III SA/Po 755/17

Dnia 11 stycznia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Ławniczak po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi G.-M. spółki cywilnej G. S., M. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2016 roku nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego; postanawia odmówić wstrzymania wykonania decyzji. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] lipca 2016 roku w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym na kwotę 1.230.486 zł oraz uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie podatkowe w części określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym na kwotę 39.705 zł. W treści skargi na powyższą decyzję zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku, powołując się na trudną sytuację finansową i majątkową przedstawioną na potrzeby wniosku o przyznanie prawa pomocy, strona skarżąca podniosła, że kwota zobowiązania podatkowego jest niewspółmiernie wysoka do korzyści uzyskanych z obrotu wyrobami akcyzowymi. Egzekwowanie tej należności wyrządzi skarżącej Spółce (jej wspólnikom) znaczną szkodę lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki w zakresie zdolności do utrzymania się, bo pozbawi wspólników środków do życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawą orzeczenia o wstrzymywaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest prawdopodobieństwo powstania, w wyniku wykonania aktu lub czynności, sytuacji wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków - art. 61 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369, dalej: P.p.s.a.). Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Wykonanie obowiązku o charakterze pieniężnym z punktu widzenia następstw prawnych, co do zasady, nie wywołuje niebezpieczeństw określonych w treści przesłanek dla orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Podatnik posiada bowiem roszczenie o zwrot bezpodstawnie uiszczonych należności wraz z odsetkami; restytucja całkowita jest zasadą. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że zgodnie z treścią dowodów zgromadzonych w aktach sprawy skarżąca Spółka już na etapie wnoszenia skargi do sądu administracyjnego zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej, a następnie zlikwidowała tę działalność (pismo skarżącej z dnia 13 listopada 2017 roku, k. 379 akt sądowych). W konsekwencji stosowanie środków egzekucyjnych po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego pozostaje okolicznością nieistotną z punktu widzenia prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą Spółkę. Aktualnie wspólnicy skarżącej spółki uzyskują dochody z wynagrodzenia za pracę (6.900 zł brutto miesięcznie), świadczeń rentowych (870 netto miesięcznie) oraz czynszu za wynajem mieszkania (1.300 zł miesięcznie). Postanowieniem z dnia 30 listopada 2017 roku (k. 412 akt sądowych) Sąd przyznał skarżącej Spółce prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ponad 1.000 zł. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie stanowi o ziszczeniu się przesłanek dla wstrzymania wykonania aktu zaskarżonego do sądu administracyjnego. Celem instytucji prawa pomocy jest indywidualizacja ustawowo określonego obowiązku ponoszenia kosztów sądowych tak, aby każdy mógł zrealizować konstytucyjnie zagwarantowane prawo do sądu. Stosowanie środków egzekucyjnych, czyli podejmowanie działań zgodnych z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie stanowi o zaistnieniu przesłanki wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na gruncie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2017, poz. 1201 ze zm.) zobowiązany posiada z mocy prawa ochronę, która gwarantuje, że środki egzekucyjne będą stosowane z poszanowaniem zasady minimum egzystencji. Z powyższych względów nie można przyjąć, że stosowanie środków egzekucyjnych wywołuje niebezpieczeństwo pozbawienia zobowiązanego środków do życia. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 §3 i §5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.