III SA/Po 732/20

Dnia 5 maja 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr.) WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 maja 2021 roku sprawy ze skargi Spółki A w K. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] z dnia [...] września 2020r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty podwyższonej za pobór wód podziemnych i odprowadzanie ścieków za II kwartał 2020r. oddala skargę Zaskarżoną decyzją Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w P. określił skarżącemu za II kwartał 2020 r. opłatę podwyższoną za: 1. pobór wód podziemnych - w wysokości [...] zł; 2. odprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi - w wysokości [...] zł. Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji powołano art. 273 ust. 6 w zw. z art. 280 pkt 1, art. 14 ust. 2 i ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r., poz. 310 ze zm.), dalej: "Prawo wodne". W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, co następuje. Okres, za który wymierzono powyższe opłaty, obejmuje maj 2020 r. i czerwiec 2020 r. Wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego nadano [...] kwietnia 2020 r., a wpłynął on do organu [...] maja 2020 r., czyli już po wygaśnięciu poprzedniego pozwolenia [...] kwietnia 2020 r. Wnioskodawca nie dał tym samym organowi możliwości wydania nowego pozwolenia przed wygaśnięciem poprzedniego. Wnioskodawca powinien był wystąpić o wydanie nowego pozwolenia z odpowiednim wyprzedzeniem i tylko wtedy mógłby uniknąć określenia opłaty podwyższonej, gdyby nie uzyskał nowego pozwolenia przed wygaśnięciem poprzedniego z uwagi na opieszałość organu w rozpatrzeniu wniosku. Wnioskodawca miał wystarczająco dużo czasu na jego złożenie, aby uniknąć określenia opłaty podwyższonej. Z akt administracyjnych wynika, że poprzednie pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych z ujęcia w J. i odprowadzanie ścieków technologicznych miało wygasnąć [...] kwietnia 2020 r. (pkt IV decyzji Starosty [...] z [...] maja 2010 r.), a nowe pozwolenie organ wydał [...] lipca 2020 r. W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 280 pkt 1 Prawa wodnego przez jego błędną wykładnię na skutek przyjęcia, że podmiot korzystający z usług wodnych ponosi opłatę podwyższoną także w sytuacji, gdy podmiot ten, przed upływem ważności dotychczas posiadanego pozwolenia wodnoprawnego, wystąpił z wnioskiem o wydanie nowego pozwolenia; 2. art. 15zzr ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), dalej: "ustawa covidowa", w brzmieniu obowiązującym od 31 marca 2020 r. do 15 maja 2020 r.) w zw. z art. 68 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-COV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875) przez określenie skarżącemu opłaty podwyższonej za okres od dnia [...] maja 2020 r. do [...] czerwca 2020 r., podczas gdy zgodnie z wymienionymi przepisami do 24 maja 2020 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu na ten okres, wobec czego termin na wystąpienie przez skarżącą z wnioskiem o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego do [...] maja 2020 r. nie biegł, w związku z czym skarżący do tego dnia posiadał ważne pozwolenie wodnoprawne, a zatem nie mógł być obowiązany do ponoszenia opłaty podwyższonej przed tym dniem, a po upływie powyższego terminu opłata nie mogła zostać naliczona z uwagi na złożenie stosownego wniosku; 3. art. 8 § 1 i art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej: "K.p.a.", przez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentów, dla których skarżący, mimo złożenia wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego w czasie trwania stanu epidemii i zawieszenia biegu terminów administracyjnych, a także w okresie funkcjonowania organów administracji publicznej w ograniczonym zakresie, winien ponosić negatywne konsekwencje niewydania przez organ nowego pozwolenia wodnoprawnego, a tym samym niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy; 4. art. 57 § 5 K.p.a. przez przyjęcie, że nadanie pisma w terminie obowiązywania pozwolenia nie wpływa na zachowanie przez stronę postępowania terminu do dokonania czynności. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji. W związku z jego zreferowaniem powtarzanie go byłoby zbędne. Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, co następuje. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu nr 2 skargi, w którym skarżący podniósł, że poprzednie pozwolenie wodnoprawne przysługiwało mu nie do [...] kwietnia 2020 r., jak wynika z jego treści (pkt IV decyzji Starosty [...] z [...] maja 2020 r.), lecz do [...] maja 2020 r. z uwagi na obowiązywanie wymienionego w powyższym zarzucie skargi art. 15zzr ust. 1 pkt 2 ustawy covidowej stanowiącego, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Przepis ten nie miał zastosowania w sprawie, gdyż strona nie była związana żadnym przewidzianym przez przepisy prawa administracyjnego terminem do dokonania przez nią czynności kształtujących jej prawa i obowiązki. Termin tego rodzaju powinien mieć bowiem określony przepisem prawa administracyjnego zarówno początek biegu, jak i jego koniec. Ponadto skarżący nie był zobligowany do wystąpienia o nowe pozwolenie wodnoprawne. Przepisy nie tylko go do tego nie zobowiązywały, ale też - w związku z nieistnieniem terminu na złożenie wniosku o nowe pozwolenie wodnoprawne - nie było początku ani końca jego biegu. Skutkuje to uznaniem, że poprzednie pozwolenie wodnoprawne wygasło [...] kwietnia 2020 r. i w związku z tym w okresie objętym zaskarżoną decyzją (maj 2020 r. i czerwiec 2020 r.) skarżący nie miał stosownego pozwolenia wodnoprawnego, jako że nowe pozwolenie wydano [...] lipca 2020 r. Nie naruszono tym samym wskazanych w zarzutach nr 1 i nr 4 skargi przepisom art. 280 pkt 1 Prawa wodnego ani art. 57 § 5 K.p.a. Nie stanowi uchybienia wskazanym w zarzucie nr 3 skargi przepisom postępowania nieodniesienie się przez organ do kwestii zastosowania wyżej powołanego art. 15zzr ust. 1 pkt 2 ustawy covidowej, jako że w postępowaniu administracyjnym skarżący nie żądał od organu wyjaśnienia niezastosowania tego przepisu, a organ nie ma z urzędu obowiązku odnoszenia się do niemających zastosowania w sprawie przepisów. Skarżący zdecydował się złożyć wniosek o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego, ale - wiedząc od niemal 10 lat, że poprzednie pozwolenie wygasa [...] kwietnia 2020 r. - uczynił to dopiero [...] kwietnia 2020 r. (k. 34 akt adm.). Wniosek ten wpłynął do organu już po upływie ważności poprzedniego pozwolenia - [...] maja 2020 r. Nie miał on zatem możliwości wydania nowego pozwolenia przed upływem ważności poprzedniego, a przy tym wnioskodawca nie podał żadnych informacji mogących stanowić - w świetle uchwały 7 sędziów NSA o sygn. akt II OPS 2/11 - okoliczność wyłączającą możliwość określenia opłaty podwyższonej. Uchwała ta nie wiąże co prawda Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, ale argumenty zawarte w jej tezie i uzasadnieniu mogą znaleźć analogiczne zastosowanie w argumentacji w niniejszej sprawie. W tezie tej uchwały wskazano, że w sprawie o wymierzenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia przyczyna braku pozwolenia może mieć znaczenie, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska na podstawie wymaganego pozwolenia wystąpił o wydanie pozwolenia na kolejny okres. Niemniej jednak, w uzasadnieniu uchwały zwrócono uwagę, że wnioskodawca powinien złożyć wniosek o wydanie nowego pozwolenia nie tylko przed upływem ważności dotychczasowego, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, ale że odstęp czasu między złożeniem tego wniosku a upływem ważności pozwolenia dotychczasowego powinien być odpowiedni, to znaczy umożliwiający jego realizację przed upływem ważności pozwolenia dotychczasowego. Jak już wyżej wskazano, wniosek wpłynął do organu [...] maja 2020 r., czyli już po upływie ważności poprzedniego pozwolenia, nie dając organowi żadnej możliwości na wydanie nowego pozwolenia na okres bezpośrednio następujący po upływie ważności poprzedniego, a skarżący nie powołał żadnych racjonalnych argumentów uzasadniających tak późne złożenie wniosku o nowe pozwolenie. Sąd nie badał w niniejszym postępowaniu, czy w wydaniu nowego pozwolenia wodnoprawnego organ był opieszały (pozostawał w bezczynności czy prowadził postępowanie przewlekle), gdyż nie było to przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego. Niezależnie jednak od tej kwestii, jak podniesiono wyżej, organ nie miał możliwości na wydanie nowego pozwolenia na okres bezpośrednio następujący po upływie ważności pozwolenia poprzedniego. Jako że nowe pozwolenie wodnoprawne skarżący uzyskał dopiero [...] lipca 2020 r., organ prawidłowo przyjął, że w okresie objętym zaskarżoną decyzją (maj 2020 r. i czerwiec 2020 r.) skarżący korzystał z usług wodnych polegających na poborze wód podziemnych i wprowadzaniu ścieków do wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, co uzasadnia określenie opłaty podwyższonej (art. 280 pkt 1 Prawa wodnego). Wobec tego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).