III SA/Po 76/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania decyzji Sygn. akt: III SA/Po [...] UZASADNIENIE Z. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem organu, skargę na decyzję opisaną w rubrum. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej w P. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] określającą zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w wysokości [...] zł. W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek napisał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i majątkowej, bliżej przedstawionej w załączonym do skargi wniosku o przyznanie prawa pomocy. Egzekwowanie ogromnej kwoty podatku akcyzowego wraz z odsetkami (obecnie prawie 3 miliony złotych), rażąco niewspółmiernej do uzyskanych dochodów z obrotu przedmiotowymi towarami, (które wyniosły około 100 tysięcy złotych i miało to miejsce już ponad 5 lat temu) doprowadziłoby do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w zakresie zdolności do utrzymania się. Skarżący wskazał, że już teraz organ zajął rachunek bankowy skarżącego, a do jego klientów wysłał informację, iż wszelkie środki pieniężne, które winni przekazać skarżącemu, mają przekazywać organom. Podkreślił, że zajmuje się handlem i brak wstrzymania egzekucji spowoduje, że nie będzie miał środków finansowych w celu zakupu, a następnie sprzedaży nowych towarów, co w konsekwencji zmusi skarżącego do zaprzestania działalności (która i tak nie miała szansy się rozwinąć, tak jak by mogła przy zaangażowaniu skarżącego, z uwagi na prowadzenie przedmiotowego postępowania w stosunku do skarżącego oraz w stosunku do jego klientów w całej Polsce). Już teraz klienci skarżącego uzyskali od organów podatkowych informacje, które spowodowały utratę zaufania do skarżącego jako kontrahenta. Skarżący ocenił, że pozbawienie środków do życia do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy - przy jednoczesnej wadliwości zaskarżonej decyzji - uzasadnia uwzględnienie niniejszego wniosku. Postanowieniem z 15 maja 2018 r., III SA/Po 76/18 starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu, rozpoznając wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych - odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Rozpoznając sprzeciw skarżącego, WSA w Poznaniu postanowieniem z 5 czerwca 2018 r., III SA/Po 76/18 zmienił zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 15 maja 2018 roku w ten sposób, że przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd napisał, że obraz egzystencji wnioskodawcy ujawnia, że jest on osobą, która pomimo ograniczenia wydatków do granic zabezpieczenia kosztów koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny nie jest w stanie wygospodarować środków na koszty sądowe. Wnioskodawca zaznaczył, że nie ma dochodów i nie jest w stanie uiścić opłaty sądowej od skargi w wysokości ponad [...] złotych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla niego samego i jego rodziny. W konsekwencji należało zmienić dotychczasowe postanowienie w ten sposób, by zwolnić skarżącego z kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Ocena czy grożąca szkoda jest znaczna, możliwe jest wyłącznie na podstawie analizy okoliczności konkretnej sprawy i można o niej twierdzić wówczas, gdy rozmiary szkody wywołane wykonaniem zaskarżonego aktu są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Trudne do odwrócenia skutki to takie skutki wykonania zaskarżonej decyzji, które wprawdzie można odwrócić, ale przy podjęciu nadmiernego w danych warunkach wysiłku. Dlatego zawarta we wniosku argumentacja, powinna być poparta faktami i ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Ogólnikowe twierdzenia, pozbawione szerszego uzasadnienia, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. W ocenie Sądu argumentacja skarżącego nie pozwala na zastosowanie wyjątkowej instytucji, jaką jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Wykonanie obowiązku o charakterze pieniężnym z punktu widzenia następstw prawnych, co do zasady, nie wywołuje niebezpieczeństw określonych w treści przesłanek dla orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Podatnik posiada bowiem roszczenie o zwrot bezpodstawnie uiszczonych należności wraz z odsetkami; restytucja całkowita jest zasadą. Sąd podkreśla, że przyznanie prawa pomocy (w zakresie częściowym) nie stanowi o ziszczeniu się przesłanek dla wstrzymania wykonania aktu zaskarżonego do sądu administracyjnego. Celem instytucji prawa pomocy jest indywidualizacja ustawowo określonego obowiązku ponoszenia kosztów sądowych tak, aby każdy mógł zrealizować konstytucyjnie zagwarantowane prawo do sądu. Sąd podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu WSA w Poznaniu z 11 stycznia 2018 r., III SA/Po 755/17 (CBOSA), że stosowanie środków egzekucyjnych, czyli podejmowanie działań zgodnych z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie stanowi o zaistnieniu przesłanki wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na gruncie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2017, poz. 1201 z późn. zm.) zobowiązany posiada z mocy prawa ochronę, która gwarantuje, że środki egzekucyjne będą stosowane z poszanowaniem zasady minimum egzystencji. Z powyższych względów nie można przyjąć, że stosowanie środków egzekucyjnych wywołuje niebezpieczeństwo pozbawienia zobowiązanego środków do życia. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 §3 i §5 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji, na posiedzeniu niejawnym.