III SA/Po 755/13

Dnia 7 listopada 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi H. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2013 roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania na upomnienie dotyczące podatku rolnego za rok 2012 I. oddala skargę, II. przyznaje adw. M. S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę 295,20,- (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych uwzględniającą podatek od towarów i usług w kwocie 55,20,- (pięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. W dniu [...] stycznia 2013 r Wójt Gminy [...] wystawił nakaz płatniczy na łączne zobowiązanie pieniężne w podatku od nieruchomości. Nakaz wystawiony został na P. M. -użytkownika i P. H. Nakaz wydano w odniesieniu do nieruchomości położonej w M. przy ulicy [...]. W dniu [...] grudnia 2012r. Wójt Gminy [...] skierował do H. P. upomnienie, w którym organ przypominał o obowiązku wpłacenia 4 raty podatku. W dniu 27 grudnia 2012r. H. P. złożył pismo, które nazwał "odwołaniem" od upomnienia. Podniósł w nim, iż nie może ono zostać zrealizowane, gdyż dotyczy innego adresata niż nakaz płatniczy, a mianowicie dotyczył M. P. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2013r Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło niedopuszczalność odwołania od upomnienia wydanego dniu 20 grudnia 2012r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż czynność upomnienia nie ma charakteru władczego, nie jest decyzją administracyjną, dlatego wniesienie odwołania jest niedopuszczalne. H. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze podniósł, iż przedmiotowe upomnienie nie jest zgodne z wydanym nakazem płatniczym. W skardze zarysował tło konfliktu pomiędzy nim a organem gminy w kwestii wydawanych nakazów płatniczych za ubiegłe lata. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] był przepis art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność odwołania. Niedopuszczalność odwołania może zachodzić z przyczyn o charakterze przedmiotu zaskarżenia oraz gdy przepisy prawne wyłączają możliwość zaskarżenia decyzji w toku instancji. Z kolei niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych wystąpi, gdy odwołanie wniesie osoba niemająca zdolności do czynności prawnych lub przez podmiot niemający legitymacji do wniesienia odwołania. W niniejszej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego rozstrzygało o losach pisma zatytułowanego "odwołanie" od upomnienia z dnia 20 grudnia 2012 roku. Skarżący zastosował tryb określony art. 129 Kpa traktując upomnienie jak decyzję, przy czym z jego pisma wynikało niezadowolenie z określenia adresata nakazu płatniczego. Samo upomnienie nie jest aktem za pomocą którego organ rozstrzyga w sposób władczy o prawach i obowiązkach jednostki, tak jak to jest w przypadku decyzji administracyjnej. W chwili jego wydania obowiązek obciążający stronę jest już skonkretyzowany, a samo upomnienie obowiązku nie tworzy. Upomnienie istotnie dotyczyć musi osoby zobowiązanej. Sam Skarżący jednak przyznaje, iż jest osobą zobowiązaną do zapłaty podatku, a nadto był wskazany także w nakazie płatniczym. Ponadto upomnienie to zostało zobowiązanemu doręczone, co jest niesporne. Dla istoty upomnienia ważne jest, by wierzyciel upomniał zobowiązanego, a dowód dostarczenia przekazał organowi egzekucyjnemu. Istotą upomnienia jest uprzedzenie zobowiązanego o zagrożeniu wszczęciem egzekucji administracyjnej i tak się stało w niniejszym postępowaniu. Niemniej działając na podstawie art. 134 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, rozważał więc także możliwość zaskarżenia innego niż postanowienie i decyzja aktu. Z przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a wynika, iż przedmiotem skargi do sądu administracyjnego może być czynność dotycząca obowiązku wynikającego z mocy prawa. Także więc wydane upomnienie należy oceniać pod kątem tak określonego w ustawie aktu. Niemniej ani z treści odwołania, ani skargi nie wynika, czy i jaki interes prawny Skarżącego został naruszony przedmiotowym upomnieniem. Skarżący sam przyznał, że podatek płaci od roku 2003, jest podatnikiem tego podatku, a matka nie żyje od roku 2003. Wydanie upomnienia, nawet zawierającego błędne wskazanie podatnika (co akurat w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca) w żaden sposób nie narusza interesu prawnego Skarżącego. To w postępowaniu dotyczącym wydania nakazu płatniczego strona winna wykazywać swój interes prawny, jednocześnie z własnej inicjatywy dokonując odpowiednich wpisów do ewidencji gruntów i budynków, które przecież stanowią podstawę do wydania nakazu zapłaty. Jeśli więc Skarżący z tytułu błędnie wydanych nakazów ponosi skutki w sferze materialnoprawnej, to winien aktywnie uczestniczyć w postępowaniu zakończonym decyzją. Sam Skarżący załączył do skargi nieaktualny już wypis z ewidencji gruntów i budynków wg. rejestru na dzień 12 lutego 2013 r, podczas gdy jak sam przyznaje-matka nie żyje od roku 2003. Rzeczą skarżącego więc było złożenie wniosku do Urzędu Gminy o uaktualnienie wypisu z rejestru gruntów. Sąd nie podziela też zarzutów skarżącego, o "nierozpoznaniu odwołania" od upomnienia z dnia 18 listopada 2012 roku, bowiem organ pism tych nie rozpatrywał, jako że nie przysługuje na nie środek odwoławczy. Wydał jedynie na skutek interwencji zobowiązanego nowe upomnienie. Organ mógł zmienić element upomnienia, o ile powziął stosowną informację i bez znaczenia pozostaje kwestia, czy uczynił to na skutek interwencji adresata, czy z innych powodów, bowiem nie czyni tego w trybie postępowania odwoławczego. Jakkolwiek więc błędne było skierowanie nakazu płatniczego do osoby nieżyjącej, to organ nie zignorował informacji o nieaktualnych danych podmiotowych w ewidencji i skierował upomnienie już do adresata właściwego. Natomiast poza sporem jest, iż Skarżący upomnienie odebrał, jak również nie kwestionuje faktu, że zostało skierowane do osoby zobowiązanej. Poza oceną sądu pozostaje natomiast kwestia legalności wydanego nakazu płatniczego. Nie ma znaczenia też zarzut skarżącego, iż nie wskazano daty doręczenia upomnienia, bowiem czynność ta nie skutkuje rozpoczęciem biegu jakiegokolwiek terminu procesowego. Nawet gdyby jednak jak chce tego Skarżący pismo z dnia 27 grudnia 2012 r traktować jak odwołanie to i tak złożone ono zostało w terminie 7 dni od daty wydania. Z uwagi na powyższe Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art.151 ustawy z dnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), a o kosztach na podstawie jej art. 250 oraz art. 18 ust.1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. - w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. z 2013r., poz.461).