III SA/Po 728/10
WyrokWSA w Poznaniu2011-02-10
Skład orzekający: Beata Sokołowska, Barbara Koś, Małgorzata Górecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia odsetek od nieopłaconych składek ubezpieczenia pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych oraz odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie pracowników w części finansowanej przez płatnika, mimo trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej wnioskodawcy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji nie dokonał wystarczających ustaleń faktycznych w celu jednoznacznego ustalenia, czy w sprawie zachodzą przesłanki umorzenia należności wynikające z przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. Organ nie zbadał wyczerpująco sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej, co naruszyło przepisy postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca A. H. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek i odsetek, uzasadniając wniosek trudną sytuacją materialną spowodowaną pożarem firmy, minimalnymi dochodami, posiadaniem dwojga dzieci na utrzymaniu oraz niepełnosprawnością swoją i męża. ZUS częściowo umorzył należności, ale odmówił umorzenia odsetek od składek pracowniczych finansowanych przez ubezpieczonych oraz części należności finansowanych przez płatnika. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, ZUS utrzymał w mocy decyzję odmowną, argumentując brak całkowitej nieściągalności zadłużenia. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i brak należytego uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14.09.2010 r. w części, w której utrzymano w mocy decyzję z dnia 22.06.2010 r. co do pkt. 2 i 4 (odmowa umorzenia należności publicznoprawnych). Zasądził od ZUS na rzecz skarżącej zwrot kosztów zastępstwa procesowego. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 lutego 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Małgorzata Górecka ( spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska – Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi A. H. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. z dnia r., nr w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od nieopłaconych składek ubezpieczenia pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych oraz odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie pracowników w części finansowanej przez płatnika I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącej kwotę 257,- ( dwieście pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana
UZASADNIIENIE
Wnioskiem z dnia 9.08.2009r. A. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy FGŚP, dodatkowych opłat, kosztów upomnień oraz odsetek za zwłokę. Przedmiotowy wniosek uzasadniała złą sytuacją materialną jej i jej rodziny spowodowanej zdarzeniem losowym jakim był pożar prowadzonej przez nią firmy w wyniku, którego całkowitemu zniszczeniu uległ majątek firmy i które to zdarzenie losowe spowodowało konieczność wykreślenia prowadzonej przez wnioskująca działalności gospodarczej. Podnosiła, iż obecnie wraz z mężem zatrudnieni są na umowę o pracę na czas określony otrzymując minimalne wynagrodzenie w kwocie ok. 950 zł netto. Na utrzymaniu pozostaje dwoje niepełnoletnich dzieci. Nadto możliwości zarobkowe obu małżonków są ograniczone bowiem oboje są osobami niepełnosprawnymi. Konkludując wnioskująca twierdziła, iż dochody rodziny nie wystarczają na pokrycie podstawowych potrzeb bytowych oraz opłacenie leczenia. Dodatkowo pozostają do spłacenia kredyty zaciągnięte na była działalność gospodarczą jak i inne zadłużenia.
Po rozpatrzeniu wniosku decyzją z dnia 22.06.2010r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych:
- umorzył należności z tytułu składek na ubezpieczenia własne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, w tym ubezpieczenia społeczne za okres 03/2001, 05/2001-01/2002 w łącznej kwocie 8 278,23 zł , ubezpieczenie zdrowotne za okres 06/2001-01/2002 w łącznej kwocie 1 708,97 zł, Fundusz Pracy za okres 05/2001-01/2002 w łącznej kwocie 590,29 zł,
- odmówił umorzenia odsetek od nieopłaconych składek ubezpieczenia pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych, w tym: odsetek od nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne za okres 03/2001, 05/2001- 01/2002 liczonych na dzień 10.09.2009r. w kwocie 8 483 zł, odsetek od nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres 06/2001- 01/2002 liczonych na dzień 10.09.2009r. w kwocie 2 393 zł,
- umorzył należności z tytułu składek na ubezpieczenia pracowników w części finansowanej przez płatnika zaznaczając, iż należności te podlegają umorzeniu na podstawie art. 17 ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 2002, Nr 241, poz. 2074, ze zm.), w tym ubezpieczenia społeczne za okres 03/2001, 05/2001- 12/2001 w łącznej kwocie 6 562,39 zł, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 05/2001- 12/2001 w łącznej kwocie 1 934,43 zł,
- odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia pracowników w części finansowanej przez płatnika zaznaczając, iż należności te nie podlegają umorzeniu na podstawie art. 17 ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w tym ubezpieczenia społeczne za okres 05/2001- 01/2002 w łącznej kwocie 8 223,59 zł, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 05/2001-12/2001 w łącznej kwocie 127,54 zł.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ podał, iż oparł się na zgromadzonych w toku postępowania dowodach, których nie zakwestionował i na ich podstawie ustalił, że obecnie wnioskująca o umorzenie przedmiotowych należności składkowych nie prowadzi działalności gospodarczej natomiast pozostaje zatrudniona z najniższym wynagrodzeniem. Gospodarstwo domowe prowadzi wraz z mężem, który także otrzymuje najniższe wynagrodzenie. Na utrzymaniu pozostaje dwoje uczących się dzieci. Co do dalszych możliwości zarobkowych rodziny organ uznał, iż są one ograniczone bowiem wnioskująca ma orzeczony lekki stopień niepełnosprawności zaś jej mąż jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Organ w oparciu o powyższe ustalenia uznał, iż okoliczności te poważnie utrudniają znalezienie innego źródła dochodu jednak wnioskująca wraz z rodziną zamieszkuje w mieszkaniu należącym do rodziny męża, która udziela im wsparcia finansowego. Dalej organ ustalił, że wnioskująca wraz z mężem mają poważne zadłużenie finansowe wobec innych wierzycieli, do których należą B. i S., zaś zebrane w sprawie dowody wskazują na jego długotrwałe nieregulowanie i niewielką szansę spłaty zadłużenia w przyszłości. Konkludując organ uznał, że poziom dochodów pozwala jedynie na zaspokojenie potrzeb życiowych w podstawowym stopniu a ewentualne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego znacząco pogorszyłoby sytuację życiową wnioskującej i jej rodziny.
Pomimo takiej konkluzji organ jedynie częściowo umorzył należności składkowe.
A. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w części dotyczącej odmowy umorzenia przedmiotowych należności składkowych . Odwołująca wskazywała na to, iż organ nie uzasadnił swojego rozstrzygnięcia w części odmawiającej umorzenia należności składkowych. Nadto nie zgadzała się z rozstrzygnięciem organu odnośnie kwestii niemożności umorzenia odsetek od nieopłaconych składek ubezpieczenia pracowniczego w części finansowanej przez ubezpieczonych.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 14.09.2010r. utrzymał w mocy decyzję podjętą w dniu 22.06.2010r.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ podał, że wystąpiły szczególne okoliczności i dlatego częściowo umorzono zadłużenie w oparciu o przepis art. 28 ust. 3 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . Co do należności, których umorzenia odmówiono organ podał, iż umorzenie tych należności możliwe jest jedynie w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności zadłużenia, a ta – zdaniem organu- w niniejszej sprawie nie zachodzi bowiem przedstawione w toku postępowania dokumenty nie dowodzą wystąpienia całkowitej nieściągalności zadłużenia , nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności wymienione w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Obecnie skargę na powyższą decyzję z dnia 14.09.2010r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. żądając jej uchylenia w części, w której odmówiono jej wnioskowi . Skarżonej decyzji zarzucała naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie w szczególności art. 7 i 77 §1 kpa przez nienależyte ustalenie stanu faktycznego sprawy na podstawie zebranego materiału dowodowego , brak wyczerpującego rozpatrzenia tego materiału, naruszenie art. 8,9,10,11 oraz art. 107 §3 kpa poprzez brak poinformowania skarżącej, które z okoliczności faktycznych organ przyjął za podstawę rozstrzygnięcia a które pominął, o przyczynach takiego rozstrzygnięcia oraz zarzuciła brak wyjaśnienia ich związku z obowiązującymi w tym zakresie przepisami i tym samym braku należytego uzasadnienia zarówno faktycznego jak i prawnego rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ w żaden sposób nie odniósł się do jej możliwości finansowych , nie podjął próby ustalenia na podstawie złożonego oświadczenia o stanie majątkowym czy zachodzi przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy, nie ustosunkował się do złożonych w toku postępowania dokumentów takich jak postanowienie komornika sądowego o umorzeniu egzekucji z uwagi na brak majątku, postanowienie naczelnika urzędu skarbowego o umorzeniu egzekucji z uwagi na przedawnienie zobowiązań i nie zbadał na ich podstawie czy w sprawie nie zachodzi przesłanka do umorzenia przedmiotowych należności z art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy . Nadto zarzuciła organowi, że ten nie zbadał czy w omawianej sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy, czy w ewentualnym postępowaniu egzekucyjnym, biorąc pod uwagę ograniczenia egzekucji, jest szansa na uzyskanie kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Zarzucono także lakoniczność uzasadnienia skarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację i podając, iż w sprawie nie wyczerpano wszystkich środków egzekucyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na jej uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Również w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem (legalności) i nie mają uprawnień do merytorycznego rozstrzygania sprawy. Jednocześnie z przepisu art. 134 § 1 ostatnio cytowanej ustawy wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Po przeanalizowaniu akt administracyjnych sprawy Sąd uznał, iż organ nie dokonał wystarczających ustaleń faktycznych w celu jednoznacznego ustalenia, czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki umorzenia wymienione w art. 28 ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. Nr 11 z 2007 r., poz. 74 ze zm. ).
Zgodnie z art. 28 ust. 1 tej ustawy należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Według ust. 2 należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:
- dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
- sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;
- nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
- nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
- wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
- naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
- jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być przy tym w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności
(ust. 3 a).
Zgodnie natomiast z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Należy w tym miejscu wyraźnie podkreślić, iż decyzja administracyjna wydana w przedmiocie umorzenia zaległości wobec ZUS ma charakter uznaniowy a to oznacza, że nie może być ona całkowicie dowolna. System kontroli takiej decyzji przez sąd sprowadza się wyłącznie do kontroli jej legalności, a więc sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia, bowiem jest to wyłączna kompetencja organu. Kontrola sądu obejmuje wyłącznie zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tj. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy oraz rozważył i ocenił wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia ulgi - w postaci umorzenia należności (zob. m. in. wyrok WSA w Warszawie z 19.11.2007 r., V S.A./Wa 1876/07, lex nr 484969; wyrok WSA w Gdańsku z 10.02.2009 r., I S.A./Gd 874/08, lex nr 483118). Uznaniowa ocena istnienia lub nieistnienia przesłanek skutkujących umorzeniem należności winna być przy tym odzwierciedlona odpowiednio w uzasadnieniu decyzji – zgodnie z rygorami wskazanymi w art. 107 § 3 kpa (wyrok WSA w Warszawie z 15.12.2006 r., III S.A./Wa 2994/06, lex nr 306945; wyrok WSA w Gliwicach z 06.02.2009 r., III SA/Gl 1421/08, lex nr 484073).
W omawianej sprawie dokonując takiej kontroli legalności decyzji Sąd stwierdził, że organ nie zadziałał prawidłowo.
Zgodnie z art. 7 kpa organ administracji publicznej winien wyjaśniać dokładnie stan faktyczny danej sprawy, zbierając i rozpatrując cały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa). Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wpływającą na kwestię odpowiedniego rozłożenia ciężaru dowodu w tym postępowaniu. Organ winien generalnie przeprowadzać niezbędne dowody z urzędu (zasada oficjalności postępowania) oraz wnioskowane przez stronę (zob. m. in., B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 68-69 ).
W ocenie Sądu nie dokonano wyczerpujących ustaleń faktycznych w zakresie niezbędnym do podjęcia jednoznacznej oceny istnienia przesłanek wskazanych w § 3 ust. 1 powołanego powyżej rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) i dotyczących wykazania przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić dochodzonych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny
(opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych bądź też istnieje przewlekła choroba zobowiązanego pozbawiająca go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności).
Należy w tym miejscu wyraźnie podkreślić, iż w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w przedmiocie umorzenia należności wobec ZUS organ, ustalając sytuację majątkową dłużnika, winien m. in. porównać stwierdzoną sytuację materialną zobowiązanego z wysokością zaległej należności i wskazać jego dochody (rzeczywiste czy potencjalne ), które w ocenie organu byłyby wystarczające na pokrycie zadłużenia (wyrok NSA z 10.10.2007 r., II GSK 176/07, lex nr 399183). Należy ponadto zestawić wysokość dochodu uzyskiwanego przez stronę z niezbędnymi kosztami jej utrzymania w celu ustalenia, czy jest ona w stanie faktycznie spłacać istniejące zadłużenie bez uszczerbku dla swojego podstawowego utrzymania (wyrok WSA w Warszawie z 23.11.2007 r., V S.A./Wa 2247/07, lex nr 484964).
Możliwości majątkowe, płatnicze i zarobkowe nie mogą być przy tym rozpatrywane w oderwaniu od sytuacji rodzinnej zobowiązanego, która może wpływać bezpośrednio na odpowiednie zmniejszenie tych możliwości.
Skarżąca nie posiada obecnie praktycznie żadnego własnego majątku, mieszkając w mieszkaniu rodziców męża i prowadząc wspólne gospodarstwo domowe, mając wraz z mężem dwoje nieletnich dzieci. Oboje z mężem uzyskują minimalne wynagrodzenie a ich możliwości zarobkowe są ograniczone ze względu na orzeczoną niepełnosprawność ich obojga. Dłużniczka posiada zobowiązanie finansowe wobec S. oraz B. w związku z udzielonym jej kredytem na działalność gospodarczą, której już nie prowadzi, zaś dług istnieje. Zebrane w sprawie dowody potwierdzają długotrwałe nieregulowanie zadłużenia jak i – według oceny organu- niewielką szansę spłaty zadłużenia w przyszłości. Sam organ w uzasadnieniu decyzji wydanej w dniu 22.06.2010r. stwierdził, iż poziom dochodów pozwala jedynie na zaspokojenie potrzeb życiowych w podstawowym stopniu, a ewentualne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego znacząco pogorszyłoby sytuację życiową rodziny.
Tymczasem rozpatrując sprawę ponownie organ oparł się na zebranym już w toku postępowania pierwszej instancji, materiale dowodowym i uznał, iż w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność zadłużenia. Swoje uznanie oparł na twierdzeniu, że chociaż w chwili obecnej dłużniczka jest osobą zatrudnioną za najniższym wynagrodzeniem, to nie jest wykluczone wdrożenie choćby w części skutecznego postępowania egzekucyjnego przed upływem okresu przedawnienia.
W tym miejscu należy stwierdzić, iż ochrona wynagrodzenia za pracę związana jest z wysokością minimalnego wynagrodzenia, a zatem ustawodawca w istocie przewiduje próg, który ma zapewnić minimum egzystencji. Organ zdaje się tego nie zauważać . Organ w ogóle nie dokonał ustaleń czy jest możliwe prowadzenie egzekucji w tej sytuacji (minimalne wynagrodzenie, brak majątku , umorzenie egzekucji komorniczej) Organ natomiast stwierdził, że przy określeniu czy wystąpił stan całkowitej nieściągalności zadłużenia badaniu nie podlega sytuacja materialna i bytowa dłużnika, lecz prawne i faktyczne możliwości do przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego. Przy czym nie jest wiadomym na jakiej podstawie organ uznał, że w omawianej sprawie istnieją takie możliwości aby przeprowadzić postępowanie egzekucyjne. Ponownie rozpatrując sprawę ograniczono się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, iż przedstawione w toku postępowania dokumenty nie dowodzą wystąpienia całkowitej nieściągalności zadłużenia, gdyż nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności wymienione w art. 28 ust. 3 ustawy.
W ocenie Sądu tak lakoniczne tezy organu naruszały przepisy art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa, gdyż nie poczyniono w uzasadnieniu decyzji praktycznie elementarnych ustaleń w zakresie dochodów i wydatków strony skarżącej, umożliwiających dokonanie wszechstronnej i wyczerpującej oceny jej możliwości płatniczych. Należy podkreślić, że ponowne rozpatrzenie sprawy oznacza tyle, że należy ponownie się nią zająć i rozpoznać od podstaw a nadto ustosunkować się do zarzutów formułowanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ ponownie rozpatrujący sprawę nie może poprzestać jedynie na lakonicznych tezach i cytowaniu obowiązujących przepisów.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, zdaniem Sądu organ administracji zbyt arbitralnie przyjął brak podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o umorzenie przedmiotowych należności publicznoprawnych, nie dokonując niezbędnych ustaleń w zakresie jej aktualnej sytuacji materialno - rodzinnej i wynikających z niej realnych możliwości płatniczych.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien zatem ponownie ją rozpatrzeć dokonują szczegółowych ustaleń faktycznych w zakresie aktualnego stanu finansowego skarżącej i wydatków ponoszonych przez nią, jak również dokonać odpowiedniej oceny jej możliwości płatniczych i oceny możliwości przeprowadzenia egzekucji. Dopiero bowiem wnikliwe ustalenie rzeczywistej sytuacji skarżącej umożliwi organowi podjęcie odpowiedniej decyzji w przedmiocie jej wniosku o umorzenie przedmiotowych należności publicznoprawnych. Organ winien mieć na uwadze to, iż uchylenie przez Sąd skarżonej decyzji dotyczy jedynie tej jej części, w której utrzymano w mocy decyzję z dnia z 22.06.2010. co do pkt.2 i 4 a więc w części, w której odmówiono skarżącej umorzenia należności publicznoprawnych.
Ze względu na naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd orzekł w pkt. 1 wyroku o uchyleniu decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
O wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono na podstawie art. 152 tego aktu prawnego.
O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy w zw. z §14 ust. 2 pkt1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349, ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło