III SA/Po 761/09

Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 04 grudnia 2009r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2009; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/Sebastian Michalski Skarżąca Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika w osobach adwokata, radcy prawnego i doradcy podatkowego. Wartość przedmiotu zaskarżenia została określona na kwotę 35.182,00zł. W oparciu o oświadczenie majątkowe przedłożonego na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy, dodatkowe wyjaśnienia przedłożone na wezwanie Sądu oraz dokumenty zgromadzone w aktach administracyjnych ustalono, co następuje. Skarżąca spółka jest właścicielem nieruchomości o pow. 9040m², położonej w miejscowości I., gm. R., i zabudowanej: trzema budynkami gospodarczymi, budynkiem administracyjni-gospodarczym oraz zadaszoną halą. Wniesiona tytułem aportu nieruchomość została wyceniona w dowodach księgowych na 200.000zł. Nieruchomość jest obciążona hipoteką przymusową z tytułu zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2006-2008 na łączną kwotę 81.634zł. Jedynym wspólnikiem, a obecnie także likwidatorem spółki, jest Z. K. Na jedynym rachunku bankowym Spółki w okresie od czerwca do września 2009 roku widniało saldo ujemne wysokości około 130zł. Według oświadczenia likwidatora od chwili powstania Skarżąca nie wykonywała żadnej działalności gospodarczej. Natomiast z dniem 25 stycznia 2008 roku, na mocy aktu o rozwiązaniu, Spółka została postawiona w stan likwidacji. Przychód netto w kwocie 16.880,00zł, wykazany w rachunku zysków i strat na dzień 31 grudnia 2008 roku, pochodził ze sprzedaży złomu składowanego na terenie nieruchomości. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Skarżąca nie wykazała, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania w rozumieniu art. 246 §2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wyjaśnić należy, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznej i zwolnienie od ich ponoszenia następuje na zasadzie wyjątku od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych - art. 84 Konstytucji RP. Na tym tle zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej stanowi instytucję, która może znaleźć zastosowanie jedynie wtedy, gdy strona rzeczywiście nie posiada żadnych możliwości finansowych uiszczenia opłaty sądowej, czyli niewątpliwy brak dostatecznych środków na opłaty ogranicza jej realizację prawa do sądu. Skarżąca spółka nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, nie zatrudnia pracowników, a obecnie jest likwidowana. Jej kapitał własny w bilansie na dzień 31 grudnia 2008 roku został wyceniony na kwotę 198.467,08zł. Zgodnie z art. 282 §1 ustawy z dnia 15 września 2000 roku Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 ze zm.) likwidator powinien zakończyć bieżące interesy spółki, ściągnąć wierzytelności, wypełnić zobowiązania i upłynnić majątek spółki (czynności likwidacyjne). Do zobowiązań, które powinien wypełnić likwidator należy zaliczyć także koszty postępowania sądowego, czyli opłaty i wydatki oraz koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw obejmujące wynagrodzenia fachowych pełnomocników. Wartość wykazanych zobowiązań spółki (116.825zł) jest znacznie niższa od bilansowej wyceny funduszy własnych spółki (198.467,08zł). Wskazana nadwyżka bez wątpienia zaspokaja koszty przedmiotowego postępowania sądowego wraz z wynagrodzeniem fachowego pełnomocnika. Zatem przyznanie prawa pomocy prowadziłoby do ochrony majątku Spółki przed przeznaczeniem go na koszty postępowań sądowych. Powołanie się na brak środków na rachunku bankowym nie jest okolicznością wystarczająca do przyznania prawa pomocy, albowiem celem likwidacyjnym jest także spieniężenie prawa własności do nieruchomości. Podkreślić przy tym należy, że wspólnikom przypada dopiero nadwyżka pozostająca po wypełnieniu należnych zobowiązań. Stąd aktualne na gruncie przedmiotowej sprawy pozostaje orzeczenie SN z dnia 13 września 1937r. II C 618/37 OSN(C) 1938/6/293, Lex 4328, w którym wyrażono pogląd, że "Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ubiegająca się o prawo ubogich, (...) nawet w razie przeciążenia majątku swego ponad wartość nie może się powołać na swe zupełne ubóstwo, gdyż może pokryć opłaty sądowe przez zażądanie dopłat od wspólników". Źródło pochodzenia środków finansowych nie jest okolicznością istotną z punktu widzenia ustawowych przesłankach przyznania prawa pomocy. Dlatego podniesione okoliczności nie mogą być podstawą zwolnienia od kosztów sądowych. Stwierdzając, że Skarżąca nie wykazała wyczerpania wszystkich realnych możliwości zabezpieczenia środków na koszty postępowań wszczynanych w celu ochrony swoich praw, na podstawie art. 246 §2 pkt 1 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/Sebastian Michalski T.M.d