III SA/Po 722/18
WyrokWSA w Poznaniu2019-01-30
Skład orzekający: Sędzia WSA Szymon Widłak, Sędzia WSA Marzenna Kosewska, Sędzia WSA Mirella Ławniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego może utrzymać w mocy decyzję, która została wydana na podstawie uchylonej przez sąd decyzji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, ponieważ funkcjonowały one w obrocie prawnym z naruszeniem zasady trwałości decyzji. Podstawą wydania tych decyzji były inne decyzje, które zostały wcześniej uchylone przez sąd administracyjny, co pozbawiło uzasadnienie zaskarżonych decyzji waloru przekonywania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ I instancji wydał decyzję ustalającą kwotę nienależnie pobranych płatności, a organ II instancji utrzymał ją w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o ARiMR oraz rozporządzenia Komisji UE. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądził od Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu na rzecz strony skarżącej kwotę 100,- złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 30 stycznia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2019r. przy udziale w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] października 2018r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] sierpnia 2017r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu na rzecz strony skarżącej kwotę 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Zaskarżoną decyzją z [...] października 2018 r. nr [...] Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z [...] sierpnia 2017r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] maja 2011 r. [...] (dalej jako strona, skarżący) złożył wniosek o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rok 2011, zaś ww. decyzją z [...] stycznia 2012 r. zostały przyznane płatności: jednolita płatność obszarowa oraz uzupełniająca płatność obszarowa.
W dniu [...] sierpnia 2014 r. gospodarstwo strony poddano kontroli na miejscu. Wyniki kontroli (raport z czynności kontrolnych) wskazały na nieprawidlowości prowadzenia działalności rolniczej.
Postanowieniem z [...] stycznia 2016r. Kierownik Biura Powiatowego wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania stronie płatności za rok 2011. Następnie wydał decyzję z [...] stycznia 2017r. o uchyleniu decyzji dotychczasowej i rozstrzygnięciu sprawy co do istoty poprzez przyznanie płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2011, w pomniejszonej części.
Decyzją z [...] grudnia 2017r. nr [...] Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] stwierdził nieważność ww. decyzji z [...] stycznia 2017 r. Organ wskazał, że rozstrzygnięcie jest sprzeczne z art. 151 w zw. z art. 146 K.p.a. regulujących prawidłowość zakończenia wznowionego postępowania administracyjnego. Wskazał, że zgodnie z art. 146 § 1 K.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych między innymi w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia decyzji upłynęło pięć lat. Decyzja przyznająca płatność została doręczona w dniu [...] stycznia 2012 r. natomiast kolejna decyzja, wydana w trybie wznowienia postępowania została wydana w dniu [...] stycznia 2017 r.
W konsekwencji Kierownik Biura Powiatowego w [...] decyzją z [...] stycznia 2018r. nr [...] stwierdził, że decyzja w sprawie przyznania stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 wydana została z naruszeniem prawa.
Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR [...] decyzją z [...] lipca 2018 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzją z [...] sierpnia 2017r nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] powołując się na treść art. 29 ust.1,2 i 8 ustawy z 09 maja 2008r o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U 2016 poz. 1512 ze zm. W zw. z art. 58 akapit pierwszy i art. 80 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia rady (WE) 79/2009 ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności uzyskanych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego uzyskanych na mocy decyzji nr [...] z [...].01.2011r. w kwocie [...]zł.
Powyższa decyzja utrzymana została w mocy decyzją Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału ARiMR nr [...] z [...] października 2018r., która jest przedmiotem rozpoznania przez tut. Sąd w tym postępowaniu.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w wyniku kontroli w okresie od [...] sierpnia 2014r. gospodarstwa rolnego [...] stwierdzono nieprawidłowości mające wpływ na wysokość przyznanej opłatności. Organ bardzo szeroko przedstawił powody i zasadność wznowienia postępowania, następnie powołując się na ostateczną decyzję z [...] stycznia 2018r. stwierdzającą wydanie decyzji z [...].01.2012r. (o przyznaniu płatności) z naruszeniem prawa wskazał, że w konsekwencji należy uznać, że płatności przyznane tą pierwotną decyzją są nienależne. W rezultacie uznał, że poddana kontroli instancyjnej decyzja z [...] sierpnia 2017r. nr [...] jest decyzja prawidłową.
W skardze skarżący zarzucił: naruszenie przepisu art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w związku z art. 110 § 1 kpa i art. 151 kpa.; błędną wykładnię przepisu art. 80 ust. 3 zdanie 2 Rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 polegającą na przyjęciu, że gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności obowiązek zwrotu występuje jedynie gdy decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności.
W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, choć z przyczyn innych niż wskazane w skardze.
Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, określanej dalej "P.p.s.a.") w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.). Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zaznaczyć należy przede wszystkim, że płatność na 2011r. [...] przyznana została decyzją z [...] stycznia 2012r. nr [...]. Podstawą wydania decyzji będącej przedmiotem oceny w niniejszej sprawie była natomiast decyzja z dnia [...] stycznia 2018r., (oraz decyzja organu II-ej instancji z [...] lipca 2018r.), która z powołaniem na przesłanki wznowienia postępowania stwierdzała, że decyzja z [...] stycznia 2012r. wydana została z naruszeniem prawa. Decyzje z [...] stycznia i [...] lipca 2018r. zostały jednak uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 12 grudnia 2018r. w sprawie III SA/Po 562/18. W konsekwencji w obrocie prawnym pozostaje jedynie pierwotna decyzja z [...] stycznia 2012r. o przyznaniu płatności A. P. w określonej tam wysokości.
W rezultacie powstał stan prawny, w którym objęta skargą w niniejszej sprawie decyzja z [...] października 2018r. nr [...] jak i poprzedzająca ją decyzja organu I-szej instancji z [...] sierpnia 2017r. nr [...] funkcjonują w obrocie z naruszeniem zasady trwałości decyzji wyrażonej w art. 16 § 1 Kpa. Ponadto dostrzec należy, że skoro – jak wynika z uzasadnień obu zaskarżonych w tym postępowaniu sądowym decyzji – podstawą ich wydania były decyzje uchylone przez sąd, to uzasadnienie zaskarżonych decyzji odwołujące się do zawartych tam rozstrzygnięć stało się pozbawione wymaganego artykułem 11 Kpa waloru przekonywania.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. Na podstawie art. 200 P.p.s.a. Sąd orzekł o zwrocie stronie skarżącej kosztów sądowych, obejmujących wpis od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło