III SA/Po 737/20

WyrokWSA w Poznaniu2021-05-27

Skład orzekający: Marzenna Kosewska, Małgorzata Górecka, Walentyna Długaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy (ZUS) wydając decyzję o odmowie zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w okresie pandemii COVID-19, powinien uwzględnić zmiany w Komunikacie Komisji Europejskiej dotyczącym pomocy publicznej, które weszły w życie po dacie złożenia wniosku, ale przed upływem terminu na jego złożenie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ rentowy (ZUS) naruszył prawo materialne, nie uwzględniając trzeciej zmiany Komunikatu Komisji Europejskiej z dnia 2 lipca 2020 r., która rozszerzyła dopuszczalność pomocy publicznej na przedsiębiorstwa znajdujące się w trudnej sytuacji. Zmiana ta weszła w życie 29 czerwca 2020 r., czyli przed upływem terminu na złożenie wniosku o zwolnienie z opłacania składek (30 czerwca 2020 r.). Odesłanie do Komunikatu Komisji w ustawie COVID-19 ma charakter dynamiczny, co oznacza, że należy stosować jego aktualne brzmienie.
Stan faktyczny
Spółka A. złożyła wniosek o zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne za okres od marca do maja 2020 r. Wnioskodawca zaznaczył we wniosku, że na dzień 31 grudnia 2019 r. wysokość niepokrytych strat przekraczała 50% kapitału zakładowego, co zgodnie z pierwotnym brzmieniem Komunikatu Komisji Europejskiej mogło wykluczać przyznanie pomocy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił zwolnienia, utrzymując w mocy wcześniejszą decyzję. Spółka wniosła skargę do WSA w Poznaniu, zarzucając naruszenie przepisów ustawy COVID-19 i prawa unijnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 27 maja 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 maja 2021 roku sprawy ze skargi Spółki A w P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w P. z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w P. z dnia [...] maja 2020 r. nr [...], II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w P. na rzecz skarżącej kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Spółka A. w P. (dalej: strona skarżąca) wniosła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w P. (dalej: organ) o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020r. W treści wniosku w pkt. 4.2 Informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej podmiotu, któremu ma być udzielona pomoc publiczna (wg stanu na 31.12.2019r.), zgodnie z Komunikatem Komisji Europejskiej (2020/C 91 I/01 z 20.03.2020r.): - w pozycji A "Czy w przypadku spółki akcyjnej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki komandytowo-akcyjnej, wysokość niepokrytych strat przewyższała 50 % wysokości kapitału zarejestrowanego ?" została zaznaczona odpowiedź TAK - w pozycji C "Czy podmiot spełniał kryteria kwalifikujące go do objęcia postępowaniem upadłościowym" została zaznaczona odpowiedź NIE. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2020r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w P. - na podstawie art. 138 § 1pkt 1 kpa oraz art. 31 zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm., dalej ustawa z 2 marca 2020r.), dalej jako ustawa COVID-19 - utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2020 r. odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. W uzasadnieniu organ podał, że decyzją z dnia [...] maja 2020 r. organ odmówił stronie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, albowiem płatnik we wniosku powołał się na trudną sytuację przedsiębiorstwa, zaznaczając w części 4.2 pkt A wniosku w zakresie Informacji dotyczącej sytuacji ekonomicznej podmiotu, któremu ma być udzielona pomoc publiczna (wg stanu na 31.12.2019r.) odpowiedź TAK na pytanie "Czy w przypadku spółki akcyjnej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki komandytowo-akcyjnej, wysokość niepokrytych strat przewyższa 50 % wysokości kapitału zarejestrowanego ?". Organ nie uwzględnił stanowiska strony zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W jego ocenie strona niezasadnie twierdziła, że w ustawie przyznającej prawo do zwolnienia z obowiązku płacenia należności z tytułu składek nie ma wymogów w zakresie pomocy publicznej. Organ wskazał, że zgodnie z art. 15 zzzh ustawy COVID-19 zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek stanowi pomoc publiczną, mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce, w której mowa w Sekcji 3.1 Komunikatu Komisji – Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (Dz. Urz. UE C 91 I z 20.03.2020r.). Komunikat Komisji wskazuje, że pomoc może zostać przyznana przedsiębiorstwu, które nie znajdowało się w trudnej sytuacji w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz.Urz. UE L 187 z 26.06.2014r.) w dniu 31 grudnia 2019r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie strona podtrzymała stanowisko, że na dzień [...] grudnia 2019 r. wysokość niepokrytych strat przewyższała 50 % wysokości kapitału rejestrowego, a zatem została spełniona pierwsza z przesłanek zawarta w art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE). We wniosku wskazano, że spółka nie spełniała kryteriów do objęcia postępowaniem upadłościowym, na bieżąco regulowała należności cywilnoprawne i publicznoprawne. Dla uznania jednak, że dany podmiot jest w trudnej sytuacji finansowej wystarczy spełnienie jednej z przesłanek z art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE). W terminowo wniesionej skardze strona skarżąca - reprezentowana przez pełnomocnika – wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia - art. 31 zo w zw. z art. 15 zzzh ust. 1 i 2 ustawy COVID-19 w zw. z art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej - art. 31 zo w zw. z art. 15 zzzh ust. 1 i 2 ustawy COVID-19 - art. 107 § 3 w zw. z art. 140 w zw. z art. 9 i 8 kpa poprzez nieodniesienie się do treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - art. 6 kpa. Strona skarżąca podniosła m. in., że błędnie uznano za przesłanki udzielenia pomocy w postaci zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek ZUS warunki określone w Komunikacie Komisji – Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (Dz. Urz. UE C 91 I z 20.03.2020r.), albowiem przesłanki te zostały określone w art. 31 zo ustawy COVID-19, a zatem decyzja odmowna była niezasadna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako Ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa), albo stwierdzi wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 Ppsa). Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 Ppsa). W tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Biorąc pod uwagę, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest odmowa zwolnienia przedsiębiorstwa z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie za okres marzec – maj 2020 r. zastosowanie w zakończonym, a kontrolowanym przez tutejszy Sąd, postępowaniu miały przepisy ustawy COVID-19. Zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19 na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek: 1) przed dniem [...] lutego 2020 r. i na dzień [...] lutego 2020 r., 2) w okresie od dnia [...] lutego 2020 r. do dnia [...] lutego 2020 r. i na dzień [...] marca 2020 r., 3) w okresie od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] marca 2020 r. i na dzień [...] kwietnia 2020 r. - zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych. Przepis art. 31zp ust. 1 ww. ustawy określa, że wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, należnych za okres od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] maja 2020 r., zwany dalej "wnioskiem o zwolnienie z opłacania składek", płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. Przy czym Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwalnia z ww. obowiązku w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia przesłania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięczny należnych za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek, a w przypadku gdy płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania - w terminie nie dłuższym niż 30 dni od terminu, w którym powinna być opłacona składka za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek (art. 31zq ust. 2 ustawy COVID-19). O zwolnieniu informuje płatnika składek (art. 31zq ust. 5 ustawy COVID-19). Odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek następuje w drodze decyzji (art. 31zq ust. 7), od której – zgodnie z art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19 - płatnikowi składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące odwołań od decyzji oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z powołanych przepisów wynika, że ustawodawca objął zwolnieniem z obowiązku opłacania składek okres od marca do maja 2020 r., dając płatnikom składek czas na złożenie wniosku o zwolnienie z wymaganą dokumentacją rozliczeniową do 30 czerwca 2020 r. ZUS został zobowiązany do dokonywania przedmiotowych zwolnień w terminie nie dłuższym niż 30 dni. Jednocześnie ustawa COVID-19 nie reguluje kwestii terminu, w którym organ zobowiązany jest wydać decyzję odmowną wobec płatnika składek, który nie spełnia warunków przyznania prawa do zwolnienia. W kontekście omawianego instrumentu wsparcia (zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek) fundamentalne znaczenie ma norma prawna zawarta w art. 15zzzh pkt 1 ustawy COVID-19. W przepisie tym określono, iż wsparcie, o którym mowa m.in. w 31zo - zgodne z warunkami zawartymi w Komunikacie Komisji - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (2020/C 91 I/01) (Dz. Urz. UE C 91I z 20.03.2020, str. 1) stanowi pomoc publiczną mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce. Krajowy ustawodawca chcąc, aby wymienione w powołanym przepisie instrumenty wsparcia w czasie trwającej epidemii (m.in. zwolnienie od obowiązku opłacania należności z tyt. składek), stanowiące pomoc publiczną w rozumieniu prawa wspólnotowego, nie naruszały postanowień art. 107 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej z 25 marca 1957 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 ze zm, dalej: TFUE), zawarł odesłanie do ww. Komunikatu Komisji Europejskiej. W ten sposób z jednej strony konkretne instrumenty wsparcia w dobie kryzysu wywołanego epidemią COVID-19 wprowadzono do polskiego porządku prawnego mocą przepisu rangi ustawowej, z drugiej - zaznaczono, że odpowiadają one wspólnym dla wszystkich krajów członkowskich UE warunkom przyznawania pomocy publicznej określonym w powołanym Komunikacie Komisji, z trzeciej zaś dookreślono, że wsparcie to - jako dopuszczalna pomoc publiczna - ma na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce. Powyższe znajduje potwierdzenie w treści samego Komunikatu Komisji (UE), którego pkt 2.18 określa, iż: "biorąc pod uwagę, że epidemia COVID-19 dotyka wszystkie państwa członkowskie, a wprowadzone przez nie środki ograniczające rozprzestrzenianie epidemii negatywnie wpływają na sytuację przedsiębiorstw, Komisja uważa, że pomoc państwa jest uzasadniona i może zostać uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE przez określony czas w celu zaradzenia niedoborowi płynności wśród przedsiębiorstw oraz zagwarantowania, że zakłócenia spowodowane epidemią COVID-19 nie zagrożą ich rentowności, szczególnie jeśli chodzi o MŚP." Dalej w pkt 2.19 stwierdzono, że: "W niniejszym komunikacie Komisja określa warunki zgodności z rynkiem wewnętrznym, które będzie stosowała w odniesieniu do pomocy przyznanej przez państwa członkowskie na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE. Państwa członkowskie muszą zatem wykazać, że środki pomocy państwa zgłoszone Komisji na mocy niniejszego komunikatu są konieczne, odpowiednie i proporcjonalne, aby zaradzić poważnym zaburzeniom w gospodarce danego państwa członkowskiego, oraz że wszystkie warunki określone w niniejszym komunikacie są w całości spełnione." Analizując dalej konstrukcję art. 15zzzh ustawy COVID-19 stwierdzić należy, iż przepis ten zawiera podwójne odesłanie. Po pierwsze odsyła do Komunikatu Komisji, który to z kolei wskazując, jakim przedsiębiorstwom pomocy nie można udzielić, odsyła do legalnej definicji pojęcia "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji" zawartej w art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz.U.UE.L.2014.187.1). Komunikat Komisji w pierwotnym brzmieniem (z 20.03.2020 r.) w pkt 3.1.22.c. wskazywał, że pomoc - może zostać przyznana przedsiębiorstwu, które nie znajdowało się w trudnej sytuacji (w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i art. 108 Traktatu - Dz.Urz. UE L 187 z 26.06.2014) w dniu 31 grudnia 2019 r.; - może być ona przyznana przedsiębiorstwom, które nie znajdują się w trudnej sytuacji lub - przedsiębiorstwom, które nie znajdowały się trudnej sytuacji w dniu 31 grudnia 2019r., ale które później napotkały trudności lub znalazły się w trudnej sytuacji z powodu epidemii COVID-19. Zgodnie zaś z art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 "przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji" oznacza przedsiębiorstwo, wobec którego zachodzi co najmniej jedna z poniższych okoliczności: a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw (i wszystkich innych elementów uznawanych za część środków własnych przedsiębiorstwa) zakumulowanych strat powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. Do celów niniejszego przepisu "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek podanych w załączniku I do dyrektywy 2013/34/UE 45 , a "kapitał zakładowy" obejmuje, w stosownych przypadkach, wszelkie premie emisyjne; b) w przypadku spółki, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej kapitału wykazanego w sprawozdaniach finansowych tej spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Do celów niniejszego przepisu "spółka, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek wymienionych w załączniku II do dyrektywy 2013/34/UE; c) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo podlega zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością lub spełnia kryteria na mocy obowiązującego prawa krajowego, by zostać objętym zbiorowym podstępowaniem w związku z niewypłacalnością na wniosek jej wierzycieli; d) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo otrzymało pomoc na ratowanie i nie spłaciło do tej pory pożyczki ani nie zakończyło umowy o gwarancję lub otrzymało pomoc na restrukturyzuję i nadal podlega planowi restrukturyzacyjnemu; e) w przypadku przedsiębiorstwa, które nie jest MŚP, jeśli w ciągu ostatnich dwóch lat: 1) stosunek księgowej wartości kapitału obcego do kapitału własnego tego przedsiębiorstwa przekracza 7,5 oraz 2) wskaźnik pokrycia odsetek zyskiem EBITDA tego przedsiębiorstwa wynosi poniżej 1,0. Jak wynika z powołanego art. 2 pkt 18 ww. rozporządzenia nr 651/2014 do uznania przedsiębiorstwa za będące w trudnej sytuacji wystarczy by spełniało jedną z przesłanek określoną w tym przepisie. W przypadku spółek z ograniczoną odpowiedzialnością jedną z takich przesłanek jest fakt utraty w efekcie zakumulowanych strat ponad połowy kapitału wykazanego w sprawozdaniach finansowych. Bezsporne jest, iż w niniejszej sprawie strona skarżąca oświadczyła, że wg. stanu na dzień 31.12.2019 r. wysokość niepokrytych strat strony przewyższała 50% wysokości kapitału zarejestrowanego (formularz wniosku z [...].04.2020 r.). W świetle powołanych przepisów wydawać by się zatem mogło, że ZUS prawidłowo odmówił skarżącej spółce przedmiotowego zwolnienia, skoro ta potwierdziła, iż znajdowała się (wg stanu na 31.12.2019 r.) i nadal znajduje się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, tj. wysokość niepokrytych strat spółki przewyższała 50% wysokości kapitału zarejestrowanego. Zważyć jednak należy, iż organ nie wziął pod uwagę, że skoro na gruncie art. 31zp ust. 1 i art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19 wnioski o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek wraz z wymaganą dokumentacją rozliczeniową można było składać do dnia 30 czerwca 2020 r., obowiązkiem ZUS było uwzględnienie stanu prawnego - w omawianym zakresie warunków uznania pomocy publicznej za dopuszczalną - na ostatni dzień do złożenia wniosku, tj. 30 czerwca 2020 r. Na uwagę zasługuje, że przed tą datą, w istotnym z punktu widzenia okoliczności niniejszej sprawy, zakresie uległ zmianie Komunikat Komisji – Tymczasowe ramy środków pomocy (...), do którego ustawodawca odsyła w art. 15zzzh ustawy COVID-19. Komunikatem Komisji (UE) Trzecie zmiany w tymczasowych ramach środków pomocy państwa, w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (Dz.Urz. UE.C.2020.218.3 z 02.07.2020 r.) z mocą od 29 czerwca 2020 r. rozszerzono tymczasowe ramy środków pomocy państwa na wszystkie mikroprzedsiębiorstwa i małe przedsiębiorstwa, nawet jeśli w dniu 31 grudnia 2019 r. zaliczałyby się one do kategorii przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej, pod warunkiem że nie są objęte zbiorowym postępowaniem upadłościowym na podstawie prawa krajowego oraz, że nie otrzymały pomocy na ratowanie (która nie została spłacona) ani pomocy na restrukturyzację (i nadal podlegają planowi restrukturyzacji) [pkt 1.6., 2.12. i 2.15. ww. Komunikatu – Trzecie zmiany...]. W świetle powyższego Sąd jest zdania, iż ZUS wydając zaskarżoną decyzję z [...] sierpnia 2020 r. powinien był uwzględnić powołaną trzecią zmianę Komunikatu Komisji - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19, która z dniem 29 czerwca 2020 r., a więc na dzień przed upływem terminu na złożenie wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, rozszerzyła zakres dopuszczalnej pomocy publicznej pod pewnymi warunkami na przedsiębiorstwa znajdujące się w trudnej sytuacji. Zawarte bowiem w art. 15zzzh ustawy COVID-19 odesłanie do ww. Komunikatu Komisji (UE) ma charakter dynamiczny w rozumieniu § 159 w zw. z § 158 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 283 ze zm., dalej: rtp), co oznacza, że jest ono odesłaniem do obowiązujących unormowań w brzmieniu, jakie będą one miały każdorazowo w czasie obowiązywania przepisu odsyłającego. Jeżeliby bowiem intencją ustawodawcy było zastosowanie w art. 15zzzh ustawy COVID-19 odesłania statycznego, tj. odesłania do innych przepisów jedynie w ich określonej wersji zgodnie (zgodnie z § 160 rtp), to w przepisie odsyłającym (w tym wypadku - art. 15zzzh ustawy COVID-19) dodałby w nawiasie "w brzmieniu z dnia ....", podając poza datą wejścia w życie przepisów, do których się odsyła, także oznaczenie dziennika urzędowego, w którym zostały ogłoszone te przepisy. Takiego zapisu zaś omawiane odesłanie nie zawiera. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że ZUS naruszył przepisy prawa materialnego - art. 15zzzh w zw. z art. 31zo ust. 1 w zw. z art. 31zp ust. 1 ustawy COVID-19 - poprzez nieuwzględnienie aktualnego na dzień 30 czerwca 2020 r. (jako ostatniego dnia na złożenie wniosku o przedmiotowe zwolnienie) brzmienia Komunikatu Komisji (UE) – Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19, do którego odesłanie zawarto w art. 15zzzh ustawy COVID-19. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 Ppsa uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję ZUS [...] Oddział w P. , o czym orzeczono w sentencji wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organ – kierując się normą określoną w art. 153 Ppsa – uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu wyroku, w szczególności okoliczność obowiązującej od 29 czerwca 2020 r. trzeciej zmiany Komunikatu Komisji – Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 dotyczącej rozszerzenia dopuszczalnej pomocy publicznej na przedsiębiorstwa znajdujące się w trudnej sytuacji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło