III SA/Po 758/07

Sebastian Michalski - referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2007r. przy udziale na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. J. i S. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 06 sierpnia 2007r. Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego; postanawia: 1. odmówić przyznania prawa pomocy B. J., 2. odmówić przyznania prawa pomocy S. J. /-/ S. Michalski B. i S. J. zobowiązani solidarnie do uiszczenia opłaty w kwocie 1.500,00zł wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi z dnia 07 września 2007r. wniesionej na decyzję wydaną w dniu 06 sierpnia 2007 roku. Uzasadniając zgłoszone żądania Skarżący wskazali, że w latach 1990-2007, pod firmą A, jako wspólnicy spółki cywilnej, prowadzili działalność gospodarczą z siedzibą pod adresem ul. [...] i miejscem jej wykonywania przy ul. [...]. Przedmiotowa działalność obejmowała spedycję oraz obsługę odpraw celnych w charakterze agencji celnej. Nie przynosiła dochodów, a pochłaniała duże koszty, więc została zamknięta w styczniu 2007 roku. Wiązało się to ze sporami cywilnoprawnymi oraz administracyjnymi. W postępowaniach sądowych z udziałem Towarzystwa Ubezpieczeń [...] S.A. skarżący ponieśli wydatki w kwocie 51.901,00zł, a Sąd Apelacyjny w Poznaniu uwzględnił ich wnioski o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazali, że nie są w stanie uiścić wpisów we wszystkich sprawach prowadzonych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu, gdyż suma opłat od 76 skarg, po uwzględnieniu zwolnienia od połowy wpisu w 36 sprawach, przekracza 47.000,00zł. W ostatnich miesiącach prowadzenia działalności gospodarczej nie osiągali dochodów, a w chwili obecnej uzyskują je z wynagrodzeń za pracę oraz świadczeń emerytalnych. Ponadto utrzymują córkę M. studiująca na Uniwersytecie w Essex w Wielkiej Brytanii. Z oświadczeń majątkowych wnioskodawców, treści załączonych do nich dokumentów oraz materiałów włączonych na podstawie art. 62 pkt oraz art. 258 §3 w związku z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że skarżących, pomimo rozwodu, zamieszkują pod tym samym adresem w budynku, którego własność nieodpłatnie przekazali córce M. J. Wartość darowizny określono na 600.000,00zł. Na rzecz skarżących ustanowione zostało prawo użytkowania darowanej nieruchomości. W świetle złożonych oświadczeń wnioskodawcy prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe, a wydatki związane z eksploatacją zajmowanego lokalu dzielą po połowie. B. J. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z M. J. Uzyskuje dochody ze stosunku pracy (1.000,00zł) i emerytury (1.195,00zł). Świadczenia zostały zajęte przez komornika sądowego. Miesięczne koszty własnego utrzymania określiła na kwotę około 1.100,00zł. Oświadczyła, że na utrzymanie córki M. wydatkuje 1.000,00zł miesięcznie. Wskazała, że nie posiada żadnych oszczędności, wartościowych przedmiotów i nieruchomości. M. J. jest właścicielką nieruchomości (pow. 0,1257ha) położonej w [...]. Składa zeznania podatkowe PIT-36 rozliczając się z dochodów z tytułu najmu lub dzierżawy (2.760,00zł). S. J. podał, że jego dochody wynoszą 2.277,00zł miesięcznie (1.277,00 - emerytura oraz 1.000,00zł - wynagrodzenie za pracę). Koszty własnego utrzymania określił na około 700,00zł. Oświadczył, że na utrzymanie córki M. wydatkuje 1.000,00zł miesięcznie. Podał, że nie posiada żadnych oszczędności, wartościowych przedmiotów i nieruchomości. W roku 2005 spółka cywilna B. i S. J. uzyskała przychód w wysokości 800.817,96zł oraz poniosła koszty jego uzyskania w wysokości 667.256.52zł. Osiągnięty zysk wyniósł 133.561,44zł. Przychód Spółki w roku 2006 zamknął się kwotą 228.906,43zł. Koszty jego uzyskania wyniosły 241.003,43zł. Komornik sądowy, na wniosek wierzyciela Towarzystwa Ubezpieczeniowego [...] S.A., zajął i przekazał pod dozór S. J. samochody należące do Spółki. Prowadzone są także egzekucje administracyjne. Z dniem 03 stycznia 2007r. na wniosek przedsiębiorcy wykreślono z ewidencji działalności gospodarczej wpisy dotyczące działalności gospodarczej prowadzonej przez Skarżących pod nazwą A. Po spółce cywilnej nie pozostał żaden majątek; częściowo został on zlikwidowany w postępowaniach egzekucyjnych. Część majątku została sprzedana za kwotę 53.828,00zł M. J. i A. J. Zamknięte zostały rachunki bankowe - dwa w PKO BP i jeden w BZ WBK S.A. Mieszkanie pod adresem ul. [...] należy obecnie do córki A. J., a wnioskodawczyni jest pod tym adresem tylko zameldowana. B. J. jest zatrudniona na stanowisku prezesa B Spółka z o.o. z siedzibą w [...]. S. J. jest zatrudniony na stanowisku wiceprezesa wyżej wymienionej Spółki. Umowy zawarto na czas nieokreślony, a pracodawcę reprezentował prokurent A. J. B Sp. z o.o. została ustanowiona umową z dnia 07 lipca 2005r., a udziały w niej objęły M. J. (50%) i A. J. (50%). Jeszcze w roku 2006 Spółka cywilna B. i S. J. wystawiła faktury sprzedaży na B Sp. z o.o. na łączną kwotę 391.918,78zł. Zobowiązania objęte tymi fakturami są spłacane sukcesywnie bezpośrednio na rachunek bankowy B. i S. J. Od dnia 28 marca 2006r. do dnia 24 lipca 2007r. z tego tytułu skarżący uzyskali 382.409,42zł. Wnioskodawcy posiadają wspólny rachunek bankowy, na który od 08 stycznia 2007r. do 31 października 2007r. wpłynęły środki finansowe w wysokości 72.479,04zł, czyli średnio miesięcznie kwota 7.247,90zł. Wpłaty w wysokości 40.950,00zł pochodziły od B Sp. z o.o. Ponadto 2.150,00zł wpłaciła A. J. Na osobny rachunek bankowy S. J. od 21 lutego do 06 listopada 2007r. wpłynęło 12.627,55zł. Z rachunków nie są prowadzone egzekucje, a zgromadzonymi środkami w łącznej wysokości 85.106,59zł dysponowali skarżący. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuję, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie lub rodziny - art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.). Jednakże treść złożonych oświadczeń majątkowych oraz załączonych dokumentów nie pozwala uznać, iż Skarżący wykazali zasadności wniosku o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Przede wszystkim w oświadczeniach majątkowych nie uwzględnili oni środków otrzymywanych, ponad wynagrodzenie za pracę i świadczenia emerytalne, od B Sp. z o.o. Operacje finansowe na wspólnym rachunku bankowym wskazują, że zdolności płatnicze skarżących kształtują się inaczej niż przedstawiają je oni w swoich oświadczeniach. Przychód z tytułu umowy o pracę i emerytury zaewidencjonowany na wspólnym rachunku za okres od stycznia do października 2007r. wyniósł około 11.000,00zł. W tym samym okresie wydatki osiągnęły poziom ponad 60.000,00zł. Ujemne saldo końcowe na dzień 31 października 2007r. to jedynie 880,13zł. Obroty na osobnym rachunku bankowy skarżącego od 21 lutego do 6 listopada 2007r. wyniosły 23.730,27zł, a dodatnie saldo końcowe - 2.691,86zł. Powyższych zdolności płatniczych nie ograniczyły ani prowadzone egzekucje, ani koszty sądowe, jakie skarżący uiścili w sprawach cywilnych. Należności egzekwowane na rzecz Towarzystwa Ubezpieczeniowego [...] S.A., jak wynika z załączonych protokołów czynności egzekucyjnych, od dwóch lat utrzymują się na takim samym poziomie. Z kolei wydatki na koszty postępowania w sprawach cywilnych za okres od stycznia 2007r. zostały udokumentowane jedynie na kwotę 500,00zł, albowiem 1.500,00zł z uiszczonych wpisów od skarg kasacyjnych zostało zwrócone (wpłaty z dnia 10 lipca i 18 lipca 2007 roku ). Koszty własnego utrzymania także nie umniejszyły zdolności płatniczych określonych wysokością posiadanych i nieujawnionych w oświadczeniu wierzytelności. Postępowania egzekucyjne skierowane do wynagrodzenia za pracę oraz uposażenia emerytalnego są ograniczone zasadą poszanowania minimum egzystencji, a kwoty wolne od potrąceń pokrywają deklarowane koszty utrzymania koniecznego wnioskodawców. Analiza wyciągów z rachunków bankowych wskazuje, że koszty sądowe ponoszone, zarówno w sprawach cywilnych, jak i sądowoadministracyjnych, de facto nie obciążają dochodów ze stosunku pracy oraz uposażenia emerytalnego skarżących. Opłata od skargi kasacyjnej przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeniowemu [...] S.A., wpisy od skarg wniesionych do WSA w Poznaniu, a także należności wypłacane kancelarii prawnej, zostały sfinansowane ze środków pochodzących od B Sp. z o.o. oraz A. J. (dyspozycje z dnia 22 lutego, 23 marca, 30 kwietnia, 21 maja, 25 maja oraz 13 lipca 2007 roku). Zatem wolny od egzekucji przychód z wierzytelności w kwocie prawie 400.000,00zł należy uwzględnić przy ocenie zdolności płatniczych wnioskodawców w zakresie uiszczenia wpisu od skargi w niniejszej sprawie. Ponadto załączone do wniosku dokumenty nie potwierdzają oświadczeń wnioskodawców o konieczności udzielania finansowego wsparcia studiującej córce. M. J. już w 2005r. zakupiła od rodziców majątek za kwotę ponad 27.000,00zł i nieodpłatnie nabyła nieruchomość o znacznej wartości. Zgromadzony majątek, na co wskazują okoliczności niniejszej sprawy, został wykorzystany do zorganizowania przedsiębiorstwa w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Koszty działalności Spółki za okres około 16 miesięcy, objęte tylko wierzytelnościami skarżących, osiągnęły prawie 400.000,00zł. Tym samym okoliczności niniejszej sprawy (pełnienie obowiązków członków zarząd w Spółce, która w 100% stanowi własność córek, rozmiar działalności gospodarczej tej Spółki, zameldowanie w mieszkaniu A. J., prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego z M. J., a także poczynione darowizny znacznej wartości) wskazują na istnienie realnej możliwości pozyskania wsparcia finansowego od A. i M. J. Zatem rzeczywiste zdolności płatnicze Skarżących nakazują uznać, że odmowa przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie nie wykracz poza funkcje przypisane kosztom sądowym blokując wnioskodawcom realizację prawa do sądu. Tym bardziej, że w 21 sprawach zarejestrowanych w Wydziale III WSA w Poznaniu uzyskali prawomocne zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi ponad połowę jego wysokości; w sumie zwolniono ich od obowiązku uiszczenia ponad 7.000,00zł kosztów sądowych. Z powyższych względów podnoszony we wnioskach brak zdolności do uiszczenia wpisu nie znajduje usprawiedliwienia w okolicznościach wskazanych w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Dlatego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak na wstępie. /-/ S. Michalski D.W.d