III SA/Po 727/17

Dnia 19 grudnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 7 sierpnia 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej oddala skargę W dniu 20 kwietnia 2017 roku G. P. (dalej również: "skarżący") złożył wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu prowadzącemu w 2016 r. gospodarstwo, w którym utrzymywany jest drób, położone na obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym określonych w związku z wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. wydał w dniu [...] postanowienie nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej z uwagi na przekroczenie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. Skarżący skorzystał z prawa złożenia zażalenia na przedmiotowe postanowienie. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego postanowieniem z dnia [...]., nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy w sytuacji, gdy postępowanie zostało skutecznie zainicjowane na wniosek i zawarł w nim rozstrzygnięcie merytoryczne w zakresie spełnienia warunku skutecznego złożenia wniosku przez G. P. Organ odwoławczy wskazał, że odmowa wszczęcia postępowania jest aktem formalnym, w którym nie można rozstrzygać o istocie sprawy, dlatego postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 61 a § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. wydał w dniu [...] decyzję nr [...] o odmowie przyznania pomocy z uwagi na złożenie wniosku po upływie terminu. Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, że zgodnie z § 13 k ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.) pomoc przyznawana jest w drodze decyzji na wniosek producenta rolnego, złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę tego producenta, w terminie od dnia [...] do dnia [...], na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej. Organ wskazał, że termin na złożenia wniosku jest terminem materialnoprawnym. Odnosząc się do argumentacji odwołującego organ podkreślił, iż przywrócenie terminu na złożenie "wniosku o udzielenie pomocy", bez względu na okoliczności po terminie ostatecznym, tj. po dniu [...] nie jest możliwe. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. wyjaśnił, iż terminem materialnym jest okres, w którym nastąpić może ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. W takim przypadku stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany, nie ma zatem przedmiotu postępowania administracyjnego, postępowanie nie może być wszczęte, a wszczęte jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu. G. P. pismem z dnia 7 września 2017 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na ww. decyzję. Zaskarżonej decyzji zarzucił, iż jest: wadliwa, wydana została niesłusznie, niesprawiedliwa, a ponadto została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów. Skarżący wskazał, że decyzje obu instancji zostały wydane z naruszeniem § 13 k ust. 7 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015r., poz.187). Skarżący wskazał, że wskazany przez organ termin był już zmieniany (ulegał przedłużeniu). Błędnie w swoich decyzjach organy przyjęły, iż jego upływ eliminuje możliwość przyznania pomocy, pomimo wskazywanych okoliczności, w jakich wniosek o udzielenie pomocy został złożony i czym był zdeterminowany. W ocenie skarżącego wskazany w ww. przepisie termin obejmuje jedynie część okresu, w którym jego gospodarstwo znalazło się na obszarze zapowietrzonym, zagrożonym w związku wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków. Skarżący wskazał, że okres, kiedy tworzyły się i istniały ogniska wysoce zjadliwej grypy ptaków sięga czasu zarówno przed jak i dużo po terminie wskazanym przez ww. przepis. Skarżący podniósł, że walczył o zachowanie wymogów weterynarii i innych i na tym skupiał swoje siły i środki. Ponadto wskazał, że przy pobieraniu formularza nie został powiadomiony, iż wniosek złożyć można tylko w ściśle określonym czasie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się nieuzasadniona. Wskazać należy na wstępie, że zgodnie z § 13 k ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.) pomoc przyznawana jest w drodze decyzji na wniosek producenta rolnego, złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę tego producenta, w terminie od dnia 1 lutego do dnia 28 lutego 2017 r., na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej. W ocenie Sądu organ II instancji prawidłowo wskazał, że powyższy termin na złożenie przedmiotowego wniosku jest terminem materialnoprawnym. Oznacza to, że przywrócenie terminu na złożenie "wniosku o udzielenie pomocy", bez względu na okoliczności po terminie ostatecznym, tj. po dniu [...] nie jest możliwe. W przypadku terminów prawa materialnego nie jest bowiem możliwe ich przywrócenie. Przekroczenie terminu prawa materialnego powoduje zatem utratę określonych uprawnień, których dana strona mogłaby dochodzić przy zachowaniu tego terminu. Terminem materialnym jest niewątpliwie tylko taki okres czasu, w którym nastąpić może ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach określonego administracyjnoprawnego stosunku materialnego. Oznacza to, że uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. W takim przypadku stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany, nie ma zatem przedmiotu postępowania administracyjnego, postępowanie nie może być wszczęte, a wszczęte jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu. Zdaniem Sądu nie jest zasadna teza skarżącego, że decyzje obu instancji zostały wydane z naruszeniem § 13 k ust. 7 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015r., poz.187). Skarżący dopiero w dniu 20 kwietnia 2017 roku złożył wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu prowadzącemu w 2016 r. gospodarstwo, w którym utrzymywany jest drób, położone na obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym określonych w związku z wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków. Oznaczało to niewątpliwie przekroczenie terminu do złożenia wniosku tego rodzaju. W sprawie nie można było zastosować przepisów z art. 58-60 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. 2016, poz. 23 z późn. zm.) dotyczących zasad przywracania terminu do dokonania danej czynności procesowej. Przekroczenie terminu prawa materialnego wywołuje dla strony negatywne skutki materialnoprawne niezależnie od stopnia jej zawinienia ( czy braku winy ) przy uchybieniu temu terminowi. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należało orzec o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a