III SA/Po 746/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: ref. staż. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2007r. przy udziale sprawy ze skargi M.T. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do opuszczenia terytorium RP. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] Nr [...] ; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę [...],- ( [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania ; III. stwierdza, ze zaskarżona decyzja nie może być wykonana /-/W. Długaszewska /-/K. Wolna – Kubicka /-/T. M. Geremek Komendant Powiatowy Policji decyzją z dnia [...]r., wydaną na podstawie art. 98 ust.1 w zw. z art. 97 ust.1 i art. 88 ust.1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 128, poz. 1175) oraz w zw. z art. 104 §1 kpa zobowiązał M.T. do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do 7 dni, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ administracji wskazał, że w dniu [...] grudnia 2005 roku zatrzymano M.T. na terenie targowiska miejskiego w W., gdzie sprzedawała odzież i obuwie nie posiadając zezwolenia na pracę oraz wystarczających środków finansowych na utrzymanie. M.T. posiadała przy sobie paszport oraz wizę turystyczną ważną do 1.01.2006r. M.T. wniosła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Podniosła, że wraz z dziećmi posiada pozwolenie Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców na zamieszkiwanie na terytorium RP- na czas oznaczony do dnia 13 października 2006r. Przyjechała do Polski w dniu [...] grudnia 2005r, w okresie ważności wizy turystycznej i zmierzała do uzyskania karty pobytu w oparciu o w/w decyzję. Podała, że posiada 5000 dolarów USA, których nie zdążyła jeszcze wpłacić na konto, a których ze względu bezpieczeństwa nie miała przy sobie. M.T. zarzuciła organowi I instancji błąd w ustaleniach faktycznych, co do prowadzenia przez nią działalności handlowej. Handlem na targowisku w W. zajmują się jej najbliżsi- matka i bratowa, którzy również zostali poddani kontroli. Ona sama była kontrolowana podczas rozmowy z nimi. Odwołująca twierdziła, że na targowisku robiła zakupy, o czym mają świadczyć dołączone do odwołania oświadczenia A.W., H.W. i B.K. Wojewoda decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 104 §1 i 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 97 ust.1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 128, poz. 1175) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej braku środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części. Organ administracji uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wyjaśnił, że M.T. została zatrzymana na terenie targowiska miejskiego w W. Z protokołu kontroli legalności pobytu, wynika, że M.T. wykazała, że posiada środki finansowe w wysokości [...] zł. Jednakże w trakcie postępowania przed organem II instancji jej pełnomocnik przedłożył potwierdzenie dokonania w dniu [...] grudnia 2005r wpłaty na konto bankowe [...] USD i [...] EURO. Wobec tego organ II instancji stwierdził, że środki finansowe, które M.T. posiada zgromadzone na koncie bankowym, są wystarczające na pokrycie kosztów pobytu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Z akt sprawy wynika jednak, że M.T. w trakcie pobytu na terenie Polski wykonywała pracę wbrew warunkom określonym w ustawie z dnia 20.04.2004r o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. ( Dz.U. z 2004r nr 99 poz.1001 z późn. zm.) W myśl art. 87 wymienionej ustawy cudzoziemiec może wykonywać pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli posiada zezwolenie na pracę wydane przez wojewodę właściwego ze względu na siedzibę pracodawcy. Z obowiązku tego są zwolnieni m.in. cudzoziemcy: posiadający status uchodźcy, posiadający zezwolenie na osiedlenie się w Rzeczypospolitej Polskiej, korzystający z ochrony czasowej na terytorium RP. Z akt sprawy wynika, że M.T. nie spełnia żadnego z warunków wymienionych w art. 87 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zwalniających z obowiązku posiadania zezwolenia na wykonywanie pracy. Wobec zarzutu odwołującej, iż nie wykonywała pracy na targowisku w W., a jedynie dokonywała tam zakupów organ II instancji nie dał wiary oświadczeniom dołączonym do odwołania, gdyż ustalił, iż wszystkie osoby które złożyły te oświadczenia są związane bliskimi relacjami z M.T. Ponadto, organ podkreślił, iż w protokole kontroli legalności pobytu cudzoziemca na terytorium RP znajduje się zapis wskazujący, że M.T. handlowała odzieżą i obuwiem. Protokół ten został odwołującej przedłożony i jego treść została przez nią potwierdzona własnoręcznym podpisem. Organ nie dał też wiary twierdzeniom, że utrzymuje się ona ze środków finansowych przywiezionych do Polski w grudniu 2006r i zgromadzonych na rachunku bankowym, gdyż ustalono, że w okresie 4 miesięcy tj. od [...] grudnia 2005r do [...] kwietnia 2006r odwołująca nie wydała nic z wymienionych środków. Wobec tego, zdaniem organu, oczywistym jest, że środki na pokrycie kosztów utrzymania czerpie z innych źródeł. M.T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia. Skarżąca podniosła, że postępowanie dowodowe przed organem I instancji sprowadziło się do sporządzenia- w sposób wadliwy -protokołu z legalności jej pobytu na terytorium Polski, z pominięciem przeprowadzenia innych znaczących dla sprawy dowodów. Podczas przeprowadzania kontroli legalności pobytu cudzoziemców na terytorium RP naruszono przepisy postępowania poprzez zaniechanie wezwania tłumacza, który winien wyjaśnić skarżącej treść zapisów protokołu sporządzonego z tej kontroli. Organ II instancji prowadząc w całości postępowanie dowodowe, dokonał wadliwego ustalenia stanu faktycznego i tym samym wywiódł błędne wnioski. Za niewystarczające w sprawie należy bowiem uznać stwierdzenie organu, że na podstawie tego, iż nie wypłaca pieniędzy z rachunku bankowego należy stwierdzić, że środki na pokrycie kosztów utrzymania czerpie z pracy bez wymaganego zezwolenia. Organ ten nie wziął pod uwagę faktu, że w Polsce przebywają krewni skarżącej, którzy jej pomagają finansowo, a ponadto, że ona sama jest wspólnikiem i członkiem zarządu spółki "A". Bezpodstawnie, zdaniem skarżącej, organ II instancji nie dał też wiary oświadczeniom dołączonym do odwołania, gdyż osoby które te oświadczenia złożyły, wbrew twierdzeniu organu, są dla niej osobami obcymi. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Materialnoprawną podstawę decyzji organu, zobowiązującą skarżącą do opuszczenia terytorium Polski stanowiła wynikająca z przepisu art. 88 ust 1. pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 128, poz. 1175), przesłanka –wykonywanie pracy niezgodnie z ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy Zgodnie z regulacją zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nielegalne wykonywanie pracy przez cudzoziemca - oznacza wykonywanie pracy przez cudzoziemca bez zezwolenia na pracę, z wyjątkiem cudzoziemców zwolnionych na podstawie art. 87 z obowiązku posiadania takiego zezwolenia, lub na innych warunkach lub na innym stanowisku niż określone w zezwoleniu na pracę, niezgodnie z deklarowanym celem pobytu oraz bez zawarcia wymaganych umów o pracę lub umów cywilnoprawnych. Zaistnienie przesłanek, od których uzależnione jest wydanie decyzji zobowiązującej cudzoziemca do opuszczenia terytorium Polski nie może budzić żadnych zastrzeżeń. Musi być ustalone ponad wszelką wątpliwość. W ocenie organów I jak i II instancji skarżąca wykonywała pracę bez wymaganego prawem zezwolenia. Twierdzenie to oparte zostało jednak jedynie na podstawie protokołu legalności pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wynika, że skarżąca " handlowała odzieżą i obuwiem bez zezwolenia na pracę". Podkreślić należy, że sam fakt przebywania cudzoziemki na terenie targowiska miejskiego w W., w ocenie Sądu, nie stanowi podstawy do przyjęcia, iż skarżąca wykonywała pracę bez wymaganego zezwolenia. W tym zakresie brak jakichkolwiek ustaleń w przedmiotowej sprawie. Niezależnie zaś od tego, w protokole legalności pobytu nie ma w istocie jakichkolwiek informacji, które pozwalałaby jednoznacznie stwierdzić czy i jakiego rodzaju czynności M.T. rzeczywiście wykonywała. W szczególności, nie opisano sposobu zachowania skarżącej w miejscu zatrzymania, tj. na przykład, czy zachęcała do kupna towaru bądź czy dokonywała jakichkolwiek czynności związanych ze sprzedawaniem towaru. Organy obu instancji nie przeprowadziły na te okoliczność żadnego postępowania dowodowego, chociażby z przesłuchania świadków. Jednocześnie odmówiły wiarygodności oświadczeniom osób, które skarżąca dołączyła do odwołania, nie przeprowadzając dowodu z ich zeznań. Racje ma też skarżąca, że podczas przeprowadzania kontroli legalności pobytu cudzoziemców na terytorium RP naruszono przepisy postępowania poprzez zaniechanie wezwania tłumacza, skoro z protokołu tego wynika, że zna ona język polski jedynie w mowie. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych naruszało art. 7 w związku z art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Realizacji wyrażonej w tym przepisie zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Obciąża on zarówno organ I, jak i II instancji, który jako organ odwoławczy niejako ponownie rozstrzyga sprawę. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien przeprowadzić postępowanie dowodowe zgodnie z dyspozycją przepisu art. 75§ 1 i 86 kpa. Dopiero bowiem jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stworzyłoby podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę należało uznać, że skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji. /-/ W. Długaszewska /-/ K. Wolna-Kubicka /-/ T. M. Geremek