III SA/Po 756/19

Dnia 12 lutego 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2020 roku przy udziale Prokuratora Prokuratury [...] w [...] sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. Sp.k. w [...] (dawniej [...] Sp.j.) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry oddala skargę UZASADNIENIE. Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wymierzył stronie skarżącej karę pieniężną w wysokości [...] zł za urządzanie gier na [...] automacie o podanym w decyzji numerze poza kasynem gry. W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że w dniu [...] stycznia 2015 r. w toku wykonywanych czynności funkcjonariusze ustalili, że w kontrolowanym lokalu znajduje się przedmiotowy automat. Za urządzającego gry uznano stronę skarżącą. Po rozpatrzeniu odwołania strony Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] września 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji uznał, za organem i instancji, że automat ten jest urządzeniem podlegającym ustawie o grach hazardowych i wskazał, że strona skarżąca podpisała umowę z dnia [...] czerwca 2014 r., na mocy której była zobowiązana do dbania o automaty oraz do informowania dysponenta automatów o ich uszkodzeniach. Tym samym organ uznał, że wypełnione zostały przesłanki do nałożenia na stronę kary pieniężnej. W skardze strona wniosła o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji. Kwestionowanej decyzji strona – reprezentowana przez pełnomocnika - zarzuciła naruszenie : - art. 89 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 2 ust. 3, 4 i 5 , art. 6, art. 14 ust. 1 u.g.h. w zw. z - art. 187 § 1, art. 188, art.191, art. 120, art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 210 § 4 z art. 233 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej, - art. 8 , art. 9 i art. 10 w zw. z art. 1 pkt. 4 Dyrektywy 98/34/WE - § 4, 5, 8, 10 w zw. z § 2 pkt. 1 a, 2, 3 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych - art. 2, art. 7, art. 91 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 Konstytucji w zw. z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej [ ... ] do Unii Europejskiej - art. 4 ust. 1 Protokołu 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności - art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych - regułami wykładni i stosowania prawa wyrażanymi w orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości UE ( w sprawach C-213/11, C-214/11, C-217/11, C-267/03, C-109/08, C-194/94, C-170/04, C-103/88, C-62/00 ) - art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 14 u.g.h. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzje organu II i I instancji zostały wydane zgodnie z przepisami prawa procesowego i materialnego, a zatem należało uznać skargę za niezasadną. Zdaniem Sądu organy obu instancji przeprowadziły postępowanie dowodowe w prawidłowy sposób, nie naruszając przepisów prawa, w tym m. in. art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej. Na podstawie postępowania dowodowego organy dokonały w ocenie Sądu wyczerpujących ustaleń faktycznych. Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego wydania zaskarżonego aktu w stosunku do strony jako podmiotu nie urządzającego gier na automatach Sąd stwierdził, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. I to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której - jak to wynika z art. 6 ust. 4 u.g.h. - nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać. Z powyższego wynika, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. Stwierdzić zatem należy, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, nawet wówczas, gdy gry te urządza bez koncesji lub zezwolenia - od 14 lipca 2011 r. także bez zgłoszenia lub wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry - podlegać będzie karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę podziela wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, według którego wyrażenie "urządzanie gier" należy rozumieć szeroko. Sięgając do wykładni językowej wskazać należy, że pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Natomiast urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje nie tylko fizyczne jej prowadzenie, ale także inne zachowania aktywne, polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu i ewentualnie jego szkolenie. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2016 r., I SA/Po 402/15; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 31 maja 2015 r., II SA/Rz 1094/15; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 3 września 2015 r., II SA/Sz 439/15; dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, o takich zachowaniach można mówić w przypadku strony skarżącej. Organ II instancji wskazał, że strona skarżąca podpisała umowę z dnia [...] czerwca 2014 r., na mocy której była zobowiązana do dbania o automaty oraz do informowania dysponenta automatów o ich uszkodzeniach. Zdaniem Sądu zasadnie organy obu instancji przyjęły, że strona skarżąca była podmiotem współpracującym, co najmniej współorganizującym gry, podejmując czynności i przyjmując obowiązki pozostające w związku z działalnością obejmującą urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Wynika to także z zeznań przesłuchiwanego w charakterze świadka S. J.- menagera w firmie skarżącej. Zeznał on, że kontaktował się z osobą zajmującą się obsługą automatu, której numer telefonu dostał od D. S.- wspólnika skarżącej spółki i to w sytuacji, gdy automat "się zawiesił" lub gdy taką o nim informację otrzymał od "dziewczyn ze sklepu". Powyższe dowody, zdaniem Sądu, wskazują na to, że działania skarżącej wyczerpują pojęcie "podmiotu urządzającego gry na automacie" w rozumieniu ustawy. Sąd uznał wobec tego, że organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego przez zastosowanie wobec strony skarżącej art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. W sprawie niniejszej nie było sporne, że strona skarżąca nie legitymowała się którymkolwiek z dokumentów legalizujących jej działania (art. 6 i 7 u.g.h.), a jednocześnie nie wykazała, że przed udostępnieniem urządzenia grającym zadośćuczyniła obowiązkowi jego rejestracji stosownie do art. 23a u.g.h. Nie ulega przy tym wątpliwości, że skontrolowany automat był automatem do gier w rozumieniu nowej ustawy o grach hazardowych. Niezasadny był ponadto zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów konstytucyjnych, wspólnotowych czy międzynarodowych. Wskazać należy na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16 ( orzeczenia.nsa.gov.pl), w której stwierdzono, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy. Jak uznał NSA, przepis ten może zatem stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.g.h. Dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w omawianym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny – w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE – charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. Cytowana uchwała ma charakter wiążący. Podsumowując powyższe rozważania należy stwierdzić, że decyzje organów obu instancji zostały wydane zgodnie z przepisami prawa procesowego i materialnego, regulującymi przypadki urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325), orzekł jak w sentencji.