III SA/Po 743/07
PostanowienieWSA w Poznaniu2008-03-18
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która uiściła wpis sądowy, a następnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, przysługuje zwrot uiszczonego wpisu?Ratio decidendi
Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości zwrotu wpisu sądowego na wniosek skarżącego, który został uiszczony przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
J.M. złożył skargę na decyzję administracyjną. Po wezwaniu uiścił wpis sądowy. Następnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, domagając się jednocześnie zwrotu uiszczonego wpisu. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację finansową i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, oddalając jednocześnie wniosek o zwrot uiszczonego wcześniej wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 marca 2008 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /-/ R. Talaga
Dnia 11 września 2007 roku J.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...], nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...], nr [...] wstrzymującą płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.
W odpowiedzi na wezwanie z dnia 2 października 2007 roku do uiszczenia wpisu w wysokości 200,00 zł J.M. w zakreślonym terminie uiścił przedmiotowy wpis sądowy. Następnie dnia 31 stycznia 2008 roku skarżący złożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wnosząc w nim jednocześnie o zwrot uiszczonego wcześniej wpisu.
We wniosku skarżący wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty rolniczej w wysokości 788,65 zł oraz z zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 153,00 zł. Skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. W 2006 roku J.M. dokonał darowizny zabudowanej nieruchomości gruntowej na rzecz swojego syna J.M. zachowując prawo korzystania z jednego pokoju i kuchni w przekazanym budynku. Jednocześnie skarżący oświadczył, że przeszedł udar i wylew, co powoduje, że wymaga stałej kontroli przez lekarza neurologa.
Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wskazana konstrukcja cytowanych przepisów oznacza, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a korzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w ciężkiej sytuacji finansowej, które nie są w stanie uiścić nawet najmniejszej należności sądowej.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i rodzinnym wynika że, sytuacja skarżącego jest rzeczywiście trudna. Jego miesięczne dochody wynoszą 941,65 zł, a jego stan zdrowia utrudnia podjęcie dodatkowego zatrudnienia, co w konsekwencji uniemożliwia poniesienie dodatkowych wydatków. Tym samym należy uznać, że sytuacja wnioskodawcy pozwala na zaliczenie go do grona osób, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego, co czyni zasadnym jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Jednocześnie należy wyjaśnić, że przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) nie zawierają upoważnienia do zwrotu na wniosek skarżącego wpisu uiszczonego przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy, co powoduje, że brak jest podstaw do uwzględnienia w tym zakresie żądania J.M.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ R. Talaga
D.W.d
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło