III SA/Po 768/20

Dnia 02 czerwca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr.) WSA Małgorzata Górecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 02 czerwca 2021 roku sprawy ze skargi G. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] września 2020r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013 oddala skargę Zaskarżoną decyzją Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z [...] lipca 2020 r. o ustaleniu wobec G. W. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego w łącznej wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano, co następuje. Skarżący zobowiązał się do realizacji 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego od [...] marca 2014 r. do [...] marca 2019 r. w ramach pakietu 4 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami [...] w wariancie 4.3 Szuwary wielkoturzycowe do pow. 20 ha. Skarżący składał wnioski o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za lata 2014-2018. Skarżącemu przyznano płatności rolnośrodowiskowe na lata 2014-2017 decyzjami z: - [...] stycznia 2015 r. w wysokości [...] zł, w tym [...] zł z tytułu realizowania programu rolnośrodowiskowego, a [...] zł z tytułu kosztów transakcyjnych - na rok 2014; - [...] czerwca 2016 r. w wysokości [...] zł - na rok 2015; - [...] maja 2017 r. w wysokości [...] zł - na rok 2016; - [...] kwietnia 2018 r. w wysokości [...] zł - na rok 2017. W dniu [...] czerwca 2018 r. skarżący za pośrednictwem platformy eWniosekPlus złożył wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2018, ale nie wskazał na jakiej powierzchni i w ramach jakich pakietów i wariantów ani do jakich działek rolnych wnioskuje o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Na załączniku graficznym dla działki ew. nr [...] położonej w gminie P. w obrębie K. wyrysowano jedynie powierzchnie [...] ha, [...] ha i [...] ha, bez wskazania rośliny uprawnej i realizowanego pakietu oraz wariantu w ramach zobowiązania rolnośrodowiskowego. Powyższego braku nie uzupełniono w terminie do składania wniosku (15 czerwca 2018 r.) ani w terminie ostatecznym (sankcyjnym) - do [...] lipca 2018 r. W wyniku kontroli wniosku z [...] czerwca 2018 r. stwierdzono, że: - powierzchnia uprawniona do płatności wynosi 0 ha, czyli jest mniejsza niż powierzchnia podjętego zobowiązania (20 ha); - stronie może być przyznana płatność rolnośrodowiskowa, jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez nią działek rolnych wynosi co najmniej 1 ha (§ 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013; Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm., dalej: "rozporządzenie"). Powyższe oznacza, że strona nie deklaruje kontynuacji programu rolnośrodowiskowego w ramach wariantu 4.3 na obszarze powyżej 1 ha. Jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności określonych w rozporządzeniu, podlega ona zwrotowi (§ 39 ust. 1 rozporządzenia). Płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik nie złożył wniosku o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej do określonych gruntów objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do tych gruntów (§ 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia). Nie stwierdzono awarii systemu internetowego eWniosek. Decyzją z [...] lutego 2019 r. organ pierwszej instancji odmówił przyznania stronie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2018 w ramach przedmiotowego pakietu 4.3. Decyzją z [...] maja 2019 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z [...] lutego 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem o sygn. akt III SA/Po [...] oddalił skargę na decyzję organu odwoławczego z [...] maja 2019 r. Wobec powyższego wszczęto postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych skarżącemu za lata 2014-2017 na mocy wyżej powołanych decyzji organu pierwszej instancji z [...] stycznia 2015 r., [...] czerwca 2016 r., [...] maja 2017 r. i [...] kwietnia 2018 r. w łącznej wysokości [...] zł, w tym [...] zł płatności rolnośrodowiskowej i [...] zł refundacji kosztów transakcyjnych. W skardze na decyzję organu odwoławczego i dodatkowym piśmie (k. 15) skarżący wskazał, że powierzchni działek nie podał omyłkowo, zaś wnioski o przyznanie innych płatności zawarte na tym samym dokumencie, również zawierające tą pomyłkę, załatwiono pozytywnie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego zawarte w zaskarżonej decyzji. W związku z jego omówieniem, jego powtarzanie byłoby zbędne. Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, co następuje. Skarżący podjął 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe od [...] marca 2014 r. do [...] marca 2019 r. w ramach pakietu 4 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w wariancie 4.3 Szuwary wielkoturzycowe do pow. 20 ha. Skarżącemu za lata 2014-2017 na mocy stosownych decyzji wypłacono [...] zł, w tym [...] zł płatności rolnośrodowiskowej i [...] zł refundacji kosztów transakcyjnych. We wniosku kontynuacyjnym na rok 2018 nie wskazał na jakiej powierzchni i w ramach jakich pakietów i wariantów ani do jakich działek rolnych wnioskuje o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, co oznacza, że zadeklarowana przez niego powierzchnia wynosi 0 ha. Prawomocną decyzją organu odwoławczego z [...] maja 2019 r. odmówiono przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2018 w ramach przedmiotowego pakietu 4.3, co oznacza, że skarżący nie deklaruje kontynuacji programu rolnośrodowiskowego w ramach wariantu 4.3. Płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu (§ 39 ust. 1 rozporządzenia). Płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik nie złożył wniosku o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej do określonych gruntów objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do tych gruntów (§ 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia). Kluczowa dla rozstrzygnięcia jest okoliczność, czy skarżący złożył wniosek o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej (na rok 2018) do określonych gruntów objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym (20 ha). Jak wskazano wyżej, nie uczynił tego. Brak podstaw do przyjęcia awarii systemu eWniosek, a kwestia przyznania innych płatności pozostaje poza granicami postępowania. Choć niezadeklarowanie określonych gruntów objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym dotyczy roku 2018, a nie poprzednich lat (2014-2017), ale tym samym - jak trafnie podniósł organ - skarżący nie realizuje 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego w powyższym zakresie. Obowiązek zwrotu ma charakter wsteczny (za lata 2014-2017), co uzasadnione jest celem i kompleksowym charakterem programu rolnośrodowiskowego. Ma on bowiem charakter wieloletni i beneficjent jest zobowiązany do jego realizacji w każdym kolejnym roku na uzgodnionych warunkach. Wywiązanie się z obowiązków przyjętych w ramach programu musi być zatem oceniane w okresie całego 5-letniego okresu zobowiązania. Stwierdzenie nieprawidłowości w realizacji warunków zgłoszonego do płatności projektu rolnośrodowiskowego w danym roku powoduje nie tylko nieprzyznanie płatności za ten rok, lecz skutkuje także obowiązkiem zwrotu płatności wcześniej przyznanych obejmujących okres zobowiązania wieloletniego. Skoro zatem w roku 2018 skarżący nie realizował zobowiązania rolnośrodowiskowego na wskazanych przez organ powierzchniach, to zasadnie zobowiązano go do zwrotu nienależnie pobranych płatności za lata 2014-2017. Wobec tego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.