III SA/Po 753/19

Dnia 12 lutego 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2020 roku przy udziale sprawy ze skargi [...] w [...] Spółki Akcyjnej na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę UZASADNIENIE. Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 4 pkt 22 lit. l, art. 92 a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 58); dalej: u.t.d., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2019 r. o nałożeniu na stronę skarżąca kary pieniężnej w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu organ administracyjny wskazał, że decyzją organu I instancji nałożono na stronę karę w wysokości [...] zł. W wyniku kontroli autobusu przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2019 r. stwierdzono naruszenie : wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne – za każdy pojazd – lp. 9.2 załącznika nr [...] do u.t.d. Kontrola wykazała nadmierną korozję podłużnic i poprzeczek kratownicy pojazdu wpływającą na sztywność konstrukcji i wytrzymałość poszczególnych części. Usterka występowała na całej długości podwozia, w tym na poprzeczce w przedniej części pojazdu, do której przymocowane były elementy zawieszenia pojazdu. Dwie poprzeczki były pęknięte na skutek nadmiernej korozji. Po rozpoznaniu odwołania strony od decyzji organu I instancji organ odwoławczy stwierdził, że zasadne było stwierdzenie naruszenia przepisów prawa wskazanego w lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d. Stwierdzone usterki zostały określone jako niebezpieczne w przepisie pkt 6.1.1 a i pkt 6.1.1 c załącznika 1 a do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego ( Dz. U. z 2008 r., nr 132, poz. 841 ). Usterki miały wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, co wynika również z dokumentacji fotograficznej wykonanej w trakcie kontroli. W ocenie organu dalsze wykonywanie przewozu przedmiotowym autobusem pogłębiałoby stwierdzone uszkodzenia i zagrażało bezpieczeństwu innych uczestników ruchu drogowego. Możliwe byłoby spowodowanie katastrofy w ruchu drogowym. Pełnomocnik strony przedłożył zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z dnia [...] listopada 2018 r., ale dokument ten oraz historia badań technicznych przedmiotowego pojazdu w zestawieniu z materiałem dowodowym sprawy budzą w ocenie organu wątpliwości co do rzetelności przeprowadzonych badań technicznych pojazdu. Nie było potrzeby powoływania dodatkowego dowodu z opinii biegłego. Kontrolujący mają bowiem specjalistyczną wiedzę z zakresu kontroli stanu technicznego pojazdów, a ponadto są uprawnieni do dokonywania tej czynności na podstawie art. 50 pkt 1 lit c u.t.d. Uprawnienie to wynika ponadto z art. 129 a ust. 1 w zw. z art. 129 ust. 1 oraz ust. 2 pkt. 4 tej ustawy. Zdaniem organu w sprawie nie miał ponadto zastosowania art. 92 c u.t.d. Strona – reprezentowana przez pełnomocnika - wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu, domagając się uchylenia decyzji II i I instancji . Zarzuciła ona organowi naruszenie : - art. 80 kpa - art. 78 § 1 kpa - art. 84 § 1 kpa - art. 77 § 1 kpa. Zdaniem strony autobus nie był w złym stanie technicznym. Miał ważne badanie techniczne z wynikiem pozytywnym. Niezasadnie odmówiono przeprowadzenia wnioskowanych dowodów ( m. in. z opinii biegłego ). wiedza kontrolerów z [...]. Nie gwarantuje, że dysponują oni specjalistyczną wiedzą z omawianej dziedziny a tym samym wątpliwości budzi dokonana kwalifikacja wykrytych usterek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje : Skarga jest niezasadna. W przedmiotowej sprawie w wyniku kontroli autobusu przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2019 r. stwierdzono naruszenie - wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne – za każdy pojazd – lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d. Kontrola wykazała nadmierną korozję podłużnic i poprzeczek kratownicy pojazdu wpływającą na sztywność konstrukcji i wytrzymałość poszczególnych części. Usterka występowała na całej długości podwozia, w tym na poprzeczce w przedniej części pojazdu, do której przymocowane były elementy zawieszenia pojazdu. Dwie poprzeczki były pęknięte na skutek nadmiernej korozji. Po dokonaniu analizy akt administracyjnych sprawy Sąd stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo uznał, iż zasadne było wykazanie naruszenia przez stronę skarżącą przepisów prawa wskazanego w lp. 9.2 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. 2019.58), zwaną "u.t.d. ".Zgodnie z lp.9.2 załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia zakwalifikowane jako niebezpieczne skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości [...] zł za każdy pojazd. Organ zasadnie podkreślił, że stwierdzone usterki zostały określone jako niebezpieczne w przepisie pkt 6.1.1 a i pkt 6.1.1 c załącznika 1 a do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego ( Dz. U. z 2008 r., nr 132, poz. 841 ). W powołanym przepisie usterki te określono jako poważne i niebezpieczne i należą do nich: (a) niewielkie pęknięcie lub odkształcenie podłużne lub poprzeczek, poważne pęknięcie lub odkształcenie podłużnie lub poprzeczek (b) nadmierna korozja mająca wpływ na sztywność konstrukcji, niewystarczająca wytrzymałość części. Stosownie zaś do załącznika nr 1 pkt 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r, dyrektywa 2014/47/UE 9 w sprawie drogowej kontroli technicznej dotyczącej zdatności do ruchu drogowego pojazdów użytkowych zawiera w swoim załączniku II szczegółową klasyfikację usterek technicznych wraz ze wskazaniem ich wagi, w podziale na usterki drobne, poważne i niebezpieczne. Niebezpieczne to takie, które stanowią bezpośrednie i natychmiastowe zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub oddziałujące na środowisko. Odnotowania również wymaga, że podobna regulacją zawarta jest w § 6 pkt 3 rozporządzenia z 2008 r., zgodnie z którym usterki niebezpieczne to usterki powodujące bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub naruszające wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu. Regulacja zawarta w lp. 9.2. załącznika nr 3 do ustawy nie zawiera szczegółowego opisu usterek. Ich kwalifikacji należy dokonać na podstawie przepisów rozporządzenia z 2008 r. W załączniku nr 1a do rozporządzenia określono sposób identyfikowania pojazdu, zakres i metody badania jego stanu technicznego oraz kryteria oceny usterek stwierdzonych podczas tego badania. Z protokołu oględzin z dnia [...].04.2019r. wynika jakie usterki zostały stwierdzone i słusznie zostały one uznane za poważne i niebezpieczne, zgodnie z wagą naruszeń wskazaną w ww przepisach. Protokół kontroli w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. jest dokumentem urzędowym. Dokument ten sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. W badanej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia norm postępowania, wskazanych w skardze. W ocenie Sądu, postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności dokonano zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. prawidłowych czynności procesowych, służących dokonaniu koniecznych ustaleń faktycznych, w stopniu wystarczającym do niewadliwego rozpoznania sprawy. Podkreślenia wymaga, że organy zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy w sposób staranny i wnikliwy, w szczególności oparły się na treści protokołu kontroli drogowej, który jest dokumentem urzędowym, korzystający z wiarygodności zawartych w nim ustaleń i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół ów obrazuje stan faktyczny, który stwierdzono w trakcie kontroli. Ponadto stronie zapewniono czynny udział w niniejszym postępowaniu. Zapewniono jej prawo do wypowiedzenia się i ustosunkowania, co do zebranych materiałów i dowodów oraz prawo zgłaszania żądań, co znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy. Tym samym organy wypełniły także zapisy wynikające z art. 10 k.p.a. Usterki opisane szczegółowo w protokole pokontrolnym niewątpliwie miały wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, co wynika również z dokumentacji fotograficznej wykonanej w trakcie kontroli. Należy wobec tego podzielić opinię organu II instancji, że dalsze wykonywanie przewozu przedmiotowym autobusem pogłębiałoby stwierdzone uszkodzenia i zagrażało bezpieczeństwu innych uczestników ruchu drogowego. Możliwe byłoby spowodowanie katastrofy w ruchu drogowym. Wprawdzie pełnomocnik strony przedłożył zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z dnia [...] listopada 2018 r., ale dokument ten oraz historia badań technicznych przedmiotowego pojazdu w zestawieniu z materiałem dowodowym sprawy ( szczególnie z dokumentacją fotograficzną ) budzą uzasadnione wątpliwości co do rzetelności przeprowadzonych badań technicznych pojazdu. Zdaniem Sądu zgodzić należy się ponadto z oceną organu II instancji, że nie było potrzeby powoływania dodatkowego dowodu z opinii biegłego. Kontrolujący mają bowiem specjalistyczną wiedzę z zakresu kontroli stanu technicznego pojazdów, a ponadto są uprawnieni do dokonywania tej czynności na podstawie art. 50 pkt 1 lit c u.t.d. Zgodnie bowiem z tym przepisem do zadań Inspekcji należy kontrola przestrzegania przepisów ruchu drogowego w zakresie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Uprawnienie do kontroli wynika ponadto z art. 129 a ust. 1 w zw. z art. 129 ust. 1 oraz ust. 2 pkt. 4 tej ustawy. Zdaniem Sądu w sprawie nie miał zastosowania art. 92 c u.t.d. Finansowa odpowiedzialność administracyjno-karna, taka jak przewidziana w art. 92 ust. 1 u.t.d. co do zasady, ma charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia przepisów. Zatem to przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność administracyjną za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne a także za skutki działań osób, którymi przy wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje, niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą. Wskazać należy , iż zgodnie z art. 92 a u.t.d. podmioty uprawnione do kontroli mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie jednak z art. 92 c przepisu powyższego nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu czy też nie mógł przewidzieć. W takiej sytuacji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Zgodnie z poglądem WSA w Warszawie, wyrażonym w uzasadnieniu prawnym do wyroku z dnia 19 lutego 2007 r. (VI SA/Wa 1956/06, LEX nr 311989), podmiot, który nie dopełnił obowiązku administracyjnego, musi mieć możliwość obrony i wykazania, że niedopełnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności. Regulacja zawarta w omawianym tu przepisie ustawy statuuje niewątpliwie zasadę ograniczonej odpowiedzialności przedsiębiorcy lub innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy. Jeżeli zatem zostanie spełniona przesłanka określona hipotezą tego przepisu, organ właściwy ze względu na miejsce przeprowadzenia kontroli nie wydaje decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, lecz o umorzeniu postępowania. W omawianej sprawie, zdaniem Sądu, przedsiębiorca nie może uwolnić się od odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Dopuścił bowiem do ruchu pojazd z poważnymi usterkami stwarzającymi zagrożenie dla ruchu drogowego. Przyjąć zatem należy, że z uwagi na obiektywną odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie sankcjonowanych karą pieniężną przepisów u.t.d., niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 lub 2 u.t.d. powinna być wykazana przez przewoźnika przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności. Przedsiębiorca ma bowiem wpływ na to, jakich używa pojazdów do dokonywania przewozów drogowych. W kontrolowanej sprawie należy przyznać rację organom, że strona skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności, ani dowodów na poparcie swoich twierdzeń, że nie miała wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których strona skarżąca nie mogła przewidzieć. W konsekwencji, skoro zarzuty skargi nie mogły odnieść pożądanego przez stronę skarżącą skutku, a Sąd nie stwierdził w zaskarżonej decyzji, naruszeń przepisów postępowania, ani przepisów prawa materialnego, należało oddalić skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019.2325).