III SA/Po 765/06
WyrokWSA w Poznaniu2006-12-05
Skład orzekający: Maria Lorych-Olszanowska, Tadeusz M. Geremek, Barbara Koś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo określił swoją właściwość rzeczową i miejscową do rozpoznania wniosku o uregulowanie stanu prawnego gruntu zajętego pod cel publiczny, gdy istnieją wątpliwości co do przedmiotu tego wniosku?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że organy nieprawidłowo ustaliły właściwość rzeczową. Kluczowym błędem było nieprecyzyjne określenie przedmiotu żądania strony, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu prawnego nieruchomości i właściwego organu do rozpatrzenia sprawy. Brak tych ustaleń stanowił naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący J.K. złożył wniosek o przyznanie nieruchomości zamiennej za grunty zajęte pod poszerzenie cieku publicznego "A". Starosta O. przekazał wniosek Marszałkowi Województwa W., uznając go za właściwy organ. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Starosty. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując przekazanie sprawy niewłaściwemu organowi. W trakcie postępowania pojawiły się wątpliwości co do tego, czy żądanie dotyczy działki o pow. 0,02 ha (własność skarżącego, nie wywłaszczona) czy działki o pow. 0,09 ha (wywłaszczona na cele publiczne).Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Starosty O. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania i stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska ( spr. ) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Barbara Koś Protokolant: ref. staż. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 grudnia 2006 r. przy udziale . sprawy ze skargi J.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2006r. nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości podania w sprawie dotyczącej uregulowania stanu prawnego gruntu zajętego pod poszerzenie celu publicznego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty O .z dnia[...] maja 2006r. Nr GN. [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J.K.kwotę 100,- (sto 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania ; III. stwierdza, ze zaskarżone postanowienie nie może być wykonana. /-/B. Koś /-/M. Lorych-Olszanowska /-/T. M. Geremek EW WSA/wyr. 1 – sentencja wyroku
Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Starosty O. z dnia [...] maja 2006 roku nr [...] , wydane na podstawie art. 65 § 1 K. p. a. w zw. z art. 11 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 – Prawo wodne (t. j. z 2005 roku Nr239, poz. 2019), przekazujące według właściwości, Marszałkowi Województwa W., wniosek J.K. o uregulowanie stanu prawnego gruntów zajętych pod poszerzenie cieku publicznego "A" .
Z uzasadnienia postanowienia organu I instancji wynika, że J.K. zwrócił się do Starosty O. o przyznanie nieruchomości zamiennej za grunty zajęte pod poszerzenie cieku "A" . Pod poszerzenie tego cieku , na mocy prawomocnej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w O. nr [...] z dnia [...] marca 1985 roku, zostały zajęte działki nr [...] , [...] i [...] , położone we wsi R. o łącznej powierzchni 0,13 ha. Działki te stanowią własność Skarbu Państwa i pozostają w dyspozycji W. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych. Ponieważ modernizacja tego cieku objęła teren wykraczający poza wskazane wyżej działki, w 1987 roku, z nieruchomości należącej do J. i M. K. wydzielono działkę nr [...] o pow. 0,02 ha. Nie dokonano wykupu tej działki i obecnie stanowi ona własność J.K. .
Ponieważ zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (t. j. Dz. U. z 2005 roku Nr 239, poz. 2019) prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa wykonuje marszałek województwa, jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej, zdaniem Starosty O., Marszałek Województwa W. jest organem właściwym do rozpoznania wniosku J.K. .
W zażaleniu na powyższe postanowienie J.K. wniósł o przyznanie "należnych" mu gruntów zamiennych.
Po rozpoznaniu powyższego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W motywach postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 19 Kodeksu postępowania administracyjnego każdy organ musi z urzędu przestrzegać swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Decyzja wydana przez Starostę O. byłaby w rozpoznawanej sprawie nieważna, bowiem właściwym organem jest Marszałek Województwa W..
W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.K. przytoczył uzasadnienia organów obu instancji. Stwierdził, że rozpatrzenie sprawy nie może polegać na przekazywaniu jej organowi niewłaściwemu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Stwierdziło, że w rozpoznawanej sprawie wiadomym jest, iż grunt o pow. 0,09 ha, będący własnością J.K. , po dokonanym wywłaszczeniu został przejęty na cele publiczne (na poszerzenie cieku wodnego). Bezspornym jest, że przejęty grunt jest we władaniu Urzędu Marszałkowskiego w P. . Wobec powyższego, w ocenie SKO, adresatem żądania J.K. jest Marszałek Województwa W..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jakkolwiek nie z tych powodów, które wskazał skarżący. Ma rację bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na postanowienia art. 19 k. p. a., że organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Warunkiem jednak właściwego ustalenia właściwości organu jest precyzyjne określenie treści żądania strony.
W rozpoznawanej sprawie warunek ten nie został spełniony.
Z zawartych w aktach administracyjnych wniosków skarżącego wynika, że domagał się on:
- przyznania nieruchomości zamiennej za grunt zabrany na cele publiczne (wniosek z
19. lipca 2005 roku k. 4 akt adm.),
- gruntu zamiennego za " czterokrotne naruszenie własności na cele publiczne" (wniosek z dnia [...] kwietnia 2006 roku k. 34 akt adm.).
Z powyższych wniosków nie wynika jakiej nieruchomości dotyczą żądania skarżącego.
Wymieniony wyżej wniosek skarżącego z dnia [...] lipca 2005 roku skierowany został do Wojewody . Przekazując sprawę Staroście O. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 roku Nr [...] Wojewoda rozstrzygał "wniosek p. J.K. o przyznanie nieruchomości zamiennej za grunt wywłaszczony w 1985 r. na cele publiczne" t. j. o nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. 0,09 ha, która objęta została decyzją wywłaszczeniową Naczelnika Miasta i Gminy O. z dnia [...] . 03. 1985 roku nr [...] na poszerzenie cieku "A".
W postanowieniu z dnia [...] maja 2006 roku Starosta O. wyjaśnił stan prawny działki nr [...] o pow. 0,02 ha, która nie była przedmiotem wywłaszczenia i jest w dalszym ciągu własnością skarżącego. Tak ustalony stan prawny nieruchomości stanowił przesłankę na podstawie której określony został organ właściwy do rozpoznania wniosku skarżącego.
Określona przez organ I instancji nieruchomość i jej stan prawny były też przedmiotem oceny zawartej w zaskarżonym postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego . Jednakże w odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że "grunt o pow. 0,09 ha będący własnością Pana J.K. po dokonanym wywłaszczeniu został przejęty na cele publiczne (na poszerzenie cieku wodnego)". Powyższe wskazuje na istniejące i nie dające się usunąć wątpliwości co do tego jaka nieruchomość byłą w istocie przedmiotem orzeczeń organów obu instancji.
W zaskarżonym postanowieniu z [...] czerwca 2006 roku SKO nie wymieniło nieruchomości, którą uznało za przedmiot żądań skarżącego. Utrzymując w mocy postanowienie Starosty O. dało jednak wyraz temu, że przedmiotem rozstrzygnięcia jest żądanie dotyczące działki nr [...] o pow. 0,02 ha, stanowiącej własność J.K..
Treść odpowiedzi na skargę wskazuje jednak na zupełnie inną nieruchomość, bo nieruchomość o pow. 0,09 ha wywłaszczoną na cele publiczne. W świetle powyższego powstaje wątpliwość jakiej nieruchomości w istocie dotyczyło rozstrzygnięcie SKO.
Z akt administracyjnych nie wynika nadto , która z wymienionych wyżej nieruchomości jest przedmiotem żądań skarżącego. Żądanie sformułowane we wniosku z [...] kwietnia 2006 roku " o przyznanie gruntu zamiennego za czterokrotne naruszenie własności na cele publiczne" jest na tyle nieprecyzyjne, że nie pozwala nawet na ustalenie czy tylko wskazane wyżej nieruchomości są przedmiotem wniosku, czy też obejmuje on inne nieruchomości, nie wymienione w postanowieniach wydawanych w sprawie.
Brak ustaleń we wskazanym wyżej zakresie uniemożliwia ocenę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia.
W sprawie nie poczyniono też ustaleń jaki rodzaj wód stanowi wymieniony "ciek "A"" w świetle postanowień art. 11 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku - Prawo wodne (Dz. U. Nr 239 poz. 2019 z 2005 r. t. j.)
Powyższe wskazuje, że zaskarżone postanowienia organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k. p. a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Prowadzi to do uchylenia tak wydanych postanowień z mocy art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organów orzekających będzie przede wszystkim określenie nieruchomości, której dotyczą roszczenia skarżącego w sposób pozwalający na ustalenie jej stanu prawnego i określenie, na tej podstawie, organu właściwego do rozstrzygnięcia tych roszczeń.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji, o kosztach postanawiając zgodnie z art. 200 , a o wstrzymaniu wykonania postanowienia , zgodnie z art. 152 cyt. wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/B. Koś /-/M. Lorych-Olszanowska /-/T. M. Geremek
EWd
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło