III SA/Po 76/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-05-15
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, pomimo wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, które pozostało niewykonane?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał swojej sytuacji majątkowej w sposób rzetelny i pełny, uchylając się od wykonania wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego. Brak współpracy ze strony wnioskodawcy uniemożliwił ustalenie jego rzeczywistych zdolności płatniczych, co jest warunkiem koniecznym do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący Z. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w sprawie dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. Wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła ponad 1,7 mln zł, a wpis od skargi 17.621 zł. Skarżący podał swoje dochody i koszty utrzymania rodziny, a także wskazał na prowadzone przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, w tym przedstawienia dokumentacji dotyczącej prowadzonej przez niego Fundacji oraz rachunków bankowych żony. Skarżący nie wykonał wezwania.Rozstrzygnięcie
Postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 maja 2018 roku Sebastian Michalski – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2017 roku nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący wystąpił z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych. Wartość przedmiotu zaskarżenia określił na 1.762.019,00 zł.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jego sytuacja majątkowa nie pozwala na jednorazowe uiszczenie wpisu od skargi w kwocie 17.621 zł.
Wnioskodawca oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. W małżeństwie obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej. Rodzina zamieszkuje w lokalu o pow. 55 mkw. (wartość około 300 tys. zł). Udział wnioskodawcy wynosi 10 %. Mieszkanie jest obciążone (rata kredytu hipotecznego to 1.300,95 zł miesięcznie).
Dochody rodziny zostały określone na 4.450 zł netto miesięcznie (działalność gospodarcza skarżącego - 2.500 zł, umowa o pracę żony skarżącego - 1.450 zł, działalność gospodarcza żony skarżącego - 500 zł). Miesięczne koszty utrzymania rodziny zostały zadeklarowane na kwotę 3.982,95 zł.
Skarżący wyjaśnił, że przeciwko niemu prowadzone jest administracyjne postępowanie egzekucyjne. Dokonano zajęcia rachunku bankowego na kwotę 2.883.849,87 zł. Wnioskodawca zgromadził na rachunku bankowym 750 zł.
Uzupełniając oświadczenie majątkowe wnioskodawca wyjaśnił (pisma k. 104 i k. 162 akt sądowych oraz przekazane dokumenty), że jego przychody z prowadzenia działalności gospodarczej wynosiły: 430.582,08 zł w 2015 roku, 225.679,99 zł w 2016 roku oraz 263.503, 00 zł w 2017 roku. Wskutek prowadzenia egzekucji (zajęcia rachunku bankowego) przejęto od wnioskodawcy 4.588,80 zł. Ponadto organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności u kontrahentów wnioskodawcy. Z tego powodu skarżący zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej z dniem 12 stycznia 2018 roku i od tego czasu nie pracuje. Żona wnioskodawcy aktualnie osiąga przychody w kwocie około 4.500 - 4.700 zł miesięcznie (umowa o pracę – 3.000 zł, działalność gospodarcza 1.500 - 1.700 zł). Wnioskodawca zaznaczył, że wraz z żoną spodziewają się dziecka. Ich koszty utrzymania wzrosną. Żona przestanie uzyskiwać dochody z działalności gospodarczej i będzie otrzymywać zasiłek macierzyński w znacznie niższej wysokości.
W toku weryfikacji oświadczenia majątkowego wnioskodawcy ujawniono, że skarżący nie przedstawił własnej sytuacji majątkowej w sposób rzetelny.
W marcu 2017 roku w Krajowym Rejestrze Sądowym dokonano wpisu Fundacji M. P. P. nr KRS: [...], w której funkcje zarządu jednoosobowo pełni Z. S. (PESEL [...]). W skład Rady Fundacji wchodzi natomiast G. S. (PESEL [...]). Fundacja prowadzi taką samą działalność gospodarczą, jak "S. T." Z. S., czyli sprzedaż detaliczną prowadzoną przez domy sprzedaży wysyłkowej lub Internet.
Pismem z dnia z dnia 11 kwietnia 2018 roku skarżący został ponownie zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego poprzez:
- przedłożenie odpisu aktu ustanowienia Fundacji oraz statutu Fundacji wraz ze zmianami,
- udokumentowanie składników majątkowych przeznaczonych na realizację celu Fundacji,
- udokumentowanie wysokości środków przekazanych na działalność gospodarczą prowadzoną przez Fundację,
- udokumentowanie wysokości przychodów i kosztów prowadzenia działalności gospodarczej przez Fundację za 2017 oraz 2018 rok, w tym wyszczególnienie wysokości przychodów ze sprzedaży detalicznej prowadzonej przez domy sprzedaży wysyłkowej lub Internet oraz wysokości przychodów z wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi,
- udokumentowanie wysokości przychodu z tytułu pełnienia funkcji prezesa zarządu Fundacji,
- przedłożenie zestawienia rachunków bankowych posiadanych przez żonę wnioskodawcy oraz udokumentowanie operacji wykonywanych na tych rachunkach poprzez przedłożenie wyciągów z tych rachunków za okres od 01 września 2017 roku.
Wnioskodawca nie wykonał wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego.
Zgodni z art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Powyższe oznacza, że strona ubiegająca się o tzw. prawo ubogich powinna wykazać, że pomimo ograniczenia wydatków do granic zabezpieczenia kosztów koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny nie jest w stanie wygospodarować środków na koszty sądowe. Dopiero wykazanie takich okoliczności uzasadnia stanowisko, że koszty sądowe ograniczają realizację konstytucyjnego prawa do sądu.
Skoro strona uchyla się od przedstawienia dokumentacji wskazanej w wezwaniu sądowym, to powinna liczyć się z tym, że sąd (referendarz sądowy) nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy. Brak współpracy ze strony wnioskodawcy skutkuje uznaniem, iż nie wykazał ona zaistnienia przesłanek koniecznych dla przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części.
Ustalenie rzeczywistych zdolności płatniczych wnioskodawcy jest niemożliwe, gdy oświadczenie majątkowe jest niepełne. Podstawą orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy może być jedynie pełne i rzetelne oświadczenie majątkowe. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 §1 pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło