III SA/Po 768/07

Dnia 7 lutego 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek Asesor sądowy Szymon Widłak( spr.) Protokolant: sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2008 roku przy udziale sprawy ze skargi D.T. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...], nr [...] II. zasądza od Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na rzecz D.T. kwotę 200,- ( dwieście 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego ; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/Sz. Widłak /-/M. Lorych – Olszanowska /-/T. M. Geremek Decyzją z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, ze zm.) w związku z art. 5a ust.3 i ust.4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 31 poz. 264 ze zm.) oraz na podstawie art. 3 ust.2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 roku Nr 6, poz. 40, ze zm.) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...], nr [...] o odmowie przyznania D.T. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004. W Uzasadnieniu wskazano, iż dniu [...] D. T. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 dla działki ewidencyjnej o numerze [....] leżącej w województwie w. powiat s., gmina O., obręb G. o powierzchni [...]. Podczas weryfikacji wniosku pod kątem jego kompletności, zgodności z komputerową referencyjną bazą danych działek ewidencyjnych oraz po kontroli administracyjnej ujawniły się błędy we wniosku wymagające wyjaśnienia wnioskodawcy. Okazało się, iż działka ewidencyjna o numerze [...] zgłoszona przez wnioskodawcę do płatności bezpośrednich, została zgłoszona również przez inną osobę – A. L. Działając w oparciu o art. 50 Kpa, w związku z art.7 Kpa, Biuro Powiatowe w S. w dniu [...] wezwało D.T. do złożenia wyjaśnień w zakresie działki o numerze [...]. Ostatecznie w wyniku postępowania wyjaśniającego sporna działka została wykluczona z wniosku A. L. decyzją odmawiającą przyznania jej płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 r. (z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych), od której złożyła ona odwołanie. W jego rezultacie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w P. uchylił zaskarżoną decyzję oraz przekazał sprawę A. L. do ponownego zweryfikowania przez organ I instancji. W trakcie postępowania Kierownik Biura Powiatowego w K., na podstawie zebranego materiału dowodowego (oświadczenia świadków, zaświadczenie sołtysa wsi G., pisma D. T.) ustalił, iż D. T. nie użytkował w roku 2004 gruntów rolnych znajdujących się na działce ewidencyjnej [...]. W związku z tym kolejnymi decyzjami organów I-szej i II-ej instancji stwierdzono nieważność decyzji Nr [...] z dnia [...]. Wyrokiem z dnia [...] o sygn. [....] Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uchylił obie decyzje wskazując, iż w przedmiotowej sprawie występowały przesłanki, które ewentualnie uprawniały organ administracji do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich, a nie do stwierdzenia jej nieważności.. Postanowieniem z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego w K. wznowił postępowanie administracyjnego w sprawie wniosku D. T., zakończonego decyzją Nr [...] z dnia [...]. W toku ponownie przeprowadzonego postępowania organy kolejny raz oceniając zgromadzony materiał dowodowy uznały, iż zasadniczym kryterium przy dokonywaniu rozstrzygnięcia powinno być ustalenie, który z wnioskodawców w roku gospodarczym 2004 faktycznie władał przedmiotową nieruchomością, nie tylko w sposób fizyczny, ale również, czy miał swobodę podejmowania decyzji, co i kiedy uprawiać na danej działce. W rezultacie organy uznały, iż D.T. nie użytkował spornej działki. W ocenie Dyrektora W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. należy podkreślić, że zgodnie z art.2 ust.1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, płatności przysługują osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej – w dniu złożenia wniosku o dopłaty – posiadaczem gospodarstwa rolnego, na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Istotną przesłanką decydującą o ich przyznaniu jest bowiem rzeczywiste posiadanie (użytkowanie) gruntów rolnych. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w P. podkreślił, że organy administracji mają za zadanie ustalić, czy wnioskodawca faktycznie uprawia działki rolne zgłoszone we wniosku a nie rozstrzyga sporów związanych z użytkowaniem gruntów. W związku z tym, iż w postępowaniu wyjaśniającym przed organem I instancji D.T. nie udowodnił faktu użytkowania spornych działek ewidencyjnych, przy czym na podstawie zebranych w sprawie dowodów oraz w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż jedynym użytkownikiem spornych gruntów w roku 2004 była A. L., tym samym D. T. nie jest w rozumieniu cytowanej ustawy uprawniony do otrzymania płatności. W skardze na powyższą decyzję D.T. podniósł, iż jako właściciel i użytkownik działki podjął decyzję, iż w 2004 roku będzie ona przeznaczona do ugorowania. Podkreślał, iż wzywał A. L. do zaprzestania użytkowania jego własności. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w P. podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona aczkolwiek z innych powodów niż wskazane w skardze. Przede wszystkim należy stwierdzić, iż jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji wyrażona w art. 16 §1 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks Postępowania administracyjnego (tj. Dz.U nr 30 poz. 168 z 2000r ze zm.). Jej konsekwencją jest między innymi obowiązek dochowania przez organy administracji szczególnej dbałości o przebieg postępowania prowadzonego w celu wzruszenia decyzji, przy czym zapadłe w jego wyniku rozstrzygnięcia jako wzruszające uregulowany wcześniej stan prawny należy oceniać ze specjalnym rygorem. Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 Kpa organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania o którym mowa w art. 149 § 2 Kpa jeśli stwierdzi istnienie podstaw do uchylenia decyzji określonych w art. 145 § 1 Kpa uchyla decyzje dotychczasową i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Z sentencji decyzji podlegających ocenie sądu w niniejszej sprawie nie wynika tymczasem, iż decyzja nr [...] z dnia [...] o przyznaniu płatności D. T. została uchylona. Niedochowanie przez organy wymogów z art. 151 §1 pkt1 Kpa tworzy stan, w którym w obrocie prawnym istnieją dwie wykluczające się decyzje. Także w uzasadnieniach obu orzeczeń w przedmiocie wznowienia postępowania jedynie lakonicznie opisano i uargumentowano motywy, które legły u podstaw wznowienia postępowania, co pozwala na kolejną negatywną ocenę ich zgodności z prawem tym razem z uwagi na uchybienie wymogom uzasadnienia zawartym w art. 107§ 3 Kpa. Tymczasem nie ulega wątpliwości, iż każda decyzja – a w szczególności decyzja reformująca utworzony wcześniej porządek prawny – winna w swej treści nie pozostawiać żadnych wątpliwości co do zakresu w jakim określa na nowo prawa i obowiązki podmiotów stosunków administracyjnoprawnych. Za wysoce niewystarczające należy uznać powtórzenie w uzasadnieniu jedynie treści poglądów zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., które odnosiły się do oceny zaskarżonej wówczas decyzji w przedmiocie nieważności postępowania, bez poczynienia przez organy własnych ustaleń i wyjaśnień w zakresie podstaw wznowienia postępowania i konieczności uchylenia korzystnej dla D. T. decyzji. Biorąc pod uwagę podniesione wyżej okoliczności zachodziła konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy ARiMR –u wezmą pod uwagę dokonaną przez Sąd ocenę prawną kwestii związanych z wymogami postępowania wznowieniowego, przede wszystkim konieczność sformułowania decyzji w sposób zgodny z wymogami wyznaczanymi treścią art. 151 §1 Kpa, a nadto uzasadnią ją w sposób odpowiadający regułom określonym przez art. 107§ 3 Kpa, a także uzupełnią akta sprawy o niezbędny materiał dowodowy albowiem w aktach brak jest decyzji będącej przedmiotem wznowienia (tj decyzji nr [...] z dnia [...] o przyznaniu płatności D. T.). W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 wskazanej ustawy. /-/Sz. Widłak /-/M. Lorych-Olszanowska /-/T. M. Geremek