III SA/Po 715/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2010-03-08
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postaci zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej jest uzasadnione w sytuacji, gdy skarżący wykaże, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, w tym od wpisu od skargi kasacyjnej, jest uzasadnione, gdy skarżący wykaże, że jego aktualna sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar wykazania tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy. W analizowanej sprawie sytuacja materialna skarżącego, charakteryzująca się niskimi dochodami, brakiem majątku i zajętymi rachunkami bankowymi, uzasadnia przyznanie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej. Jednocześnie wniósł o zwolnienie skarżącego od wpisu od skargi kasacyjnej ze względu na jego bardzo trudną sytuację majątkową. Skarżący wskazał na brak majątku, niskie dochody, zajęte rachunki bankowe oraz konieczność ponoszenia kosztów utrzymania. Do wniosku dołączono dokumenty potwierdzające sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 marca 2010 roku. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosków I. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I.H. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej /-/ R. Talaga
Dnia 22 lutego 2010 roku pełnomocnik I.H. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2010 roku oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...], nr [...]. W skardze pełnomocnik skarżącego wniósł o zwolnienie skarżącego od wpisu od skargi kasacyjnej ze względu na bardzo trudną sytuację majątkową skarżącego oraz dużą ilość rozpoznanych spraw oraz będących jeszcze w toku co czyni niemożliwym uczynienie zadość temu obowiązkowi. Wskazał, że skarżący jest zobowiązany do zapłaty wpisów na kwotę 300.000,00 zł. Skarżący nie posiada nieruchomości, samochodów ani innego majątku ruchomego w tym biżuterii lub sprzętu audiowizualnego. Skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej, ale jej nie zlikwidował. Skarżący nie uiszcza pełnomocnikowi należności za prowadzenie spraw, gdyż pełnomocnik skarżącego, do czasu zakończenia postępowań, zrezygnował ze swojego wynagrodzenia. Koszty miesięcznego utrzymania I. H. kształtują się na poziomie 1.000,00 – 1.200,00 zł, a dodatkowo część kosztów utrzymania jest regulowana przez jego rodziców – koszty rozkładają się na większą liczbę osób i niemożliwe jest przedstawienie rachunków, które odnosiły się wyłącznie do osoby skarżącego. Gdyby skarżący przeznaczył pieniądze uzyskane od rodziców oraz tytułem pełnionej funkcji na pokrycie kosztów sądowych, sam pozostałby bez środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący pozostaje w faktycznej separacji z żoną (gdyż nie jest w stanie ponieść kosztów rozwodu). Córka skarżącego pozostaje na wyłącznym utrzymaniu żony skarżącego. Próby uzyskania wsparcia finansowego od żony oraz brata zakończyły się niepowodzeniem. W chwili obecnej Skarżący zamieszkuje w domu należącym do rodziców, którzy nie wyrażają zgody na jego zameldowanie ze wzglądu na toczące się postępowania egzekucyjne.
W złożonym przez I. H. na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał on, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie posiada żadnego majątku. Od 2005 roku skarżący zarabia 1.276,00 zł brutto z tytułu pełnienia funkcji Prezesa Zarządu spółki A. Ponadto oświadczył, że nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych, gdyż obecnie nie posiada dostatecznych środków finansowych, a przeciwko niemu toczą się postępowania egzekucyjne. Jego wierzytelności zostały zajęte przez organy administracji celnej i podatkowej, a jego rachunki bankowe zostały zlikwidowane w związku z zaległościami celnymi i podatkowymi.
Do wniosku skarżący dołączył zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty), z którego wynika, że w 2008 roku uzyskał dochód w wysokości 12.177,00 zł. , a w 2007 roku dochód w wysokości 9.930,00 zł. natomiast w 2006 roku jego dochód wyniósł 9.573,00 zł. Ponadto dołączył również kserokopię porozumienia majątkowego z dnia 30 sierpnia 2001 r. o wyłączeniu wspólności majątkowej, a także kserokopię oświadczenia żony skarżącego o odmowie udzielenia jakichkolwiek informacji dotyczących jej sytuacji materialnej oraz kserokopię poświadczenia wymeldowania skarżącego z pobytu stałego.
Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Konstrukcja prawna cytowanych przepisów wskazuje, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym uzależnione jest od wykazania przez wnioskodawcę, że jego aktualna sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednak ciężar procesowy wykazania braku możliwości poniesienia kosztów postępowania spoczywa za każdym razem na wnioskodawcy.
W przedmiotowej sprawie analiza oświadczeń oraz dokumentów źródłowych złożonych przez skarżącego uzasadnia wniosek, iż sytuacja materialna nie pozwala skarżącemu na wygospodarowanie środków na uiszczenie w niniejszej sprawie wpisu od skargi kasacyjnej przy ograniczeniu wydatków do granic koniecznych kosztów służących zaspokojeniu niezbędnych i uzasadnionych potrzeb życiowych. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż jedynym źródłem dochodu skarżącego jest wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia, które wynosi 1.276,00 zł brutto. Uzyskiwane dochody skarżący w całości przeznacza na koszty bieżącego utrzymania. Poza tym skarżący nie posiada żadnego majątku ruchomego, zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, wartościowych przedmiotów) ani nieruchomości, a rachunki bankowe skarżącego są zajęte w związku z prowadzonymi postępowaniami celnymi i podatkowymi. Powyżej przedstawiona sytuacja materialna skarżącego ze szczególnym uwzględnieniem uzyskiwanych dochodów na minimalnym poziomie pozwala zatem przyjąć, że uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej przekracza możliwości finansowe skarżącego.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ R. Talaga
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło