III SA/Po 769/16
WyrokWSA w Poznaniu2017-01-25
Skład orzekający: Marek Sachajko, Maria Lorych-Olszanowska, Szymon Widłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy udostępnienie lokalu na podstawie umowy najmu powierzchni użytkowej w celu umieszczenia urządzenia rozrywkowego, które jest własnością najemcy i wykorzystywane jest przez niego w prowadzonej działalności gospodarczej, stanowi "urządzanie gier" w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, uzasadniające wymierzenie kary pieniężnej wynajmującemu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo udostępnienie lokalu na podstawie umowy najmu powierzchni użytkowej w celu umieszczenia urządzenia rozrywkowego, które jest własnością najemcy i wykorzystywane jest przez niego w prowadzonej działalności gospodarczej, nie jest wystarczające do uznania wynajmującego za "urządzającego gry" w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Konieczne jest wykazanie aktywnego udziału wynajmującego w organizacji gry, partycypacji w zyskach z tej działalności, wykraczających ponad czynsz za wynajem powierzchni, a także jego zaangażowania w obsługę automatu, np. poprzez wyjaśnianie zasad gry czy wypłatę wygranych. Organy administracji nie wykazały tych okoliczności w sposób wystarczający, opierając się jedynie na umowie najmu i zapewnieniu dostępu do energii elektrycznej.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył B. J. karę pieniężną za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Ustalono, że w lokalu prowadzonym przez B. J. znajdował się automat do gier, będący własnością innej spółki, z którą B. J. zawarła umowę najmu powierzchni użytkowej. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że organy nie wykazały w sposób wystarczający, iż B. J. faktycznie "urządzała gry".Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. Zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 stycznia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Sędziowie NSA Maria Lorych-Olszanowska WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi B. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2016r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] października 2015r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w P. wymierzył B. J. karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] czerwca 2015 r. w toku czynności kontrolnych funkcjonariusze celni ustalili, że w P. , znajdującej się we W. przy ul. [...], w którym działalność gospodarczą prowadziła B. J., znajdowało się urządzenie do gier o nazwie B. nr [...], który podczas wykonywania czynności przez funkcjonariuszy był włączony do sieci elektrycznej i przygotowany do gry. Funkcjonariusze przeprowadzili oględziny urządzenia oraz eksperyment. Na podstawie dokonanego eksperymentu, o którym mowa w art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2008 r. o Służbie Celnej (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 990 ze zm. – dalej: "u.s.c.") organ uznał, że gry oferowane na będącym przedmiotem eksperymentu urządzeniu, są grami na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, urządzanymi dodatkowo z naruszeniem przepisów tej ustawy.
W trakcie postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że właścicielem ww. urządzenia jest M. spółka z o.o. z siedzibą w Ś.. W trakcie kontroli przedłożono umowę najmu powierzchni użytkowej nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. zawartą pomiędzy kontrolowaną osobą a M. spółką z o.o. z siedzibą w Ś.. Przedmiotem umowy było wynajęcie powierzchni użytkowej lokalu w celu umieszczenia na tej powierzchni urządzenia rozrywkowego.
Organ uznał skarżącą za urządzającą gry na automacie wskazując, że w dniu kontroli dysponowała tym urządzeniem, a wyrażając zgodę na zainstalowanie automatu do gier w należącym do niej lokalu, zapewniła warunki do korzystania z zainstalowanego na podstawie umowy najmu automatu uczestnikom gier poprzez wydzielenie powierzchni w celu jego ustawienia oraz zapewniła dostawę energii elektrycznej w celu zasilenia automatu. Ponadto organ wskazał, że wstawienie automatu do lokalu przyczyniło się do pozyskania większej liczby klientów lokalu i w konsekwencji wpływa na wysokość osiąganych przychodów. Organ uznał, że skarżąca czerpała również korzyści z automatu poprzez pobieranie czynszu najmu powierzchni użytkowej.
W odwołaniu z dnia [...] listopada 2015 r. strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Decyzją z dnia [...] maja 2016 r. (nr [...]) Dyrektor Izby Celnej, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2015, poz. 613 ze zm., określanej dalej jako "O.p.") w związku z art. 2 ust. 3, ust. 4, ust. 5, art. 3, art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 89 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 2 pkt 2, art. 90, art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tj. Dz. U. z 2015, poz. 612 z późn. zm., określanej dalej jako "u.g.h.") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w pełni podziela stanowisko organu I instancji, że gry urządzane na automacie były grami na automatach w rozumieniu u.g.h. Organ przytoczył brzmienie art. 2 ust. 3, 4 i 5 u.g.h., ustalenia funkcjonariuszy celnych i biegłego sądowego, a następnie stwierdził, że ustalenia te potwierdzają charakter losowy gier na automacie B. nr [...], a gry na tym automacie były grami losowymi. Organ wskazał, że eksperyment procesowy przeprowadzony dnia [...] czerwca 2015 r. potwierdził ich komercyjny charakter wskazując, że niezbędne jest zasilenie automatu środkami pieniężnymi, a automat realizuje wygrane pieniężne. W ocenie organu stronę należy uznać za podmiot urządzający grę na ww. automacie.
Odnosząc się do zarzutu zastosowania art. 89 u.g.h., będącego przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE.L.98.204.37 ze zm. - dalej: "dyrektywa 98/34/WE") organ odwoławczy wskazał, że w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 stwierdzono, iż art. 14 ust. 1 u.g.h. stanowi przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, co nie oznacza, że brak powołanego przepisu umożliwia podmiotom dowolne prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach i gier na automatach o niskich wygranych. Organ zaznaczył również, że przepis art. 14 ust. 1 u.g.h., nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, bowiem zawartego w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. sformułowania nie sposób bezpośrednio utożsamiać z art. 14 ust. 1 powołanej ustawy. Organ podkreślił, że art. 14 ust. 1 u.g.h. odnosi się do tych podmiotów, które działają legalnie, na podstawie zezwolenia, ale po jego wygaśnięciu będą musiały przenieść swoją działalność do kasyn gry. Podkreślił przy tym, że TSUE w wyroku z 19 lipca 2012 r. nie miał na celu pozbawienia działalności hazardowej jakichkolwiek regulacji, czy też kontroli. Zdaniem organu odwoławczego na podstawie orzecznictwa TSUE można wyciągnąć wnioski, że w zakresie form hazardu takich jak gry na automatach, dopuszczalna jest swoboda w zakresie reglamentacji tej działalności – sięgająca aż po jej zakazanie – z zastrzeżeniem jedynie, że zastosowane środki nie powinny posiadać charakteru dyskryminacyjnego. Organ stwierdził również, że uznanie przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. za przepis techniczny, nie podlegający stosowaniu z uwagi na brak jego notyfikacji, doprowadziłoby do pozbawienia państwa możliwości sprawowania nadzoru nad działalnością hazardową, co byłoby naruszeniem podstawowych norm prawnych pochodzących wprost z Konstytucji RP. W tym kontekście zwrócono uwagę na obowiązki ciążące na legalnie funkcjonujących podmiotach gospodarczych.
Ustosunkowując się do zarzutu bezpodstawnego uznania strony za urządzającą gry organ II instancji wskazał, że pojęcie urządzania gier należy rozumieć szeroko. Organ stwierdził, że skarżąca wyraziła pisemną zgodę na wstawienie urządzenia do lokalu w którym skarżąca prowadziła działalność gospodarczą. Ponadto w ww. lokalu automat był eksploatowany.
W skardze z dnia [...] czerwca 2016 r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) przepisów postępowania mające istotny wpływ na jego przebieg, tj. art. 208 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie i brak umorzenia postępowania, które jest bezprzedmiotowe,
2) prawa materialnego tj. art. 89 u.g.h. w związku z art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE w zw. z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na podstawie przepisu bezskutecznego,
3) przepisów postępowania mające istotny wpływ na jego przebieg, tj. art. 188 w związku z art. 199 O.p. poprzez jego niezastosowanie i tym samym odmówienie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony, podczas gdy przedmiotem tego dowodu były okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy,
4). prawa materialnego tj. art. 56 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: "TFUE") w związku z art. 89 u.g.h. poprzez orzeczenie wobec skarżącej kary pieniężnej, uniemożliwiającej jej prowadzenie w sposób swobodny działalności gospodarczej, w sytuacji gdy żaden przepis szczególny takiej działalności nie zabrania.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Sąd uznał, po dokonaniu kontroli judykacyjnej działalności organów administracji publicznej, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., określanej dalej "p.p.s.a.") w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi prawidłowość przyjęcia przez organy administracji publicznej, że skarżąca dopuściła się czynu polegającego na urządzaniu gier na automacie poza kasynem gry.
Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie ponieważ zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji, zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego mających wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu organy przeprowadziły postępowanie z naruszeniem przepisów postępowania i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd wskazuje, że organy dokonały, w wyniku niepełnego postępowania dowodowego, błędnej oceny zachowania skarżącej, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów administracji publicznej obu instancji. Podkreślić należy, że organy dokonały, na podstawie wyników przeprowadzonego postępowania dowodowego, ustaleń stanowiących podstawę do uznania, że skarżąca jest osobą "urządzającą grę hazardową."
Zdaniem Sądu brak było podstaw, na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego, do uznania, że B. J. jest osobą, która zachowaniem swoim wyczerpuje znamiona pojęcia "urządzającego gry", a więc terminu zawartego w przepisie art. 89 ust. 1 pkt. 2 u.g.h.
Natomiast pozostałe zarzuty zawarte w skardze, zdaniem Sądu, nie są uzasadnione. Poniżej zostanie przedstawione stanowisko Sądu w zakresie analizy całego postępowania administracyjnego i związanych z tym postępowaniem zarzutów o charakterze materialno-, jak i formalnoprawnym.
Odnosząc się do spornego, a zarazem kluczowego z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy zagadnienia, czy art. 89 u.g.h., stanowi przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE należy wskazać uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16 [dostępną pod adresem orzeczenia nsa.gov.pl]. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. – stanowiący podstawę wydania poddanego sądowej kontroli aktu – nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy. Przepis ten może zatem stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.g.h.
Powołana uchwała ma charakter wiążący w niniejszej sprawie, zgodnie bowiem z art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że z treści przytoczonego przepisu wynika moc ogólnie wiążąca uchwał, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki zatem nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować [por.: wyrok NSA z dnia 26 listopada 2014r., sygn. akt II FSK 1474/14, dostępny pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl].
Mając na uwadze, że w niniejszej sprawie – wbrew zarzutom skargi – przepis art. 89 u.g.h., nie stanowił przepisu technicznego w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, organy podatkowe były zobowiązane prowadzić postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej przewidzianej w tym przepisie. W rezultacie nie może być mowy o naruszeniu art. 56 TFUE. Wbrew twierdzeniom skargi przepis art. 89 u.g.h. nie jest przepisem technicznym, może być zatem skutecznie stosowany i stanowi sankcję w przypadku urządzenia gier na automatach poza kasynem gry. Nie można w konsekwencji zaaprobować stanowiska skarżącej, że żaden przepis szczególny nie zabrania prowadzenia w sposób swobodny działalności gospodarczej polegającej na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry.
Zaskarżona decyzja, z uwagi na powołaną powyżej uchwałę NSA, nie narusza prawa materialnego, tj. art. 89 ustawy o grach hazardowych, w zw. z art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE w zw. z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze orzeczenie w sprawie poddanej sądowej kontroli nie zapadło na podstawie przepisu prawnie bezskutecznego.
Sąd nie podzielił natomiast ustaleń organu zarówno I instancji, jak i odwoławczego w zakresie spełnienia przez skarżącą warunku zakwalifikowania jej jako podmiot należący do kategorii "urządzającego gry", uznając zarzuty skargi w tym zakresie za trafne. Ponieważ ustawa o grach hazardowych nie zawiera legalnej definicji pojęcia "urządzającego gry", należy w takim wypadku odwołać się do definicji danego terminu przyjętego w języku polskim. Według Wielkiego słownika poprawnej polszczyzny (pod red. A. Markowskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011 r.) zwrot "urządzać" oznacza: wyposażać, zagospodarowywać, organizować coś, przedsiębrać, stwarzać komuś odpowiednie warunki do życia. Urządzającym gry jest więc podmiot realizujący (wykonujący) te czynności. Konieczna jest zatem jakaś forma aktywnego udziału w przedsięwzięciu polegającym na organizowaniu i oferowaniu gier hazardowych (zob.: wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 23.08.2016 r. sygn. akt II SA/Rz 1412/15, wyrok NSA z dnia 9 listopada 2016 r. sygn. akt II GSK 2736/16).
Zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci "Umowy najmu powierzchni użytkowej nr [...]" z dnia [...] maja 2015 r. na podstawie której skarżąca wynajęła 2 m2 powierzchni przedsiębiorcy - M. sp. z o.o. z siedzibą w Ś. celu umieszczenia na tej powierzchni urządzenia rozrywkowego stanowiącego własność najemcy wykorzystywanego przez najemcę w prowadzonej działalności gospodarczej w zamian za czynsz najmu w sposób jednoznaczny wskazuje, że właścicielem automatu był przedsiębiorca - M. sp. z o.o. z siedzibą w P., która prowadził z jego wykorzystaniem działalność gospodarczą. Zdaniem Sądu – w aspekcie procesowym - nie ulega wątpliwości, że w świetle art. 180 § 1, art. 181 i art. 187, a także art. 200a O.p., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W toku postępowania organ podatkowy jest zobligowany do podjęcia działań, które są niezbędne do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a w szczególności usunięcia występujących wątpliwości i ustalenia w zakresie podmiotu, który był dysponentem automatów w okresie kontroli i w konsekwencji sposobu wykorzystywania automatu do prowadzenia działalności gospodarczej sprzecznie z przepisami ustawy o grach hazardowych. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w odniesieniu do skarżącej nie pozwala na przyjęcie przez organ takich ustaleń i wymaga uzupełnienia.
Jak zwraca uwagę orzecznictwo sądów administracyjnych, kluczowy dla ustalenia kwestii nielegalnego współurządzania gry na automatach jest zakres partycypacji tego podmiotu zarówno w obowiązkach wynikających z organizowania gry, jak również w zyskach finansowych pochodzących z urządzania gier. Sankcjonowana działalność posiada bowiem charakter komercyjny. Nie jest zatem wystarczające w tym zakresie ustalenie, że skarżąca jako wynajmująca część powierzchni lokalu uzyskiwać miała czynsz najmu – jest to bowiem cechą tej umowy, która nie stanowi czynności nielegalnej. Samo udostępnienie miejsca w lokalu w celu instalacji urządzenia do gier nie jest przejawem aktywnego uczestnictwa w tym procesie, lecz co najwyżej warunkiem rozpoczęcia tego procesu – czyli swego rodzaju pośrednim uczestnictwem w procesie urządzania, które jednak ze względu na sankcyjny charakter odpowiedzialności przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., na tym etapie działania nie może być jeszcze utożsamiane z zachowaniem wypełniającym ustawowe znamiona "urządzania gier". Konieczne jest poczynienie ustaleń w kwestii zakresu obowiązków spoczywających na podmiocie udostępniającym lokal, które wskazywałyby na czynne uczestnictwo w tej działalności, a także pobieranie zysków z tej działalności, wykraczających jednak ponad sam czynsz za wynajęcie powierzchni lokalu, a wskazujących na partycypowanie w zysku z urządzanych gier. Ustalenie udziału w zyskach z gry hazardowej czyni bowiem partycypującego zainteresowanym nie tylko tym, aby gry były urządzane, ale również skalą tych gier, co przekłada się na wysokość uzyskiwanego zysku. W interesie takiego "urządzającego" jest zachęcanie do rozegrania gry lub sprzyjanie temu i udzielanie wszelkiej pomocy w tym zakresie, np. wyjaśnianie jej zasad, czy wypłata wygranych. Inaczej natomiast przedstawia się sytuacja podmiotu, który bez względu na to czy gry na automacie się odbywają czy też nie, otrzymuje stałą kwotę, nie związaną z samym urządzaniem gier, lecz udostępnieniem na ten cel części powierzchni (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 6 grudnia 2016 r., sygn. II SA/Rz 902/16). Na kwestię prawidłowej oceny materiału dowodowego zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 2736/16.
W niniejszej sprawie organ I instancji przeprowadził dowód z zeznań świadka A. J., zatrudnionej w lokalu na stanowisku barmanki, która wskazała, że nie wykonuje żadnych czynności w związku z obsługą automatu, nie dysponuje kluczem do urządzenia, nie wypłaca wygranych pieniężnych. Świadek wskazał również, że nie ma wiedzy odnośnie rozliczeń skarżącej z właścicielem automatu. W umowie najmu powierzchni użytkowej nie wskazano ponadto żadnych obowiązków skarżącej związanych z obsługą automatu wstawionego do jej lokalu. Wobec powyższego organ I instancji, jak i organ odwoławczy oparł się w swoich ustaleniach jedynie na postanowieniach umowy zawartej pomiędzy skarżącą a spółką M., które to postanowienia nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, czy skarżąca czynnie uczestniczyła w urządzaniu gier na automacie wstawionym do jej lokalu i jaki był zakres jej działania. Organ wywiódł, że skarżąca jest podmiotem urządzającym gry jedynie na podstawie faktu, że zapewniła warunki do korzystania z przedmiotowego automatu w swoim lokalu oraz zapewniła dostęp do energii elektrycznej potrzebnej do zasilania automatu. Okoliczności te, w ocenie Sądu, nie pozwalają jednak na automatyczne zakwalifikowanie skarżącej jako podmiotu uczestniczącego w urządzaniu gier.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, organy zobowiązane będą – uwzględniając przedstawione powyżej uwagi – przeprowadzić postępowanie dowodowe, w ramach którego dokonają ponownie pełnej analizy umowy najmu, a także ustalą, czy skarżąca nie tylko potencjalnie mogła być "urządzającym gry", lecz czy rzeczywiście gry takie urządzała. Organy dokonają oceny stanu faktycznego w sposób wszechstronny - tj. z uwzględnieniem wszystkich okoliczności stwierdzonych w toku kontroli, a w razie konieczności - także po przeprowadzeniu postępowania dowodowego i umożliwieniu skarżącej skorzystania z procesowego uprawnienia strony skarżącej w postaci przesłuchania w charakterze strony. Organy ustalając, czy skarżącą można uznać za urządzającą gry hazardowe zobowiązane są wskazać także jakie konkretnie czynności wykonuje skarżąca w zakresie związanym z automatami do gier, a które to czynności pozwalają na uznanie, że skarżąca podlega administracyjnej karze pieniężnej jako podmiot urządzający gry. Te wszystkie ww. elementy wraz z ich oceną prawną powinny zostać zawarte w uzasadnieniu, tak by uzasadnienie to spełniało wymogi normatywne wskazane w art. 210 § 1 - 4 O.p.
Wobec powyższych rozważań zaistniała konieczność uchylenia decyzji z dnia [...] maja 2016 r. oraz decyzji ją poprzedzającej zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na koszty poniesione przez skarżącą składały się kwoty: [...] zł tytułem wpisu, [...] zł tytułem kosztów wynagrodzenia adwokata oraz kwota [...]zł stanowiąca opłatę skarbową od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło