III SA/Po 744/21

WyrokWSA w Poznaniu2021-11-09

Skład orzekający: Małgorzata Górecka, Walentyna Długaszewska, Marek Sachajko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie odmawiające uznania zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w szczególności zarzutów dotyczących błędu co do osoby zobowiązanej oraz nieistnienia obowiązku?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną. Stwierdził, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające uznania zarzutów, zostało wydane zgodnie z prawem. Organ egzekucyjny prawidłowo zastosował przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zarzuty skarżącej dotyczące błędu co do osoby zobowiązanej, nieistnienia obowiązku oraz błędów formalnych w tytule wykonawczym okazały się niezasadne. Postępowanie egzekucyjne nie jest postępowaniem ustalającym wysokość zobowiązania, a ochrona zobowiązanego obejmuje wyłącznie zakres wynikający z przepisów prawa.
Stan faktyczny
Skarżąca B. R. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego (Dyrektora II Oddziału ZUS) odmawiające uznania zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego z jej majątku. Zarzuty dotyczyły m.in. błędnych danych adresowych i osobowych, błędu formalnego w tytule wykonawczym oraz nieistnienia obowiązku zapłaty składek na ubezpieczenie zdrowotne. Skarżąca twierdziła, że ZUS jest jej wierzycielem, któremu już zapłaciła należności. Organ egzekucyjny i Dyrektor Izby Skarbowej uznali zarzuty za niezasadne, wskazując na prawidłowość danych w tytułach wykonawczych i systemie ZUS oraz obowiązek skarżącej jako płatnika składek.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2021 roku sprawy ze skargi B. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zrzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę III SA/Po 744/21 Uzasadnienie. Dyrektor II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...], działając na podstawie art. 34 w zw. z art. 33 § 1 pkt 4, pkt 10 oraz na podstawie art. 34 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1960 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jako organ egzekucyjny prowadzi egzekucję z majątku zobowiązanej - B. R., na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. , których podstawą wystawienia były zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ( k. ,5 i 6 akt adm.). W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. dokonał próby zajęcia wierzytelności zobowiązanej z rachunku bankowego w [...] SA w [...] . Ww. zawiadomienie wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanej w dniu [...].02.2020r. Pismem z dnia 19 .02.2020r. zobowiązana złożyła do organu egzekucyjnego zarzuty na prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne. W piśmie wskazała na błędne dane adresowe i osobowe, błąd formalny w postaci niespełnienia wymogów z art. 27 § 1 pkt 2 w zakresie wskazania adresu zobowiązanego i powołano te ż art. 27 § 1 pkt 6 ustawy w zakresie wskazania podstawy prowadzenia egzekucji. Zdaniem zobowiązanej jej wierzycielem jest osoba, na której utrzymaniu obecnie i wcześniej jest skarżąca a nie ZUS, któremu już należności zapłaciła. Kolejnym pismem z dnia [...].02.2020r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów i dotyczyło to postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww tytułów wykonawczych objętych zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. , który to wniosek objęty został odrębnym postępowaniem zakończonym wydaniem postanowienia będącego przedmiotem rozpoznania przez tutejszy Sąd wskutek złożonej przez skarżącą skargi (sprawa o sygn. akt II(I SA/Po 745/21). Dyrektor II Oddziału ZUS w [...], rozpoznał zarzuty, wydając w dniu [...] grudnia 2020 r. postanowienie , którym odmówił uznania zarzutów skarżącej . Zobowiązana na to postanowienie złożyła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w [...], który postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie . Na wydane w tej sprawie postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] lutego 2021 r. skarżąca pismem z dnia [...].04.2021 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, żądając jego uchylenia i umorzenia w całości przedmiotowych należności. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, że w skardze skarżąca podniosła tożsame zarzuty i organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w skarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zaskarżone postanowienie zawiera prawidłowo ustalony stan faktyczny w sprawie. Prawidłowo też organ zastosował przepisy prawa materialnego. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019.2325 - dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W zakresie tak określonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż zaskarżone postanowienie nie jest dotknięte wadą nieważności, ani też nie doszło w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., mogłoby stanowić przesłankę do jego uchylenia. W niniejszej sprawie podstawą normatywną zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia[...] lutego 2021r. były przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz.1427 ze zm. – dalej określanej także jako "u.p.e.a."). Zgodnie z art. 29 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wskazać należy, że postępowanie egzekucyjne ma na celu m.in. przymusowe wyegzekwowanie świadczenia należnego wierzycielowi, dobrowolnie nieuiszczonego przez zobowiązanego. Prawa dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym w administracji są chronione w sposób enumeratywnie wymieniony. Są nimi zarzuty, które można wnieść na zasadach i w przedmiocie określonym w art. 33 u.p.e.a. Jednym z zarzutów możliwych do wniesienia jest zarzut wykonania lub umorzenia w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Jednym z dopuszczalnie normatywnych zarzutów jest zarzut błędu co do osoby zobowiązanej przewidziany treścią art. 33 § 1 pkt 4 ustawy. W niniejszej sprawie skarżąca w toku postępowania administracyjnego podniosła ww. zarzuty. Sąd wskazuje, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniał obowiązek uzyskania wypowiedzi wierzyciela w formie ostatecznego postanowienia z uwagi na fakt, że kompetencja do wydania postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów nie aktualizuje się w sytuacji, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym. W takim przypadku stanowisko wierzyciela wyraża się w postanowieniu w sprawie zgłoszonych zarzutów wydawanym na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. Dyrektor II Oddziału ZUS w [...], w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2020 r. nie uwzględnił zgłoszonych przez skarżącą zarzutów. Organ I instancji w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że tytuły wykonawcze nie zawierają żadnych błędów, w tytułach wykonawczych wskazany bowiem został poprawnie adres zamieszkania zobowiązanej. Jest to ostatni zgłoszony przez zobowiązaną adres, który widnieje w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS. Skoro zaś zobowiązana zmieniła adres zamieszkania/ pobytu to jej obowiązkiem było zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych zawiadomić Zakład. Także zarzut błędu co do osoby zobowiązanej organ uznał za niezasadny bowiem zobowiązana jako osoba prowadząca działalność gospodarczą zgłoszona została do ubezpieczeń i zobowiązana była do zapłaty składek. jako płatnik składek obowiązana była według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać i potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Tak więc w przedmiotowej sprawie płatnikiem jest skarżąca wobec której wszczęto postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuły wykonawcze zawierające dane dotyczące płatnika składek zobowiązanego do opłacania należności. Sąd wskazuje, że z akt sprawy nie wynika, żeby skarżąca wywiązała się z obowiązku zapłaty należnych składek na ubezpieczenie z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Brak jest jakichkolwiek podstaw, by przyjąć że kwestionowany obowiązek nie istnieje a więc jest podstawa prawna do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Tym samym organ prawidłowo nie uwzględnił zarzutu nieistnienia obowiązku skarżącej (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Sąd zwraca uwagę na to, że postępowanie egzekucyjne nie jest postępowaniem ustalającym wysokość zobowiązania. Postępowanie ustalające zasadność w zakresie wysokości należności podmiotu zobowiązanego poprzedzała wydanie tytułu wykonawczego, czyli toczyła się przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego – był to etap postępowania rozpoznawczego. Ochrona zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym obejmuje wyłącznie taki zakres oraz tryb postępowania, który wynika z przepisów prawa (w niniejszej sprawie jest to przepis art. 33 § 1 pkt 1 i 4 i 10 oraz art. 34 § 1 i 4 u.p.e.a.). Wymienione przepisy zostały prawidłowo zastosowane przez organy egzekucyjne. Zdaniem Sądu także w zakresie drugiego zarzutu organ wydał prawidłowe rozstrzygnięcie. Organ uznał jako bezpodstawny zarzut przewidziany w art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. tj. błędu co do osoby zobowiązanej. Organ I instancji prawidłowo wskazał, że w oparciu o zgromadzoną dokumentację ustalono, że przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały wystawione, wskazując jako zobowiązaną – B. R., wskazując też zamieszkania ww. osoby ([...], ul. [...]). Dane te są zgodne z dokumentacją znajdującą się w systemie Informatycznym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a na koncie B. R. nie odnotowano złożenia przez płatnika dokumentu w zakresie zmiany adresu siedziby, zamieszkania czy też adresu do korespondencji. Skarżąca nie twierdzi, że o jakiejkolwiek zmianie informowała wierzyciela. Dodatkowo zwraca uwagę to, że zarówno decyzję określającą wysokość zadłużenia jak i zawiadomienie o zajęciu wierzytelności wraz z tytułami egzekucyjnymi skarżąca odebrała osobiście pod adresem wskazanym w tytułach wykonawczych. Sąd uznał także za prawidłowe ustalenia i rozważania organu co do zarzutu objętego art. 33 § 1 pkt 10 ustawy wskazując i wyjaśniając co zawierał tytuł egzekucyjny wystawiony przez wierzyciela. Tak więc brak jest podstaw aby i ten zarzut uznać. Reasumując Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło