III SA/Po 76/13

Dnia 3 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Szymon Widłak po rozpoznaniu w dniu 3 września 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie dotyczące włączenia dowodu do sprawy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Pismem z dnia 18 grudnia 2012 r. R. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], w przedmiocie niedopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie dotyczące włączenia dowodu do sprawy. Postanowieniem z dnia 26 lutego 2013 r. Sąd odrzucił powyższą skargę. Pismem z dnia 20 marca 2013 r. R. P. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego i adwokata. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu skarżący nie wskazał ani źródła przychodu, ani wysokości przychodu. Wnioskodawca nie ujawnił także kosztów własnego utrzymania koniecznego oraz źródła finansowania tych kosztów. W uzasadnieniu żądania podał natomiast, że jest bezdomny, doznał ciężkiego rozstroju na zdrowiu, z winy strony przeciwnej nie posiada dochodów ani środków na życie i leczenie. Skarżący jest wpisany do Krajowego Rejestru Dłużników Niewypłacalnych i przez to nie jest w stanie ponieść żadnych opłat ani kosztów sądowych. Zarządzeniem referendarza z dnia 17 kwietnia 2013 r. zobowiązano wnioskodawcę do uzupełnienia oświadczenia majątkowego poprzez złożenie szeregu wyszczególnionych w wezwaniu dokumentów i pisemnych oświadczeń. W odpowiedzi na to wezwanie, w piśmie z dnia 9 maja 2013 r. skarżący poinformował, że nie może udokumentować żadnych dochodów, gdyż w 2011 i 2012 roku żadnych dochodów nie uzyskał. Oświadczył, że nie ma rachunku bankowego i jednocześnie zaznaczył, że rachunek bankowy wskazany w ARiMR jest pusty, bowiem Agencja nie przyznaje mu żadnych dopłat od 2004 roku. Wnioskodawca oświadczył ponadto, że prowadzenie działalności rolniczej w latach 2011-2012 nie było możliwe z powodu braku dopłat. Wyjaśnił przy tym, że nie uzyskał przychodów, lecz poniósł kolejne wielkie straty. Obecnie jest osobą bezdomną i utrzymuje się z pożyczek i datków, a częściowo również z żebractwa. Oświadczył, że jest zadłużony na kwotę ponad [...] zł i został wpisany do Krajowego Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy może być stosowana jedynie wobec takich osób, które rzeczywiście pozbawione są środków umożliwiających pełne pokrycie tych kosztów. Okoliczności przytoczone we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również przedstawione dokumenty na ich poparcie, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Z przedłożonego oświadczenia wnioskodawcy o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że nie została przez niego należycie wyjaśniona jego aktualna sytuacja materialna. Dane te w istocie nie pozwalały na ocenę, czy zasoby materialne wnioskodawcy wystarczają tylko na zaspokojenie bieżących potrzeb koniecznego utrzymania siebie i rodziny, czy też dysponuje on zasobami w rozmiarze pozwalającym na pokrycie kosztów sądowych. Oświadczenie majątkowe wnioskodawcy zawarte w formularzu nie odpowiadało wymogom przepisu art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a także o stanie rodzinnym. Wniosek skarżącego nie zawierał pełnej informacji umożliwiającej ocenę jego zdolności do poniesienia kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Z tych też powodów wnioskodawca został wezwany o uzupełnienie danych zwartych w formularzu poprzez podanie szczegółowych informacji i udokumentowanie swojej sytuacji materialnej, a sposób uzupełnienia wniosku został wyczerpująco określony w przedmiotowym wezwaniu. W piśmie z dnia 9 maja 2013 r. wnioskodawca wskazał, że nie może udokumentować żadnych dochodów, gdyż w 2011 i 2012 roku nie uzyskał żadnych dochodów. Podkreślenia wymaga fakt, iż samo jedynie oświadczenie strony o trudnej sytuacji finansowej nie stanowi wystarczającego wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak już wskazano wyżej, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek uzasadnienia podnoszonych twierdzeń konkretnymi okolicznościami, oświadczeniami, a także poparcie ich w miarę możliwości dokumentami źródłowymi. W tej sytuacji należy stwierdzić, iż złożone przez skarżącego oświadczenia uniemożliwiają Sądowi ocenę, czy zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., tzn. iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.