III SA/Po 739/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-10-24
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest bezprzedmiotowy, jeśli ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ustawowe zwolnienie od tych kosztów?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest bezprzedmiotowy, ponieważ art. 239 pkt 1 lit. e PPSA zwalnia strony z obowiązku uiszczania opłat sądowych w takich sprawach. W związku z tym, odmowa przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest uzasadniona niezależnie od sytuacji majątkowej strony. Jednakże, w sytuacji gdy sytuacja majątkowa strony nie pozwala na pokrycie kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Skarżąca M. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, po tym jak jej skarga na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych została oddalona. Sąd rozpoznał wniosek, analizując sytuację majątkową i rodzinną skarżącej.Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić dla Skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, oraz odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 24 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2012 roku nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek; postanawia 1. ustanowić dla Skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...], 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżąca M. J., po wyroku oddalającym jej skargę, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Odnosząc się do żądania wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wyjaśnić należy, że strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych – art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270, dalej - p.p.s.a.).
W konsekwencji uznać należy, że Skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia, zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Tym samym w okolicznościach niniejszej sprawy żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe. Dlatego, bez względu na sytuację majątkową i rodzinną Wnioskodawczyni, należało odmówić jej prawa pomocy w tym zakresie.
Na podstawie oświadczenia majątkowego oraz dokumentacji źródłowej złożonej do akt administracyjnych ustalono, że Wnioskodawczyni (lat 71) prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem. Zamieszkują wspólnie w lokalu o pow. 75mkw (nieruchomości należy do Wnioskodawczyni i jej córki).
Łączny dochód brutto rodziny wynosi 1.580zł miesięcznie (świadczenie emerytalne Wnioskodawczyni - 750zł oraz świadczenie emerytalne jej męża – 829zł).
Skarżącą jest współwłaścicielem samochodu osobowego Toyota Yaris wyprodukowanego w 2000 roku (wartość rynkowa około 3000zł).
Wnioskodawczyni nie posiada, ani oszczędności, ani przedmiotów o wartości powyżej 3000euro.
Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącej uzasadnia ocenę, że nie jest ona w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Wedle zasad doświadczenia życiowego, osiągane dochody (około 790zł miesięcznie brutto na osobę) nie przewyższają kosztów utrzymania koniecznego dwuosobowej rodziny.
.
W tych okolicznościach odmowa przyznania prawa pomocy powodowałaby ograniczenia w realizacji prawa do sądu ponad funkcje ustawowo przypisane kosztom postępowania.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i 2, art. 239 pkt 1 lit e oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270), orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło