III SA/Po 729/17

Dnia 16 lutego 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek postanawia 1. ustanowić dla A.J. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P., 2. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Pismem z dnia 15 stycznia 2018 roku A. J. wniosła o wydanie orzeczenia wraz z uzasadnieniem oraz o zwolnienie od kosztów postępowania i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Jednocześnie skarżąca przedłożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że A. J. prowadzi samodzielne, jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni oświadczyła, że od dnia 1 lutego 2017 roku nie prowadzi działalności gospodarczej, a od dnia 11 kwietnia 2017 roku pozostaje bez środków do życia, gdyż ZUS nie wypłacił jej świadczenia chorobowego. Od września 2017 roku wnioskodawczyni korzysta z pomocy MOPS i pobiera świadczenie w wysokości [...] zł, a dodatkowo w grudniu 2017 roku otrzymała [...] zł na wyżywienie. Wnioskodawczyni nie pracuje, gdyż zmaga się ze skutkami wypadku samochodowego. A. J. nie posiada żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. Wnioskodawczyni jest właścicielką mieszkania o powierzchni [...] m² o wartości [...] zł. Jednocześnie zadeklarowała następujące zobowiązania stałe i wydatki: czynsz – ok. [...] zł miesięcznie (zaległości), energia – ok. [...] zł raz na dwa miesiące (zaległości); leczenie – ok. [...] zł miesięcznie. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. tj. z 2017 r., poz. 1369), dalej jako "P.p.s.a.", nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych. W rozpoznawanej sprawie A. J. wniosła skargę na decyzję w przedmiocie ubezpieczeń społecznych. W przypadku złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy (obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych) należy uwzględnić, że w świetle przytoczonego przepisu skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Strona nie ma zatem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie. Nie ciąży bowiem na niej obowiązek poniesienia kosztów sądowych. W tej sytuacji prowadzenie postępowania w zakresie przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne i podlega ono umorzeniu na podstawie art. 249a P.p.s.a. W niniejszej sprawie rozpoznaniu podlega zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z przepisami art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 § 1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z informacji zgromadzonych w sprawie wynika, że wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, które obecnie jest utrzymywane jedynie ze świadczenia pobieranego w ramach pomocy społecznej w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni deklaruje, że nie posiada żadnych innych źródeł dochodów. Dodatkowo zły stan zdrowia A. J. niekorzystnie wpływa na jej bieżącą sytuację, gdyż utrudnia jej zarobkowanie oraz generuje dodatkowe koszty leczenia. W rezultacie należy przyjąć, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W konsekwencji za uzasadniony należy uznać jej wniosek o ustanowienie adwokata. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w związku z art. 249a oraz art. 239 § 1 pkt 1 lit e, a także w związku z art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.