III SA/Po 74/09

PostanowienieWSA w Poznaniu2009-06-04

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości 570,00 zł netto, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej adwokat w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Tak, osoba fizyczna, której jedynym źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości 570,00 zł netto, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej adwokat, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Trudna sytuacja materialna, polegająca na zaspokajaniu jedynie minimalnego poziomu egzystencji z niskiej emerytury, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.
Stan faktyczny
L.W. złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. o pozostawieniu bez rozpoznania odwołania od decyzji podatkowej. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, którego nie uiściła, sąd odrzucił skargę. Następnie L.W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną (niska emerytura jako jedyne źródło dochodu).
Rozstrzygnięcie
Zwolniono L.W. od kosztów sądowych i ustanowiono dla niej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 4 czerwca 2009 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 czerwca 2009 roku wniosków L.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi L.W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania od decyzji dotyczącej podatku od spadków i darowizn z tytułu zasiedzenia nieruchomości postanawia 1. zwolnić L. W. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla L. W. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. /-/ Robert Talaga T.M.d Dnia 16 stycznia 2009 roku L. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], Nr [...] pozostawiające bez rozpoznania, wniesione z uchybieniem terminu, odwołanie od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...], Nr [...] ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn w wysokości 10.500,00 zł. Zarządzeniem z dnia 3 marca 2009 roku L.W. została wezwana do uiszczenia wpisu w wysokości 400,00 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącej, która nie uiściła żądanego wpisu w przepisanym terminie, a po jego upływie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił przedmiotową skargę, a L. W. w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, tym razem w szerszym zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro, a jedynym źródłem jej utrzymania jest emerytura w wysokości 570,00 zł netto. Jednocześnie wnioskodawczyni w pierwszym wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczyła, że posiada dom o powierzchni 100 m² oraz mieszkanie o powierzchni 90 m², a w kolejnym wniosku wskazała, że posiada tylko dom o powierzchni 150m². Dodatkowo zaznaczyła, że nie stać jej na adwokata, gdyż z otrzymywanej emerytury utrzymuje dom i sama ponosi związane z tym świadczenia. Zgodnie z art. 245 §1 i §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1) cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z powołanych powyżej przepisów wynika, że instytucja prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść kosztów sądowych oraz uiścić wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Wskazana konstrukcja cytowanych przepisów oznacza, że prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, a korzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w ciężkiej sytuacji finansowej. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i rodzinnym wynika, że sytuacja wnioskodawczyni jest trudna. L. W. jest emerytką i utrzymuje się ze świadczenia w wysokości 570,00 zł netto. W tej sytuacji jej miesięczne dochody wystarczają jedynie na zaspokojenie minimalnego poziomu egzystencji, co oznacza, że niemożliwie jest poniesienie przez nią dodatkowych kosztów, a uiszczenie honorarium profesjonalnego pełnomocnika z wyboru jest wręcz wykluczone. Tym samym należy uznać, że L. W. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co czyni zasadnym jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §2, art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ Robert Talaga T.M.d

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło