III SA/Po 73/24

Dnia 17 kwietnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędzia WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Raczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2024 roku sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 27 listopada 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z 6 października 2023 r. o skierowaniu B. B. na badania lekarskie do W. Centrum Medycyny Pracy w P. i zobowiązaniu go do dostarczenia organowi pierwszej instancji oryginału odpowiedniego orzeczenia lekarskiego w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Jako podstawę prawną swej decyzji organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775), dalej: "K.p.a.", w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r., poz. 622), dalej: "u.k.p.". W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego stwierdzono, co następuje. Skierowanie strony na badania lekarskie nastąpiło w związku z wnioskiem Komendanta Powiatowego Policji we [...] z 7 września 2023 r., w którym poinformowano, że w tym dniu strona kierując pojazdem zasłabła (z powodu zaawansowanej choroby nowotworowej) tracąc przytomność i zjeżdżając na przeciwległy pas ruchu niszcząc infrastrukturę drogową. Zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia. Starosta [...] zasadnie uznał za wiarygodne informacje przekazane przez Komendanta Powiatowego Policji we [...] odnośnie stanu zdrowia strony spowodowanego zaawansowaną chorobą nowotworową (zasłabnięcie i utrata przytomności podczas kierowania pojazdem). Wskazane problemy zdrowotne i ich bezpośredni efekt (zjechanie na przeciwległy pas ruchu i zniszczenie infrastruktury drogowej) stanowi bardzo poważne zastrzeżenie co do stanu zdrowia kierowcy. Utrata przytomności podczas kierowania pojazdem jest bowiem niezwykle niebezpieczną przesłanką godzącą w bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego. B. B. wniósł skargę na decyzję organu odwoławczego zarzucając naruszenie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi wskazano, co następuje. Uzasadnienie wniosku Komendanta Powiatowego Policji we [...] o skierowanie skarżącego na badania lekarskie jest nieprawdziwe w części stwierdzającej przyczyny zdarzenia drogowego. Przyczyną tego zdarzenia był szok z powodu nagłych, obszernych i krwawych wymiotów spowodowanych pęknięciem śluzówki wskutek choroby wrzodowej żołądka (pęknięcie wrzodu żołądka). Powinno to wykluczać uznanie utraty przytomności w wyniku zaawansowanej choroby nowotworowej jako przyczyny zdarzenia drogowego. Na potwierdzenie powyższej tezy strona złożyła wypis ze szpitala wskazujący jako przyczynę przyjęcia do szpitala pęknięcie wrzodu żołądka. Skarżący nie składał przed Policją żadnych oświadczeń co do swego stanu zdrowia i nie podpisywał protokołu kontroli trzeźwości. Skarżący podczas zdarzenia drogowego nie utracił przytomności, a choroba nowotworowa bez względu na stopień jej zaawansowania nie mieści się w katalogu chorób ograniczających zdolność do prowadzenia pojazdów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia (art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p.). Zgodnie z art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. a u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną, o której mowa w ust. 1 z urzędu na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych - w zakresie, o którym mowa w ust. 1. Powyższe regulacje pozostają w ścisłym związku z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. stanowiącym, że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Z powołanych przepisów nie wynika wprost, jakie zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy są wystarczające, aby skierować go na badanie lekarskie. Mowa jest w nich bowiem tylko, aby były one uzasadnione i poważne, co oznacza, że właściwy organ administracji po otrzymaniu informacji poddającej w wątpliwość stan zdrowia kierowcy zobowiązany jest dokonać oceny, czy w tym konkretnym przypadku zgłoszone zastrzeżenia posiadają wyżej wskazane cechy i uzasadniają wydanie decyzji na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. W orzecznictwie odnoszącym się do art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. przyjmuje się, że przy interpretacji powyższej przesłanki należy mieć na względzie cel u.k.p., czyli zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym, stąd zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć aspektów zdrowia mogących mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów, a sformułowanie, że mają być uzasadnione oznacza, że są one oparte na wiarygodnych podstawach. Psychofizyczna kondycja kierowcy jest ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Chodzi więc o sytuacje, gdy wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy wynikają z ujawnienia się jakichś okoliczności faktycznych mających wpływ na zdolność prowadzenia pojazdu, których to weryfikacja wymaga wiedzy specjalistycznej. Stąd też dopuszczalna jest w tym zakresie ingerencja prawna organów polegająca na doprowadzeniu do sprawdzenia stanu zdrowia kierowcy (por.: wyroki o sygn. akt I OSK 1051/16, I OSK 2741/16, I OSK 1938/17 - dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wydanie decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie na wskazanej powyżej podstawie prawnej nie musi łączyć się z pewnością co do istnienia przeciwwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdami. Organ nie musi zatem udowodnić, że takowe istnieją, a wystarczającym jest jedynie prawdopodobieństwo istnienia tych okoliczności. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii należy bowiem do uprawnionych w tym zakresie lekarzy, którzy przeprowadzą w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. stosowne badania i ocenią, czy skarżący jest zdolny do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Skierowanie na badanie lekarskie nie jest równoznaczne z pozbawieniem kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami, gdyż jego celem jest wyjaśnienie istniejących w tym przedmiocie wątpliwości. Powyższe może prowadzić do stwierdzenia istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami bądź stwierdzenia, że takie przeciwwskazania nie występują. Poddając się takim badaniom kierowca umożliwia zatem wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości, które powinny mieć zobiektywizowane uzasadnienie. Z punktu widzenia treści i celu art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. rolą organu nie jest zatem ocena, czy u strony zachodzą przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, a jedynie ocena, czy wynikające ze stanu faktycznego sprawy wątpliwości są na tyle uzasadnione, że czynią koniecznym sprawdzenie stanu zdrowia kierowcy przez lekarzy. Wniosek o wydanie decyzji o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie złożył Komendant Powiatowy Policji we [...] wskazując, że skarżący 7 września 2023 r. we [...] kierując pojazdem osobowym w wyniku osłabienia organizmu związanego z zaawansowaną chorobą nowotworową stracił przytomność i zjechał na przeciwległy pas ruchu doprowadzając do zniszczenia infrastruktury drogowej. Organ zobligowany był zatem do zbadania, czy okoliczności powołane we wniosku wskazują, że w danym przypadku istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia uzasadniające skierowanie kierowcy na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W ocenie Sądu organ uzasadnił dlaczego uznał za konieczne skierowanie kierowcy na badania lekarskie i zdaniem Sądu uzasadnienie to jest prawidłowe. W stanie faktycznym sprawy zaistniały bowiem uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego. Niesporne jest bowiem, że 7 września 2023 r. kierując pojazdem osobowym skarżący w wyniku kłopotów ze zdrowiem zjechał na przeciwległy pas drogi i zniszczył infrastrukturę drogową. Wynika to z wniosku Komendanta Powiatowego Policji we [...] i stanowiska skarżącego. Sporne było jedynie to, co było przyczyną tych problemów zdrowotnych, gdyż organ na podstawie wniosku uznał, że jest nią zaawansowana choroba nowotworowa skutkująca utratą przytomności podczas zdarzenia drogowego, natomiast skarżący twierdzi, że brak podstaw do wyprowadzenia wniosku o zaawansowanej chorobie nowotworowej i utracie przytomności podczas zdarzenia i utrzymuje, że przyczyną zdarzenia było pęknięcie wrzodu żołądka skutkujące nagłymi, obszernymi i krwawymi wymiotami powodującymi szok i zjechanie na przeciwległy pas drogi. Zdaniem Sądu niezależnie od przyczyny powodującej obfite krwawe wymioty u skarżącego zasadne było skierowanie go na badania lekarskie na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. Tego rodzaju objawy (obfite krwawe wymioty) wskazują na uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy, co stanowi przesłankę do skierowania go na badania lekarskie. Nie ma w tym kontekście znaczenia dla rozstrzygnięcia wskazana w wypisie ze szpitala przyczyna przyjęcia skarżącego do szpitala ani okoliczności, czy skarżący podpisał protokół trzeźwości lub czy rozmawiał z policjantami o swym stanie zdrowia. Wobec tego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.