III SA/Po 74/13

Dnia 3 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Szymon Widłak po rozpoznaniu w dniu 3 września 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie dotyczące włączenia dowodu do sprawy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Postanowieniem z dnia 26 lutego 2013 r. Sąd odrzucił skargę R. P. na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...]. Wnioskiem z dnia 20 marca 2013 r. skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego i adwokata. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu skarżący podał, że nie posiada żadnych dochodów. Z winy strony przeciwnej wnioskodawca posiada natomiast zadłużenie na ponad [...] zł i został wpisany do Krajowego Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Pismem z dnia 19 kwietnia 2013 r. zobowiązano wnioskodawcę do uzupełnienia oświadczenia majątkowego poprzez złożenie szeregu szczegółowo wskazanych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji finansowej i majątkowej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z dnia 9 maja 2013 r. skarżący oświadczył, że nie może udokumentować żadnych dochodów, gdyż w 2011 i 2012 r. ich nie uzyskał. Wskazał, że nie ma rachunku bankowego i jednocześnie zaznaczył, że rachunek bankowy wskazany w ARiMR jest pusty, bowiem Agencja nie przyznaje mu żadnych dopłat od 2004 roku. Prowadzenie przez niego działalności rolniczej w latach 2011-2012 nie było możliwe z powodu braku dopłat. Wyjaśnił, że nie uzyskał przychodów, lecz poniósł kolejne wielkie straty. Obecnie jest osobą bezdomną i utrzymuje się z pożyczek i datków, a częściowo również z żebractwa. Obecnie nie pełni funkcji prezesa żadnej spółki, gdyż został z niej odwołany i zrezygnował z pełnienia funkcji. Natomiast nieruchomości wskazane we wniosku należą do Agencji Nieruchomości Rolnych. Oświadczył, że jest zadłużony na kwotę ponad [...] zł i został wpisany do Krajowego Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. R. P. wniósł w terminie sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy może być stosowana jedynie wobec takich osób, które rzeczywiście pozbawione są środków umożliwiających pełne pokrycie tych kosztów. Okoliczności przytoczone we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również przedstawione dokumenty na ich poparcie powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Z przedłożonego oświadczenia wnioskodawcy o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że nie została przez niego należycie wyjaśniona jego aktualna sytuacja materialna. Dane te w istocie nie pozwalały na ocenę, czy zasoby materialne wnioskodawcy wystarczają tylko na zaspokojenie bieżących potrzeb koniecznego utrzymania siebie i rodziny, czy też dysponuje on zasobami w rozmiarze pozwalającym na pokrycie kosztów sądowych. Oświadczenie majątkowe wnioskodawcy zawarte w formularzu nie odpowiadało wymogom przepisu art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a także o stanie rodzinnym. Wniosek skarżącego nie zawierał pełnej informacji umożliwiającej ocenę jego zdolności do poniesienia kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Z tych też powodów wnioskodawca został wezwany o uzupełnienie danych zwartych w formularzu poprzez podanie szczegółowych informacji i udokumentowanie swojej sytuacji materialnej i finansowej, a sposób uzupełnienia wniosku został wyczerpująco określony w wezwaniu doręczonym skarżącemu w dniu 4 maja 2013 roku. W piśmie z dnia 9 maja 2013 r., wnioskodawca powołał się na nieosiąganie przez niego dochodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, jednak nie przedstawił Sądowi żadnych dokumentów, na podstawie których możliwe byłoby stwierdzenie, czy strona rzeczywiście nie osiąga dochodów. Podkreślenia wymaga, iż samo jedynie oświadczenie strony o trudnej sytuacji finansowej nie stanowi wystarczającego wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak już wskazano wyżej, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek uzasadnienia podnoszonych twierdzeń konkretnymi okolicznościami, oświadczeniami, a także poparcie ich w miarę możliwości dokumentami źródłowymi. W tej sytuacji należy stwierdzić, iż złożone przez skarżącego oświadczenia jako niepełne i budzące wątpliwości w świetle informacji znanych Sądowi z urzędu (m.in. dotyczących faktu reprezentowania przed WSA "A" Sp. z o.o. w organizacji, czy wysokości udziałów skarżącego w spółce "Y" Sp. z o.o. – do maja 2012 r. w kwocie [...] zł) uniemożliwiają Sądowi jednoznaczną ocenę, czy zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., tzn. że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.