano numer siedziby stada . Skoro zgłoszenie nastąpiło [...].03.2019r. to niewątpliwie miało to miejsce po upływie 7- dniowego terminu. Tak więc skoro termin 7 dni jest terminem, którego dotrzymanie wiąże się z określonym uprawnieniem (prawem do płatności) to obowiązkiem beneficjenta jest dotrzymanie tego terminu. Skoro rolnik uzyskuje dopłaty to jego obowiązkiem jest składać określone informacje we właściwej formie (formularz) w terminie. Zgłoszenie bydła i dane zawarte we formularzu strona potwierdziła swoim podpisem i to pod odpowiedzialnością karną za ich prawdziwość. Obecnie twierdzenie, że strona omyłkowo wpisała inną datę jest spóźnione. We formularzu strona podała datę zdarzenia: [...] marca 2019r. Kolejna sporna kwestia w rozpoznawanej sprawie dotyczy ilości użytego środka do roślin. Organ twierdzi, że strona użyła środka TOLURON 700 sc w dawce niezgodnej z etykietą, co miało wynikać z zapisu rejestru Środków Ochrony Roślin. Z kolei skarżący oświadczył, że to pomyłka w zapisie bo w rzeczywistości użyto środka zgodnie z dawką wskazaną na etykiecie, co może wykazać zawnioskowanym przez siebie osobowym środkiem dowodowym. Otóż rację ma organ, że środki ochrony roślin muszą być stosowane właściwie a więc stosowanie ich musi być zgodne z etykietą, która zawiera informację o sposobach użycia danego środka, jak go stosować i w jakich dawkach. Z tym należy się zgodzić i kwestia ta nie jest przez skarżącego negowana. W wyniku kontroli stwierdzono, że zaistniała niezgodność wynikająca z zastosowanie przez skarżącego środka ochrony TOLURON 700 sc niezgodnie z etykietą. Zgodnie bowiem z Rejestrem Środków Ochrony roślin zastosowano ten środek w dawce 21l/ha natomiast maksymalna dopuszczalna dawka wynosiła 1,75 l/ha. Skarżący twierdzi, że pomylił się w zapisach i w rzeczywistości środek stosował prawidłowo, co miało potwierdzić zeznanie zawnioskowanego przez skarżącego świadka. Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, że dane do rejestru winny być wprowadzane rzetelnie i w jak najszybszym czasie po dokonaniu oprysku. Tak więc nie jest przekonywujące obecnie twierdzenie strony po uzyskaniu wiedzy na temat tej nieprawidłowości, ze doszło do pomyłki w zapisie. rację ma organ stwierdzając, ze twierdzenie o rzekomych pomyłkach w zapisach już po przeprowadzonej kontroli nie może zastąpić ustaleń pokontrolnych zawartych w treści raportu. W istocie bowiem uniknięcie ujemnych skutków dokonania czynności wymaga wykazania nie tylko braku winy umyślnej ale także lżejszej jej postaci jaką jest niedbalstwo. Reasumując Sąd uznał, że ustalenia faktyczne organu są prawidłowe , znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym, są logiczne i dały podstawę prawną do zastosowania sankcji za stwierdzone nieprawidłowości. W omawianej sprawie kontrola została przeprowadzona na miejscu i ujawniła opisane powyżej nieprawidłowości. Podstawa prawna dla kary administracyjnej w przypadku nieprzestrzegania zasady wzajemnej zgodności w jakimkolwiek momencie w ciągu danego roku kalendarzowego- art. 97 ust. 1i 2 , 91, 92, rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. , została podana przez organ prawidłowo i została dokonana właściwa jej Interpretacja. Organ szczegółowo wyjaśnił i wyliczył wielkości procentowe ujawnionych w wyniku kontroli niezgodności podając przy tym podstawę prawną. W ocenie Sądu w działaniu organu nie można dopatrzyć się uchybień proceduralnych. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują uzasadnienia, stąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2019.2325) skargę oddalił.