III SA/Po 742/11

Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2011r. wniosków P. B. i M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. B. i P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie dot. ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku rolnym oraz podatku od nieruchomości za 2009 rok; postanawia 1. odmówić M. B. przyznania prawa pomocy, 2. odmówić P. B. przyznania prawa pomocy. Skarżący M. B. oraz P. B., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia na zasadach solidarności wpisu od skargi w wysokości 200zł, wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosków wskazali, że są małżeństwem, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a w ich związku obowiązuje ustrój wspólności majątkowej. Dochód miesięczny brutto rodziny określili na 1.386zł (umowa o pracę Wnioskodawcy). Wskazali również, że posiadają grunty rolne o pow. 7,37ha. Oświadczenia majątkowe Skarżących budziły wątpliwości w świetle okoliczności znanych z urzędu, sytuacja materialna i rodzinna ujawniona przy okazji rozpoznawania wniosków o prawo pomocy w sprawach prowadzonych pod sygn. akt III SA/Po 33/11 oraz III SA/Po 624/11. Pismem z dnia 02 listopada 2011 roku Wnioskodawcy zostali zobowiązani do uzupełnienia oświadczeń majątkowych. Odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia oświadczenia majątkowego nie przekazała M. B. Niemniej w świetle treści złożonego oświadczenia nie ma ona własnych źródeł dochodu i pozostaje na utrzymaniu męża. Na podstawie dodatkowych oświadczeń i dokumentów pochodzących od P. B., a także akt spraw zawisłych przed tutejszym Sądem ustalono, co następuje. M. i P. małżonkowie B. czerpią dochody z trzech źródeł: stosunek pracy (1.386zł brutto miesięcznie), w ramach zarejestrowanej działalności gospodarczej (około 30.000zł miesięcznie) oraz gospodarstwa rolnego (przychód ze sprzedaży płodów rolnych to 11.700zł w 2009 roku oraz 19.000zł w 2010 roku). Koszty prowadzenia działalności rolniczej za rok 2011 to, według złożonego oświadczenia, 8.850zł. Przychód rodziny za 2009 rok wyniósł 3.301.752,89zł (z pozarolniczej działalności gospodarczej oraz z innych źródeł, złożono kserokopię PIT-36). Wysokości przychodu rodziny za rok 2010 została udokumentowana zeznaniem podatkowym PIT-36L, które ujawnia przychody tylko Wnioskodawcy i tylko z jednego źródła przychodu (pozarolnicza działalności gospodarcza -1.215.298,82zł). Zgodnie z wydrukiem z podatkowej księgi przychodów i rozchodów prowadzonej dla [...] P. B. przychód tego przedsiębiorcy za okres od stycznia do września 2011 roku wyniósł 311.449,38zł, a koszty jego uzyskania to 500.887,96zł. Poza nieruchomościami rolnymi (7,37ha) do Wnioskodawców należą stacja benzynowa w [...] (nieczynna od 2010 roku), stacja benzynowa w [...] (oddana w dzierżawę) oraz stacja kontroli pojazdów w [...] (oddana w dzierżawę). Zgodnie z decyzja na łączeń zobowiązanie pieniężne włączoną do akt administracyjnych w sprawie III SA/Po 624/11, grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej obejmują 11.480 mkw. Natomiast podstawa wymiaru podatku od nieruchomości na 2010 rok w zakresie budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej została określona na 934.795zł. Wnioskodawcy posiadają następujące ruchomości: samochód Volkswagen Transporter, ciągnik siodłowy MAN z 2006 roku (leasing) i naczepę - cysterna, ciągnik Białoruś, samochód Volkswagen Caddy z 2008 roku (zakupiony na kredyt), samochód Mercedes Klasy S 600 z 1994 roku oraz samochód Volkswagen Tiguan z 2009 roku (zakupiony na kredyt). Przeciwko Wnioskodawcom prowadzone są postępowania egzekucyjne (administracyjne i sądowe) na łączną kwotę prawie 580.000zł. Zgodnie z przedłożonymi dokumentami egzekucja została skierowana do rachunków bankowych w [...] oraz [...], wierzytelność z tytułu zwrotów w podatku od towarów i usług, a nadto do wierzytelności przysługującej Wnioskodawcy wobec firmy [...], [...]. Wnioskodawca oświadczył, że jego zobowiązania kredytowe wynoszą około 500.000zł, a zobowiązania z tytułu leasingu operacyjnego około 58.000zł. Według przedstawionego zestawienia wysokość obciążeń miesięcznych (suma rat kredytowych) to około 13.000zł. Należności w kwocie 109.000zł na rzecz [...] "są wymagalne natychmiast". Według oświadczenia Wnioskodawcy posiadają jeden rachunek bankowy. Przedłożono kserokopię wydruku salda dla rachunku podstawowego [...] P. B. na dzień 1 maja 2011 roku (63zł) oraz na dzień 15 lipca 2011 roku (43zł). Koszty utrzymania miesięcznego rodziny zostały określone na kwotę 2.030zł miesięcznie. Według oświadczenia wnioskodawcy zamieszkują na nieruchomości należącej do matki wnioskodawcy. Wnioskodawca zatrudnia trzy osoby. Wydruk z podatkowej księgi przychodów i rozchodów wskazuje, że wydatki na wynagrodzenia we wrześniu 2011 roku wyniosły 7.604,86zł Wnioskodawcy, pomimo wezwania, nie udokumentowali sposobu rozdysponowania środków pozyskanych ze sprzedaży synowi i jego małżonce zabudowanej nieruchomość położonej w [...] przy ul. [...] za kwotę 220.000zł. Odnośnie podmiotu "A" Sp. z o.o. wyjaśniono, że Wnioskodawca jest prokurentem tego przedsiębiorcy, 100% udziałów Spółki należy do jego synów oraz, że Spółka wynajmuje od Wnioskodawcy pomieszczenia stacji diagnostycznej za kwotę 5.162zł netto miesięcznie. Ponadto wskazano, że o dane dotyczące sytuacji finansowej Spółki należy zwrócić się do osób będących udziałowcami. Na dzień rozpoznania wniosków w Wydziale III tutejszego Sądu toczy się (nie zostały zakończone w pierwszej instancji) osiem postępowań ze skarg Wnioskodawców. Łączna kwota wpisów od skarg w siedmiu ze wskazanych spraw wynosi 2.214zł. Natomiast w sprawie o sygn. akt III SA/Po 758/11 toczy się postępowanie wyjaśniające, co do wartości przedmiotu zaskarżenia. Sytuacja rodzinna i majątkowa Wnioskodawców nie uzasadnia stanowiska, że uiszczenie kosztów sądowych związanych z rozpoznaniem niniejszej skargi spowoduje zachwianie ich sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż nie będą oni w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Majątek zgromadzony przez Wnioskodawców oraz ujawnione przychody w sposób jednoznaczny wykluczają ich z grona osób uprawnionych do uzyskania wsparcia w formie prawa pomocy. Ujemny wynik finansowy z pozarolniczej działalności gospodarczej, istnienie zobowiązań kredytowych, czy wszczęcie postępowań egzekucyjnych, na gruncie niniejszej sprawy, nie jest wystarczające dla przyjęcia stanowiska, że Skarżący nie posiadają możliwości zgromadzenia środków finansowych na uiszczenie kosztów sądowych. W tym zakresie wskazać należy, że średnie miesięczne przychody tylko z pozarolniczej działalności gospodarczej (bez przychodu z gospodarstwa rolnego oraz wynagrodzenia za pracę) za dziewięć miesięcy bieżącego roku wynoszą 34.605zł. Tylko te przychody przewyższają obciążenia z tytułu kosztów sądowych oraz deklarowanych kosztów utrzymania koniecznego, a nadto także miesięcznych obciążeń kredytowych. Wnioskodawcy nie wykazali, iż środki egzekucyjne zastosowane w postępowaniach egzekucyjnych, wykluczają możliwości zrealizowania obowiązku zapłaty kosztów sądowych. Pomimo wezwania Skarżący nie udokumentowali, że zastosowane środki egzekucyjne są skuteczne oraz w jakim zakresie. W szczególności Skarżący nie wykazali, że egzekucja jest prowadzona z czynnych rachunków bankowych. Ponadto z przedłożonych dokumentów nie wynika, że skierowanie egzekucji do wierzytelności przypadających Skarżącemu od [...], ma ten skutek, iż kwota pozostająca w dyspozycji Wnioskodawców (kwota wolna od egzekucji) nie wystarcza na pokrycie deklarowanych kosztów utrzymania koniecznego oraz kosztów prowadzonych postępowań sądowych. W tych okolicznościach nieznana pozostaje wysokość kwot pobranych od Wnioskodawców z realizacji zastosowanych środków egzekucyjnych. Zatem nie można stwierdzić czy i w jakim rozmiarze, prowadzone postępowania egzekucyjne ograniczają możliwości płatnicze wynikające z posiadanych dochodów, majątku oraz sytuacji rodzinnej Wnioskodawców. Na ograniczenie możliwości płatniczych Wnioskodawców do granic zabezpieczenia minimum socjalnego nie wskazują wydatki uwidaczniane w kosztach pozarolniczej działalności gospodarczej. Przedmiotowe wydatki za dziewięć miesięcy tego roku wyniosły średnio miesięcznie 55.654zł. Podkreślić przy tym należy, że nie są to wszystkie koszty ponoszone przez Skarżący, gdyż Wnioskodawcy ponoszą także koszty prowadzenia działalności rolniczej. W tym zakresie, deklarując przychód z gospodarstwa rolnego na poziomie 19.000zł (bez dopłat z ARiMR), a koszty produkcji rolnej za rok 2011 na kwotę 8.850zł, Wnioskodawcy uzyskują kredyt na finansowanie bieżących potrzeb działalności rolniczej w wysokości 100.000zł. Wskazać przy tym należy, że roczna rata związana ze spłatą tego kredytu to według przedłożonych dokumentów 33.000zł. W tym stanie rzeczy dla oceny zdolności do uiszczenia kosztów sądowych przyjąć należało, że realizowane przez Wnioskodawców wydatki obrazują wysokość środków pozostających w ich dyspozycji, czyli środków, które nie podlegają egzekucji, a przez to mogą zostać przeznaczone także na koszty sądowe w myśl zasady równoważnego traktowania powinności finansowych. Dodatkowo, poza przyjętym ustaleniem, zaznaczyć należy, że Wnioskodawcy nie przedstawiają sytuacji majątkowej i rodzinnej w sposób pełny, lecz przekazują tylko wybrane informacje, które mają przemawiać za objęciem dobrodziejstwem prawa pomocy. Pomimo wezwania Wnioskodawcy nie przedłożyli ani wyciągów z rachunków bankowych, które ujawniają środki finansowe pozostające w ich dyspozycji, ani zeznania podatkowego, które przedstawia dochody wszystkich domowników ze wszystkich źródeł przychodu za 2010 rok. Nie ujawnili także przychodu z tytułu dopłat do działalności rolniczej. Uchylili się także od przekazania szczegółowych informacji dotyczących podmiotu gospodarczego "A" Sp. z o.o. z siedzibą w miejscu ich zamieszkania. Podkreślić przy tym należy, że pomiędzy działalnością Wnioskodawcy a "A" Sp. z o.o. istnieją powiązania rodzinne i majątkowe. W szczególności prawa udziałowe do wskazanej Spółki w całości przynależą do synów Wnioskodawców. Spółka ma siedzibę w miejscu zamieszkania Wnioskodawców i prowadzi działalność także w oparciu o ich mienie. Jednocześnie powstanie tego podmiotu gospodarczego ("A" Sp. z o.o. została utworzona w 2009 roku) zbiega się z umniejszeniem przychodów Wnioskodawców osiąganych z pozarolniczej działalności gospodarczej o 2.080.926,82zł (porównując przychody za rok 2010 z przychodami za rok 2009). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji postanowienia.